Nieuws

HR: wél verschoningsrecht voor advocaat in loondienst

Advocaten in loondienst hebben wél verschoningsrecht. Dat oordeelde de Hoge Raad afgelopen vrijdag. Het gaat om een uitspraak in de sprongcassatie ingesteld door Delta N.V. tegen de beschikking van de Rechtbank Groningen begin vorig jaar. De rechtbank besliste dat een advocaat in dienstbetrekking geen verschoningsrecht toekomt omdat hij niet onafhankelijk is en verwees daarbij naar een uitspraak van het Europese Hof van Justitie.

De beschikking van de Rechtbank Groningen van 28 februari 2012 betrof een voorlopig getuigenverhoor in een zaak tegen Delta. Een van de getuigen werd gevraagd te verklaren over hetgeen was besproken met de bedrijfsjurist/advocaat in dienstbetrekking van Delta N.V. en beriep zich op een afgeleid verschoningsrecht. De rechtbank oordeelde dat een advocaat in dienstbetrekking niet onafhankelijk is en dat hem geen verschoningsrecht toekomt en wees derhalve het beroep op een afgeleid verschoningsrecht af. De rechtbank verwees daarbij naar de AkzoNobel-zaak waarin het Europese Hof van Justitie stelt dat de onafhankelijkheid van de advocaat in dienstbetrekking niet voldoende gewaarborgd is, omdat hij in loondienst is van het bedrijf. “Met overneming van de argumentatie van het Hof van Justitie oordeelt de rechtbank dat aan een advocaat in loondienst voor wat betreft de communicatie met zijn cliënt, het bedrijf waar hij werkt, niet het privilege van het verschoningsrecht toekomt.”

Deze uitspraak leidde tot grote verontwaardiging in de juridische wereld en er werden zelfs Kamervragen gesteld.

Delta ging tegen de beschikking in sprongcassatie. Het Nederlands Genootschap van Bedrijfsjuristen (NGB) schreef daarop een brief aan de Hoge Raad die vervolgens als bijlage in het verzoekschrift tot cassatie is opgenomen. NGB-voorzitter Jean Schreurs schrijft in de brief onder meer over het belang van het in dienst hebben van een bedrijfsjurist/advocaat in een onderneming en de functie van het verschoningsrecht daarbij.

De Hoge Raad maakte afgelopen vrijdag korte metten met het oordeel van de Rechtbank: “Gezien de Nederlandse praktijk en de waarborgen die aldus in Nederland omtrent de wijze van praktijkuitoefening van advocaten in dienstbetrekking bestaan, is geen grond om aan een advocaat het verschoningsrecht te ontzeggen op grond van het enkele feit dat hij in dienstbetrekking werkzaam is.”

NGB-bestuurslid Doke Sweere is blij met de uitspraak. “Voor het werk van een advocaat in dienstbetrekking is het belangrijk is dat hij onafhankelijk kan opereren en adviseren, onder meer in het belang van compliance. Het verschoningsrecht is daarbij van groot belang. Zo kan hij op een goede manier communiceren met de klant. Dit is een bevestiging van de situatie die al bestond voordat de Rechtbank uitspraak deed. Het zou heel jammer geweest zijn als de Hoge Raad dezelfde lijn gevolgd zou hebben. Maar het lag in de lijn der verwachtingen dat dit niet zou gebeuren. De rechtbank oordeelde immers niet overeenkomstig de wet.”

Advocaat-generaal mr. Wuisman legt in zijn conclusie uit dat het Hof in de AkzoNobel-zaak niet zover strekt dat de advocaat in loondienstbetrekking in algemene zin geen verschoningsrecht toekomt. Het Hof had volgens de A-G geen ‘algemeen werkend beletsel op het hoog’. Wuisman schrijft dat de Rechtbank Groningen ten onrechte enkel op grond van de argumentatie van het Hof van Justitie in heel algemene zin heeft geoordeeld dat een advocaat in loondienst voor wat betreft de communicatie met zijn cliënt, zijnde het bedrijf waar hij werkt, niet het privilege van het verschoningsrecht toekomt. “Van een bredere onderbouwing voorziet de rechtbank haar beslissing niet. Vast te stellen is dat noch in de literatuur noch in de rechtspraak geluiden opklinken die aanleiding geven om terug te komen op de aan het eind van de vorige eeuw toch vrij breed gedeelde, met name in de Verordening op de praktijkuitoefening in dienstverband tot uitdrukking gebrachte opvatting dat – binnen de nodige randvoorwaarden – ook voor de advocaat in dienstverband, waaronder het dienstverband van bedrijfsjurist, een geheimhoudingsplicht gewaarborgd door een verschoningsrecht geldt.”

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Recente vacatures

Recente vacatures