Website voor juristen

Soldaatje spelen

maandag, 05 november 2007

Vanwege mijn dubbele nationaliteit was ik de eerste drie weken van oktober in Turkije om mijn militaire dienstplicht te vervullen. In de regel duurt de dienstplicht 15 maanden, tenzij je in het buitenland woont; dan mag je met een paar duizend man uit alle hoeken van de wereld 21 dagen soldaatje spelen.

De verplichte dienstplicht is diep geworteld in de Turkse samenleving en in de traditie van de Turkse strijdkrachten. Elke man moet er aan geloven. Niet voor niets luidt een Turks gezegde: elke Turk wordt als soldaat geboren. Tijdens het marcheren werd deze tekst keer op keer op aangeven van de commandant gezongen.

Het zal de NRC-lezer niet zijn ontgaan dat ik over mijn ervaringen als dienstplichtig soldaat in de zaterdageditie van 27 oktober 2007 ben geïnterviewd. Ik nodig jullie uit om dit artikel te lezen (zie http://www.nrc.nl/ menu linksboven "digitale editie" zoekterm "dienstplicht"). Een aantal aanvullingen op dit artikel is wel op z'n plaats.

Om te beginnen is de conclusie dat de Nederlandse Turken weinig voor Turkse dienstplicht voelen op zichzelf genomen niet onjuist, maar dekt niet de hele lading. De meeste (Nederlandse) Turken die ik heb gesproken hadden er geen principiële bezwaren tegen om in dienst te gaan. Dat is nu eenmaal een verplichting die het hebben van een nationaliteit met zich meebrengt. Waar zij wel grote moeite mee hadden, was de invulling daarvan die als volstrekt zinloos werd ervaren.

In de juristentaal kan ik 21 dagen soldaatje spelen het beste typeren als een pro-forma-dienstplicht. Het was geen toeval dat de commandanten ons watjes vonden bij wijze van grap zeiden: als er een oorlog uitbreekt, dan sturen wij eerst de echte soldaten naar het front, daarna komen de huisvrouwen en daarna jullie.

Door specifiek een aantal personen te interviewen, gaat het artikel voorts voor een groot deel over de Koerdische kwestie. Dit is door de mogelijke inval van Turkije in Noord-Irak vanuit journalistiek perspectief te begrijpen.Verder gaat het artikel in op de macht van het Turkse leger. In beide gevallen zijn een aantal zaken achterwege gelaten die het beeld over de Turkse dienstplicht en de strijdkrachten enigszins zouden kunnen nuanceren. Zo werd in de kazerne Koerdisch gesproken door Turkse dienstplichtigen met een Koerdische achtergrond. Voor het Turkse leger, dat als bolwerk geldt van (ultra) nationalisme, is dit toch een flinke stap in de goede richting.

Uitzonderlijk vond ik ook de ongeforceerde wijze waarop het secularisme door de militaire leiding in de praktijk werd uitgedragen en door de dienstplichtigen daadwerkelijk werd aanvaard. In de kazerne was geloof geen issue, ook niet tijdens de Ramadan. Ik had meer spanningen verwacht tussen orthodoxe moslims, seculieren en atheïsten. Wat wel aan mijn verwachtingen voldeed was dat ik drie kogels zou afvuren, waarvan geen enkel doel zou treffen en dat ik in een kleine ruimte met 22 snurkende Turken zou gaan slapen en ziek zou terugkeren. 

Oost west, thuis best.

Ali Öntas

Reactie (0)


Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.
feedToon/Verberg reactie formulier

busy
< Vorige   Volgende >