Website voor juristen
Een verbod op geslachtsveranderende operaties bij baby’s
dinsdag, 18 september 2007 door Boris Dittrich
Rood en helder zakt de zon achter de horizon van Rio de Janeiro. In de vergaderzaal van de Orde van Advocaten is het nog stil. De vergadertafel is klaargezet, de microfoons staan klaar, maar de meeste sprekers zijn nog niet gearriveerd. De Brazilianen lijken hier gewend aan te zijn, niemand maakt zich druk. Ik raak aan de praat met Alberto. Hij heeft boeken geschreven over de problemen waar intersex-mensen mee geconfronteerd worden in het dagelijks leven. Hij komt een oproep doen aan de advocaten en rechters van Rio die voor de bijeenkomst zijn uitgenodigd.
Intersex. Ik weet eerlijk gezegd niet precies wat dat is. En daar moet snel verandering in komen, want in mijn arbeidscontract met Human Rights Watch staat dat ik aandacht moet besteden aan de discriminatie van intersex mensen. Ik grijp mijn kans en vraag Alberto of ik hem/haar wat vragen mag stellen totdat de andere gastsprekers binnen zijn. "Natuurlijk", zegt Alberto en hij gaat er voor zitten. Ik pak mijn opschrijfboekje en terwijl ik hem mijn eerste vraag wil stellen, word ik onzeker. Ik zie op Alberto's kaken een lichte baardgroei, hij heeft een zware mannenstem, maar opeens valt me op dat hij grote, ronde borsten heeft. Is hij nu een man of een vrouw? Ik raak van slag en kan me nog maar moeilijk concentreren. Hoe zit het nou bij hem? Of haar? Ik wil het niet plompverloren vragen. "Hoe noemden je ouders je toen je geboren werd? vraag ik. Alberto schiet overeind. "Dat mag je niet vragen!" roept hij. "Dat zou je bij de anderen ook niet doen". Ik schrik van zijn heftige reactie.
Om hem te kalmeren vertel ik over mijn werk bij Human Rights Watch en waar mijn toespraak straks over zal gaan. Ik vertel hem dat ik meer over intersex wil weten. Hij gaat weer zitten en we beginnen opnieuw. Volgens Alberto is het bij een op de 2500 baby’s onduidelijk wat het geslacht is. Aan de genitaliën valt niet te zien of het een jongetje of een meisje is. In de meeste intersex gevallen gaat het om jongetjes die met een hele kleine penis geboren worden. Alberto beschrijft dat in veel situaties de ouders in paniek raken. "Wat voor leven gaat hun kind tegemoet?" declameert hij hardop, alsof hij dit al ontelbare keren heeft verteld. Overal ter wereld zijn er artsen die de ouders adviseren om de penis te laten weghalen en te laten ombouwen tot een vagina. Deze artsen menen dat een jongetje met een te kleine penis een ellendige toekomst tegemoet gaat en dat hij beter als meisje door het leven kan gaan. "Ze adviseren de ouders dan ook altijd het jongetje na de geslachtsoperatie als meisje op te voeden. Ze gaan er van uit dat de seksuele identiteit met name door de opvoeding en de sociale omgeving wordt gecreëerd. Veel ouders gaan op het advies van de dokter af. Het ontzag voor de medische stand is in veel landen enorm. En in de schoktoestand na de geboorte van hun kind zijn de meeste ouders onzeker. Hen wordt aangepraat dat een geslachtsveranderende operatie het beste is voor het kind. De ouders geven toestemming en het mes wordt erin gezet."
Alberto is gaan staan en praat hard. Hij is geëmotioneerd. Inmiddels zijn er veel mensen binnen gekomen. Sommigen zijn om ons heen gaan staan. "Voorkomt dat niet veel problemen?" vraag ik. Oei, weer fout. Alberto haalt diep adem en zucht, terwijl hij naar de omstanders kijkt. "Het is een schande. Denk je eens in hoe het voelt als je opgegroeid bent? Je voelt je een man, maar je zit gevangen in het lichaam van een vrouw! En dat omdat de dokter aan je heeft zitten knutselen." "Komt het vaak voor dat iemand later problemen krijgt omdat hij als baby een geslachtsoperatie heeft ondergaan?" vraag ik. Alberto knikt. Hij heeft hier onderzoek naar gedaan, vertelt hij. Het gaat om honderden gevallen per jaar. Het is een ruwe schatting, want de meeste ouders houden de geslachtsoperatie geheim. Ze schamen zich en willen hun kind beschermen. Daarom zwijgen ze. Maar later melden zich veel kinderen bij de hulpverlening."
Een van de advocaten die bij ons is komen staan, neemt het op voor de ouders. "Zij zijn verantwoordelijk voor hun kind. De wet geeft hen alle recht om in het belang van hun kind op te treden en toe te stemmen in een geslachtsveranderende operatie." Niet precies wat Alberto wil horen. " Nee" zegt deze beslist. " De integriteit van het menselijk lichaam is een mensenrecht. Dokters hebben niet het recht het geslacht van een baby’tje te veranderen. Ook niet met toestemming van de ouders. Het is misdadig om zo iets onherroepelijks aan te richten aan het lichaam van een mens die er zelf niet tegen kon protesteren. Jullie moesten de problemen eens zien waar deze groep later mee te kampen krijgt."
We worden onderbroken. Alle gastsprekers zijn inmiddels achter de tafel gaan zitten en ook het publiek heeft plaatsgenomen. Alberto is de eerste spreker. De zaal is goed gevuld. Hij is inmiddels danig opgewarmd en houdt een gloedvol betoog. Hij zet de kwestie nog eens uitgebreid neer en doet dan een oproep. Hij vraagt de aanwezigen hem te steunen bij het voeren van processen tegen doktoren die toch hun medewerking aan de geslachtsveranderende operatie bij een baby hebben verricht." Ik pleit dus voor een wereldwijd verbod op dit soort operaties. De doktoren moeten tuchtrechtelijk of strafrechtelijk worden vervolgd. Zij moeten weten dat ze fout zitten. Dat ze niet uit medische noodzaak handelen. Dat ze een grove inbreuk maken op de lichamelijke integriteit van het kind. Of de ouders nu toestemming gaven of niet. "Pas als iemand 18 jaar is geworden mag er zo n operatie worden uitgevoerd. Maar alleen met toestemming van de persoon zelf."
Later als ik weer in New York ben lees ik wat stukken over intersex en de vele verschijningsvormen. Op Youtube zie ik filmpjes over babies die geopereerd zijn soms zelfs tegen de wil van de ouders. Schokkend om te zien. Ik voel wel wat voor Alberto's voorstel om een wereldwijd verbod op geslachtsveranderende operaties bij babies in te voeren. Maar zijn voorstel verdient wel aanpassing. De leeftijdsgrens van 18 jaar vind ik te hoog. In het medisch recht is de leeftijd van 12 jaar een gangbaar ijkmoment. Ik vind dat een kind van 12 jaar zelf mag beslissen over een geslachtsveranderende operatie. Mits het tenminste duidelijk en langdurig heeft aangegeven van geslacht te willen veranderen omdat de eigen genitaliën niet in overeenstemming zijn met de seksuele identiteit. Het kind moet uiteraard wel redelijkerwijs de gevolgen van de operatie kunnen overzien.
Reactie (0)
Toon/Verberg reactie formulier
| < Vorige | Volgende > |
|---|
