Website voor juristen

E-brief aan de rechter

Inmiddels is het 2010. Tien jaar geleden hadden we nog maar net de grote milleniumcrash overleefd (maar niet heus). Het was voor de meesten al lang duidelijk dat e-mail niet een verschijnsel van voorbijgaande aard was. Vanuit de overheid werd steeds meer aangedrongen op digitalisering. Het bestuur is daarin sterk gevorderd. Veel zaken met gemeentes en ministeries kunnen al jaren per e-mail worden afgehandeld. Er is vrijwel geen bedrijf meer dat niet voornamelijk of alleen maar elektronisch communiceert. Als ik naga hoeveel papieren brieven ik nog per week schrijf, dan kan ik die op één hand tellen. Het aantal elektronische brieven zijn er vele tientallen.

Wat zo opvalt aan die paar papieren brieven die ik nog per week uitdraai, is dat 95% voor de rechterlijke macht bestemd is (en de rest voor een enkele verdwaasde collega in den lande). Want – een enkele uitzondering daargelaten – de rechter communiceert niet anders dan per papieren brief en fax. Dat is achterlijk en absurd. Ik hoef hopelijk niet de voordelen van e-mail te noemen boven het sturen van zaken over de post. Ik kan eigenlijk geen argumenten verzinnen waarom de post en de fax de voorkeur boven e-mail zouden moeten genieten. De post is langzaam en minder betrouwbaar. Er komt denk ik gemiddeld één keer per maand een e-mail niet bij mij aan of mijn e-mail komt niet bij de geadresseerde aan. Ongeveer hetzelfde aantal geldt voor de gewone post, en er zijn perioden dat dat veel meer is. Maar intussen verzend en ontvang ik wel minstens twintig of dertig keer zoveel e-mails als brieven.

De aanhankelijkheid van de dames en heren rechters aan de fax is helemaal krankzinnig. Alleen de telex is nog obsoleter (“de wat?”). Het idee schijnt te zijn dat je bij een fax met het verzendrapport kunt controleren of een brief echt door iemand op tijdstip X is verstuurd. Iedereen die zich enigszins in de materie heeft verdiept, weet dat een verzendrapport voor het overgrote deel afhangt van de eigen faxinstellingen. Maar een email, hebben de dames en heren rechters wel eens de broncode van één e-mail bekeken? Moet u maar eens voor de lol doen. Het is welhaast onmogelijk die informatie te vervalsen.

Iemeeltje

En als ik toch bezig ben: waar blijft ook het elektronische dossier, dat al jaren in de Verenigde Staten bestaat? Waarom hebben we alleen nog maar een nodeloos ingewikkelde elektronische rol? Nodeloos ingewikkeld, want met elektronische communicatie is het idee van een rolzitting sowieso volkomen achterhaald. Waarom doen we hier zo achterlijk?

Mijn vermoeden is dat het ligt aan het woord ‘iemeel’, vaak ook nog schlemielig afgekort tot ‘iemeeltje’. Dat klinkt weinig chic en serieus, het is te ‘informeel’. Men zou toch hopen dat de echte digibeten van de rechterlijke macht het veld hebben geruimd en dat de nieuwe generatie weet dat dé brief van de 21ste eeuw de elektronische brief, de e-brief, is. Hoe lang duurt het nog voordat ik mijn e-brief met ‘Edelachtbare Vrouwe/Heer’ mag beginnen?

Mr. dr. C.B. Schutte is advocaat bij Freshfields Bruckhaus Deringer te Amsterdam.

Reactie (2)

geschreven door Linda Bannink, 25 februari 2010, 19:40
Net als de vorige reactie zou ik ook een kanttekening willen maken bij de opmerking dat het welhaast onmogelijk is om de broncode van een e-mail te vervalsen. E-mail is ontzettend makkelijk, maar kan evenzo ontzettend onveilig zijn. Zie hiervoor bijvoorbeeld de volgende artikelen : http://www.iusmentis.com/beveiliging/email/ en http://www.iusmentis.com/technologie/email/.
In de vergelijking met de fax gaat het er denk ik niet eens alleen om dat je weet van wie het komt, maar toch ook wie toegang zou kunnen hebben tot de inhoud van de mail. Dat alles heeft dan weer niet zozeer met al dan niet aanwezigheid van digibeten bij de rechterlijke macht te maken als wel met de (on)mogelijkheden voor de beveiliging van een dergelijk proces ?
geschreven door Mark Jansen, 20 februari 2010, 13:03
Graag plaats ik een korte reactie bij bovenstaande column. Zelf maak ik ook fanatiek gebruik van e-mail, dus ik zal de laatste zijn om te stellen dat gebruik van e-mail ontraden of verminderd moet worden.

Wel is het denk ik belangrijk een kanttekening te maken. Dhr. Schutte stelt dat de informatie in de broncode van een e-mail welhaast onmogelijk te vervalsen is. Op zichzelf is dat waar: de broncode van een e-mail laat de ontvanger, met enige technische kennis, zien waar de e-mail vandaan komt. Zo is snel te zien of een e-mail met als afzender naam@ rechtspraak.nl ook echt van de computers van rechtspraak.nl komt.

Het punt is: (nagenoeg) niemand neemt de moeite die broncode (headers) te bekijken. En - ondanks dat er wel degelijke (gedeeltelijke) technische oplossingen hiervoor bestaan - de meeste mailsoftware doet dit ook niet automatisch voor de ontvanger (om deze vervolgens waar nodig te waarschuwen). Een mailtje dat dus afkomstig lijkt van Dit e-mail adres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. , hoeft helemaal niet werkelijk afkomstig te zijn van die afzender of van dat domein. En de gemiddelde computergebruiker zal dat niet (kunnen) zien.

Juist dit “lekke” karakter van het e-mailprotocol verklaart het succes van zogenaamde “scam” en “phishing” mails. De “kracht” van deze oplichtingsmails is namelijk dat ze gewoon echt lijken (voor de leek: echt zijn) en dus vertrouwd worden. Met alle gevolgen van dien.

Er bestaan wel degelijk oplossingen voor dit probleem. Zo kan er gemaild worden met gebruik van het digitale certificaat dat de Orde aan iedere advocaat verschaft. Een dergelijk gecertificeerde e-mail kan alleen afkomstig zijn van de bezitter van het certificaat. Zelf heb ik mailen met certificaat een tijdje geprobeerd. Het werkte op zichzelf prima. Het riep echter alleen maar vragen op van confrères en collega’s. Ook heb ik nog nooit een collega of confrère gezien die me antwoordde met een certificaat bij de e-mail. Om me de tijd gemoeid met de vragen te sparen ben ik na verloop van tijd dan ook hiermee gestopt.


Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.

busy