Mr. van de week

Mr van de Week: Jelle Klaas

Mr van de Week is Jelle Klaas (1980), jurist bij mensenrechtenorganisatie Public Interest Litigation Project (PILP). Met een groep maatschappelijke organisaties dagvaardde op 27 maart de Nederlandse staat om het Systeem Risico Indicatie, kortweg SyRI, van tafel te krijgen.

Jullie noemen SyRI een bedreiging voor de rechtstaat. Waarom?
SyRI maakt, middels risicoprofielen en algoritmes, inbreuk op de privacy van grote groepen burgers, de doelbinding wordt losgelaten (de gegevens die je aan een bestuursorgaan gegeven hebt voor een bepaald doel worden voor een ander doel gebruikt) en het heeft een chilling effect (mensen durven minder omdat ze het gevoel hebben in de gaten gehouden te worden). SyRI is in strijd met de mensenrechten. Het is daarnaast ook nog eens zeer geheimzinnig en onnodig. En dat allemaal alleen om wat meer ‘misbruik van overheidsgelden’ te kunnen opsporen. Er was veel kritiek op het wetsvoorstel. Toch kwam de wet moeiteloos door het Parlement. Een procedure is dan ook het juiste middel nu om SyRI aan te pakken.

De wetgeving voor SyRI werd al in 2014 aangenomen. Waarom is er juist nu besloten te dagvaarden?
Dit soort principiële procedures vergen een lange voorbereiding. We hebben eerst academisch onderzoek laten doen. Vervolgens moesten we met alle coalitiepartners (waaronder het NJCM, het Platform Bescherming Burgerrechten, Tommy Wieringa en Maxim Februari) en onze zaaksadvocaten (Deikwijs) tot een dagvaarding komen die politiek en juridisch helemaal goed was. Ook moest er nog een gesprek met de overheid gevoerd worden om te kijken of we het probleem niet buiten rechte konden oplossen (dat lukte niet).

Wat hopen jullie te bereiken met de dagvaarding?
We hopen de zaak juridisch te winnen en het SyRI van tafel te krijgen. Ook hopen we dat er meer discussie komt over de manier waarop de overheid omgaat met onze gegevens, big data, predictive policing en het mensenrecht op privacy. Het beste alternatief voor SyRI is het schrappen ervan.

Als u het voor het zeggen had, dan?
Ik ben een behoorlijke wereldverbeteraar, dus als ik het voor het zeggen had zou er heel veel veranderen. Maar laten we eerst maar eens beginnen met het volledig naleven van de mensenrechten en het beëindigen van (economische) ongelijkheid.

Wat is het hoogtepunt in uw juridische carrière?
Naast het mogen coördineren van het PILP voor het NJCM is de mooiste procedure die ik gedaan heb de zaak van de Iraanse Studenten. Mensen van Iraanse afkomst waren in 2008 door de Staat uitgesloten van verschillende locaties en universitaire opleidingen, omdat ze op grond van hun afkomst eerder spion zouden zijn voor het Iraanse regime dan andere mensen (zoals ‘veroordeelde terroristen’). Een van mijn cliënten was een professor nucleaire natuurkunde. Hij moest ineens lesgeven in de kantine van de universiteit. We hebben deze zaak in alle instanties, tot aan de Hoge Raad, op basis van mensenrechten gelukkig gewonnen.

Wat of wie is in uw juridisch bestaan uw bron van inspiratie?
Pim Fischer in de eerste plaats. En op het gebied van strategisch procederen Nani Jansen Reventlow, Rupert Skilbeck en Baher Azmy.

Wat is over u niet bekend, wat wel interessant is?
Met twee vrienden maak ik Radio Rechtsstaat, een podcast over de rechtsstaat en waarom de rechtsstaat ook jou aangaat:www.radiorechtsstaat.nl.

Welke juridische website raadpleegt u vaak?
Toch wel Rechtspraak.nl.

Welk wetsartikel vindt u het mooist?
De eerste zin van artikel 11 van het VN Verdrag voor Economisch, Sociale en Culturele Rechten: “De Staten die partij zijn bij dit Verdrag erkennen het recht van een ieder op een behoorlijke levensstandaard voor zichzelf en zijn gezin, daarbij inbegrepen toereikende voeding, kleding en huisvesting, en op steeds betere levensomstandigheden.” Omdat er (nog) zoveel hoop in een steeds beter wordende wereld uit spreekt.

Welk boek las u het laatst?
Liefde Kent Veertig Regels, van Elif Shafak. Voor de boekenclub waar ik inzit. We lezen veel vrouwelijke schrijvers uit niet Westerse landen. Zaten al een paar prachtige boeken tussen (zoals Kintu, van Jennifer Nansubuga Makumbi), maar deze Veertig regels kon mij eigenlijk geheel niet bekoren.

Met wie zou u een gevangeniscel willen delen?
Met Henk Sneevliet (1883-1942). Als je (een van de keren dat hij gearresteerd werd) samen met hem zou zijn opgepakt, dan zou dat in ieder geval voor de goede zaak geweest zijn. Sneevliet is volgens mij ook het enige Nederlandse Tweede kamerlid geweest die vanuit de gevangeniscel de Kamer inkwam.

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

redactie Mr.

redactie Mr.

Recente vacatures

Recente vacatures