Website voor juristen
Erik O.: geen vervolgverhaal
woensdag, 18 april 2007 door Hendrik Kaptein
Tot nu toe heeft justitie tegen Erik O. bakzeil moeten halen. Of hij nu ten onrechte dan wel per ongeluk een burger heeft doodgeschoten of niet, hij ging toch vrijuit. De hele zaak berustte op verklaringen van getuigen: geen lijk, geen ander bewijsmateriaal dan wat al dan niet ter plaatse aanwezigen er van zeiden. Maar nu verschijnen na lang stilzwijgen toch weer andere belastende getuigen. Eerder zouden zij onder bedreiging van andere militairen hebben gezwegen.
Als dat waar is, dan is dat natuurlijk buitengewoon kwalijk. En omdat Erik O. ten onrechte vrijuit zou zijn gegaan én omdat leden van de krijgsmacht kennelijk niet vrijuit kunnen spreken. Nader justitieel onderzoek lijkt dan ook voor de hand te liggen: het OM schijnt er al weer druk mee bezig te zijn.
Van het begin af aan zijn de feiten in deze zaak in nevelen gehuld, misschien zelfs achter rookgordijnen gebleven. Steeds weer duikt de kop op het verhaal dat Erik O. het slachtoffer is geworden van een ordinaire ruzie tussen mariniers en leden van de marechaussee. In Irak moest natuurlijk wacht worden gelopen. De marechaussee zou hebben geweigerd daaraan mee te doen. Het corps mariniers pikte dat niet. Het liep hoog op, krachtdadig ingrijpende leiding ter plaatse was er kennelijk niet. De onderlinge oorlog leek belangrijker dan de plaatselijke vredestaak. Op marinier Erik O. zou wraak genomen zijn, door valse getuigenissen van een schietincident, met strafrechtelijke gevolgen.
Tot nu toe is dit verhaal niet weersproken. Toch blijft het te hopen dat het van a tot z is gelogen. Want het belooft niet veel goeds over nu weer geboden getuigenverklaringen ten ongunste van Erik O., van militairen die op hun best te bang (voor hun collega's en superieuren) waren om op tijd hun mond open te doen. Ernstige bedreigingen zouden zo ver zijn gegaan dat collega's dan wel superieuren "hen strak zouden hebben aangekeken met de mededeling dat zij hun mond moesten houden." (Wat dergelijke militairen doen als een echte vijand komt opdagen heeft Srebenica laten zien.)
Technisch-juridisch is veroordeling op grond van niet meer dan getuigenverklaringen zonder meer mogelijk. Maar dat is en blijft uiterst bedenkelijk en onwenselijk. Want was is eigenlijk getuigenbewijs? Niet meer dan een noodsprong, bedenkelijk ultimum remedium als niets anders beschikbaar is. Getuigen kunnen immers nogal eens ongestraft liegen, lijden aan feilbare herinneringen, al dan niet onbewust bevooroordeeld zijn en nog veel meer en erger. Collectieve "herinneringen" kunnen kolossale vervormingen van de historische werkelijkheid opleveren (kindermisbruik in het leger?).
Maar getuigenissen kunnen toch worden getoetst, op consistentie en coherentie, ook met ander bewijsmateriaal? Ja, maar voor zover dat al kan (en ook gebeurt) is zonneklaar dat een volledig toetsbare getuigenis per definitie overbodig is. Getuigen zijn immers alleen nodig als de historische waarheid als beweerd in telasteleggingen niet op andere manieren aan het licht kan worden gebracht.
Niet voor niets worden getuigen beëdigd. Vergeten is waartoe dat dient: de eed is de aanroeping van de straf van hogere machten tegen onwaarachtige getuigen. Wereldlijke machten kunnen die getuigenissen immers niet werkelijk toetsen.
Ook de strafrechter zal nooit meer weten wat Erik O. in Irak eigenlijk heeft gedaan, en wat er met al die "bedreigde getuigen" is gebeurd. Wie weet wat al die apen- en operettepakken hem allemaal zullen opbiechten, zich niet meer precies of eigenlijk verkeerd weten te herinneren en voorliegen, en waarom. Werkelijkheden waarom het eigenlijk gaat zijn allang uit het zicht van de strafrechter en definitief in de geschiedenis verdwenen. De echte slachtoffers kunnen zelfs niet meer getuigen. - Laat de hogere machten in het leger eerst zelf eens orde op zaken stellen, stammenstrijden beëindigen, en strijden voor het goede doel.
Hendrik Kaptein
Reactie (0)
Toon/Verberg reactie formulier
| < Vorige | Volgende > |
|---|
