Website voor juristen

Geheime methoden

maandag, 04 februari 2008 door Boris Dittrich

Ik ben twee weekenden in Nederland met daartussen een weekje bij de Human Rights Council in Geneve.

In het eerste weekend viel me op dat iedereen sprak over de Islam-film van Geert Wilders. "Wat zei ie in de film?" vroeg ik. Het bleek dat niemand de film nog had gezien. Hij was nog niet eens gemaakt. En toch was de film het gesprek van de dag. De regering had burgemeesters en Nederlandse ambassades in den vreemde alvast voorbereid op wat komen gaat. Waarschijnlijk heeft de AIVD al wel kennis van het draaiboek van de film. Met een beroep op de staatsveiligheid zullen ze dicht op de huid van Wilders zitten. De dienst zal in nauw overleg met de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie te weten willen komen wat Nederland te wachten staat. En gebaseerd op die vergaarde kennis zullen ze met hun voorbereidingsactiviteiten gestart zijn. Worden er pagina's met onverdraagzame teksten uit de Koran gescheurd? Staan Nederland oncontroleerbare rellen in Moslim-landen te wachten? Worden Nederlandse ambassades in brand gestoken, Nederlandse toeristen belaagd? Ik kan de Nederlandse regering geen ongelijk geven dat ze op haar hoede is. Met de Deense cartoonrellen vers in het achterhoofd is haar er waarschijnlijk veel aangelegen om duidelijk te maken dat de film van Wilders niet de opvattingen van de regering weergeeft. En dat er dus geen reden is Nederland collectief te straffen voor het standpunt van een politieke partij. Als de AIVD al geheime methoden heeft toegepast om achter de inhoud van de film van Wilders te komen, dan moet de dienst natuurlijk wel optreden binnen het raamwerk van de wet. De Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten geeft de dienst bepaalde bevoegdheden, wanneer de staatsveiligheid in het geding is. Bovendien biedt de wet een zekere controle. Die kan uitgeoefend worden door de Tweede Kamer via de Vaste Kamercommissie van Binnenlandse Zaken of via de speciale commissie van fractievoorzitters. Naar gelang de mate van staatsveiligheid die in het geding is (hoe precairder de situatie, hoe groter de kans dat de regering alleen informatie wil prijsgeven aan de commissie van fractievoorzitters) kan een van beide commissies vragen stellen en antwoorden eisen. Helemaal boeiend wordt het wanneer fractievoorzitter Wilders wil weten of de dienst bepaalde opsporingsbevoegdheden tegen hem gebruikt heeft. Ik zie het Hoofd van de AIVD in aanwezigheid van de ministers die politiek verantwoordelijk zijn voor de handelwijze van de AIVD, daar nog niet gauw aan Wilders en de andere fractievoorzitters een helder antwoord opgeven. Naast deze twee commissies uit de geledingen van de Tweede Kamer is daar ook nog de bijzondere commissie van onafhankelijke deskundigen die de bevoegdheid heeft dossiers bij de AIVD in te zien en te beoordelen of de AIVD rechtmatig heeft geopereerd. Deze commissie kan desgewenst ook verslag aan de Tweede Kamer uitbrengen. Nu zullen de meeste van de zittingen die alle hierboven genoemde commissies kunnen organiseren, achter gesloten deuren plaatsvinden. Openbare controle is dus gebrekkig, maar inherent aan de activiteiten van de AIVD. In elk geval is er iets van controle. En mocht Geert Wilders vinden dat hij ten onrechte door de AIVD onder de loep is genomen, dan kan hij altijd nog naar de rechter stappen, een verklaring voor recht vragen dat de overheid onrechtmatig heeft opgetreden en daar een prijskaartje aan hangen. Maar goed, terug naar mijn eerste weekend in Nederland. De tv-programma's die ik zag, buitelden over elkaar heen. Het was Wilders voor en na. Zelf kwam hij niet in beeld. Ik was blij dat ik naar Geneve kon. Terug uit Zwitserland viel ik midden in de discussie rond het tv-programma van Peter R. de Vries. Met een geheime camera was Joran vander Sloot gefilmd, terwijl hij een verklaring zou geven over de verdwijning van Nathalee Holloway op Aruba. Niemand had de opnames nog gezien, maar de ontboezemingen van Joran waren het gesprek van de dag. Terwijl ik dit schrijf is de uitzending nog niet geweest, maar mij gaat het om de methode die Peter R. de Vries gebruikt heeft. De wet schrijft precies voor welke onderzoeks- en opsporingsbevoegdheden de politie en het openbaar ministerie mogen gebruiken. In dit geval was de zaak tegen Joran van der Sloot gesloten, bij gebrek aan enig bewijs. Dus was de doortastende misdaadjournalist aan het werk getogen. Hij had iemand betaald die Joran met een verborgen camera tot een bekentenis moest zien te lokken. Daar is veel tijd en moeite overheen gegaan, voordat het zover was. Gesteld dat Joran zichzelf inderdaad geincrimineerd heeft, dan is het de vraag of het Openbaar Ministerie die verklaring zomaar mag gebruiken na het heropenen van de zaak. Peter R. de Vries is niet aan de regels van politie en openbaar ministerie gebonden. Misschien heeft zijn informant Joran eerst alcohol laten drinken en heeft hij hem zo een verklaring ontlokt. Het zou tot een vervaging van normen leiden als de bekentenis onverkort voor bewijs zou meetellen in de rechtszaal. Dat zou de deur wagenwijd openzetten voor het ontduiken van de regels uit het Wetboek van Strafvordering. Misdaadjournalisten zouden het met de politie op een akkoordje kunnen gooien en het vuile werk voor de overheidsdiensten kunnen gaan opknappen. De misdaadjournalist wordt beloond met hoge kijkcijfers, eeuwige roem en de dankbaarheid van de nabestaanden, die eindelijk weten wat er met het slachtoffer is gebeurd; de opsporingsdiensten hebben de zaak rond en kunnen die voor de rechter brengen. Mocht het in de zaak van Joran van der Sloot tot een heropening van de strafzaak leiden, waarin het met de geheime methode van Peter R de Vries verkregen materiaal een cruciale rol speelt, dan hoop ik dat de rechter daar in het belang van de rechtsstaat korte metten mee zal maken.

Reactie (0)


Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.
feedToon/Verberg reactie formulier

busy
< Vorige   Volgende >