Website voor juristen

Er gebeuren ook veel goede dingen

maandag, 14 april 2008 door Hendrik Kaptein

Af en toe gaat schrijver dezes op reis, in gezelschap van enige andere liefhebbers van de aloude stoomtractie. In de gewone treindienst is die praktisch overal ter wereld verdwenen. Maar in en om Wolsztyn, in de uitgestrektheid van westelijk Polen, rijden ze nog, die oude stoomlocomotieven. Als we niet op de bok staan (of zelf rijden en stoken, ook dat kan daar nog, alles natuurlijk onder ambtelijk toezicht) verbeiden wij onze tijd ook wel met verhalen uit het vaderland. In zijn gewone bestaan automatiseert één onzer amateurmachinisten de veelgeplaagde belastingdienst. Alles wat mis kan gaan, gaat er ook mis, en erger. Er is meer crisisberaad dan besteding van aandacht en tijd aan de eigenlijke werkzaamheden. In een zoveelste vergadering waarin werd vastgesteld het wederom vastlopen van talloze machinerieën van dienst, overigens meer met het oog op aanwijzing van schuldigen dan oplossing van de eigenlijke vraagstukken, werd door een zich gewoonlijk zo gedeisd mogelijk houdende directeur (of iets dergelijks, ze heten tegenwoordig manager of zoiets, overigens lijkt die voorzichtigheid geen verkeerde grondhouding in deze en dergelijke organisaties) opgemerkt: "Er gebeuren ook veel goede dingen". Nadien mocht weinig meer van hem worden vernomen.

Het is maar goed dat de grote meerderheid der contribuabelen van deze interne stammenstrijd en chaos niets afweet. Men zou acuut ophouden met het betalen van belastingen. Voor zover zij dat niet al eerder hebben gedaan. Zo zijn er nogal wat goede vaderlanders die hun zuurverdiende centjes in Liechtenstein hebben geparkeerd, om die uit handen te houden van de graaiende vingers van vadertje staat. Ze hebben dat geld toch zelf verdiend! (Denk hier aan types die uit de sferen van Wilders en Verdonk, of erger.) Ome Gerrit van der Valk zei het hen al voor: de staat steelt mijn zelf verdiende geld.

Deze roofvogels vergeten dat diezelfde staat snelwegen aanlegt en onderhoudt waarlangs Van der Valk wegrestaurants kan exploiteren (voor wie stom genoeg is om aldaar aan te leggen en de woekerbedragen gevraagd voor aldaar aangeboden eenvoudige doch smakeloze maaltijden te betalen). Dat blijft natuurlijk niet bij snelwegen. Hoe commercieel ook, iedereen verdient geld dankzij de staat die zorgt voor (spoor)wegen en (andere) middelen om dat geld te kunnen verdienen. Ook daarom moet belasting worden betaald.

Ho ho! Kraaien advocaten: bewijs van die belastingontduiking is onrechtmatig verkregen! Dus mag het voor de rechter niet meedoen! Alles natuurlijk verpakt in vrome praatjes over rechtsstatelijkheid, het EVRM en erger. Bijkomend voordeel is natuurlijk dat hun klanten rustig door kunnen frauderen. Onrechtmatig verkregen bewijs is natuurlijk niet goed, maar dat kan natuurlijk ook anders worden aangepakt en afgestraft dan door het uit te sluiten. Straf betrokken ambtenaren, bijvoorbeeld, dan zullen zij het laten. Of beter nog: maak een einde aan die schijnheilige belastingparadijzen. (Het doet weer denken aan al die lang na de oorlog nog foute Zwitsers die Jodenmiljarden met vroom beroep op het bankgeheim in eigen zak wilden steken. Het is hen voor een deel nog gelukt ook. Zo konden ze toch nog meedoen met het Duitse broedervolk.)

Maar goed, er gebeuren ook veel goede dingen. Zo was buitengewoon geruststellend wat een redelijk hooggeplaatste (en dus vast wel verstandige, zou je denken) rechter schreef over rechterlijke vaststelling van feiten (in NRC.NEXT, 28 maart jl.):

... De jury dient in de eerste plaats een oordeel te geven over het daderschap. Om te kunnen beslissen of de verdachte het misdrijf heeft gepleegd is geen speciale deskundigheid vereist die alleen beroepsrechters zouden hebben. In principe kan iedereen feiten vaststellen. Men hoeft niet over bijzondere kennis of vaardigheden te beschikken om overtuigd te worden van de schuld van de verdachte, noch om daaraan te twijfelen. Anders is ook niet te verklaren dat in zo veel landen juryrechtspraak bestaat. ...

Kiesheidshalve laten wij de naam van schrijver dezes maar eens achterwege. (De echte padvinders onder ons zoeken die even op, onder het motto: alle vermaak is leedvermaak.) Daarmee is de verklaring van deze anonieme getuige niet minder onzinnig. Het probleem is nu juist dat rechters te makkelijk overtuigd raken van de schuld van verdachten en daaraan te weinig twijfelen (zoals Schalken weer eens opmerkte in de Volkskrant van 7 april jl.). Bovendien blijkt dat "gewone" mensen nogal eens beter over feiten oordelen dan - ook in dit opzicht nogal eens te verwaande - rechters. Zo is de (voorlopige) vrijlating van Lucia de B. niet te danken niet te danken aan juristen, laat staan aan rechters, maar aan vasthoudende buitenstaanders, mét verstand van feiten en feitelijk bewijs. Als bekend lieten zij geen spaan ervan heel. En de zaak staat niet op zichzelf.

Maar die jury-rechtspraak dan? Dat is toch een sterk punt? Hoewel? Wat is eigenlijk het verschil met het argument dat wij in Nederland dieven de handen moeten afhakken omdat die straf dan wel maatregel elders wijd verbreid is? Of met de aanbeveling dat wij ons klem moeten zuipen omdat de Russen dat ook doen? Als je dit soort rechters leest zou je (je er) bijna (aan) overgeven. Toch nog, voor de zekerheid: het gaat er niet om wat al dan niet op grote schaal gebeurt, het gaat er om of het goed is dat het gebeurt.

Maar goed, er gebeuren ook veel goede dingen. In al deze schrikbewinden van verzinsels en vuiligheid blijft een elementair feit dat al die mensen die gewoon en blijmoedig doen wat zij moeten doen, door gewoon belasting te betalen en zo veel andere dingen, zelden of nooit in het nieuws komen. Dankzij hen marcheert alles nog. Dat zijn die ongetelde goede dingen die gebeuren. Het einde van Eliots Middlemarch zegt het onnavolgbaar:

... for the growing good of the world is partly dependent on unhistoric acts; and that things are not so ill with you and me as they might have been, is half owing to the number who lived faithfully a hidden life, and rest in unvisited tombs.

Dat weet uw dankbare kankeraar ("volgens die Kaptein deugt helemaal niks") net zo goed. Kortom: er gebeuren ook veel goede dingen.

Reactie (0)

Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.

Toon/Verberg reactie formulier

Naam

Email

Website

Reactie kleiner | groter

Schrijf de volgende tekens

Geef reactie