Website voor juristen

Niet-ontvankelijkheid i.v.m. griffierechten

In de Zembla-uitzending van 15 november 2009 werd openlijk getwijfeld of de burger nog zijn recht kan behalen tegenover de staat. “ Procederen tot je er bij neervalt” was de titel van deze uitzending. Met een beroep op de Awb-regels kunnen de overheidsinstanties voorkomen dat een burger, die door de rechter in gelijk wordt gesteld, alsnog schadeloos wordt gesteld.

Ik doe niet veel bestuursrecht, maar die paar keren dat ik met bestuursrechtelijke zaken te maken krijg, vraag ik mij soms ook af of een burger zijn recht kan behalen tegenover de staat. Neem nu de griffierechten. Betaal je niet op tijd, dan word je niet-ontvankelijk verklaard. Een dergelijke maatregel kan voor de burger zowel sociaal als financieel zeer nadelig uitpakken. Denk bijvoorbeeld aan een zieke werknemer aan wie door de Uitvoeringsinstelling ten onrechte een WIA-uitkering wordt geweigerd en in de beroepsprocedure door de rechtbank niet-ontvankelijk wordt verklaard vanwege de niet (op tijd) betaalde griffierechten van een paar tientjes.

Dat in sommige situaties de belangen van de staat kunnen prevaleren boven die van de burger is begrijpelijk. Er is echter geen rechtvaardigingsgrond aanwezig om voor de inning van de griffierechten het ultimum remedium van het bestuursrecht te gebruiken.

Aan het betalen van de griffierechten zullen - naar ik aanneem- de financiële belangen ten grondslag liggen. Op zich zelf genomen, legt dit belang onvoldoende gewicht in de weegschaal om de burger de toegang tot het recht te ontnemen, te meer omdat er alternatieven voorhanden zijn. De griffierechten kunnen immers via de normale weg worden geïncasseerd. De rechtbank kan via een dwangbevel op een efficiënte, goedkope en snelle wijze executie maatregelen laten nemen.

Er gaan stemmen op om in de Burgerlijke Rechtsvordering eveneens op te nemen dat partijen niet ontvankelijk kunnen worden verklaard, indien de griffierechten niet tijdig worden betaald. Dit zou een zorgelijke ontwikkeling zijn.

Reactie (2)

geschreven door M. Poot, 22 mei 2010, 17:36
Griffierecht is primair bedoeld om een drempel op te werpen tegen nodeloos procederen. Het alternatief, de rechter bij dwangbevel het griffierecht laten innen spreekt mij om twee redenen niet aan. 1 degene die beroep instelt is niet verplicht het griffierecht te voldoen, het is alleen een ontvankelijkheidseis. 2 de administratieve last voor de rechter is al hoog. Daarnaast is het in de praktijk nimmer een probleem voor degenen die de formaliteitenbrief goed lezen. Rechtshulpverleners die hierin fouten maken moeten zich schamen in plaats van zich beklagen. Ook voor leken blijkt het in de praktijk vrijwel nooit een probleem.
geschreven door van Kuijk, 21 mei 2010, 11:14
Een heldere analyse die de meeste rechtshulpverleners mijn inziens zullen onderschrijven.

Ik voer wel een volledige bestuursrechtelijke praktijk en daarin zie ik regelmatig opmerkelijke zaken voorbij komen. Niet alleen opmerkelijk voor wat betreft inhoud maar ook voor wat betreft de toepassing van de verschillende rechtbanken van de wet.

Zo wordt ondergetekende (en zijn Concullega) standaard niet-ontvankelijk verklaard als de griffierechten niet tijdig zijn voldaan.
Zodoende ben ik iedere keer weer verbaasd als cliënten, die de procedure bij de rechtbank of de Afdeling zelf geïnitieerd hebben, een herinnering én nieuwe termijn van vier weken krijgen voor het alsnog voldoen van de griffierechten, als zij de griffierechten in eerste instantie niet tijdig voldaan hebben.

Mogelijk is dit onderscheid terecht; als professionele partij dient men op de hoogte te zijn van de spelregels van het bestuursprocesrecht. Tegelijkertijd lijkt mij ten aanzien van dit onderwerp één heldere lijn, voor de gehele rechtspraak, die ik overigens nog niet hebben kunnen ontdekken, voor alle partijen bevorderlijk.

Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.

busy