Website voor juristen

Koot en Bie voorbij?

maandag, 10 oktober 2011 door Gerben Kor

Is de magistratuur in Nederland mediawijzer geworden sinds de tijd dat Van Kooten en De Bie dit filmpje maakten? Dat was de vraag die ik graag beantwoord wilde zien op de SS Rotterdam, afgelopen donderdag. Ruim 300 rechters, officieren van justitie, wetenschappers, journalisten en studentes waren bijeengekomen in het theater van dat schitterende schip, dat vroeger de Holland-Amerikalijn bevoer. Ivo Opstelten, Geert Corstens, Herman Bolhaar, Reinier van Zutphen, Joost van Dijk, Mia Roessingh, Hanneke Festen, Wouter Veraart, Maurits Barendrecht, Mischa Wladimiroff, Malini Faasen (DWDD), Merel van Leeuwen (De Pers) en enkele anderen spraken over ‘de blik van buiten’. Ik mocht dagvoorzitter zijn over dit hele tableau en ik mag u eerlijk zeggen: dat was me een groot genoegen. Want, zoals een mooie ervaren vrouwelijke rechter mij tijdens de naborrel in de Queen’s Lounge licht heupwiegend op de muziek van het voortreffelijke pianotrio Edwin Berg influisterde: ‘de nacht is nog lang, maar in de verte zie ik het ochtendlicht al gloren.’ Nu ik dit zo opschrijf, bedenk ik me overigens dat zij daar misschien sprak over iets anders dan de omgang van magistraten met de media. Maar goed, terug naar de kern van de zaak.

Hoe denkt de buitenwereld over ZM en OM? Vrij positief, zo blijkt uit vrijwel elk onderzoek. Natuurlijk is er een kleine luide minderheid die negatief denkt over onze magistraten, maar dat is altijd zo geweest en dat zal ook nooit veranderen. Moeten OM en ZM zich dan wel bezighouden met die ‘blik van buiten’? Het gaat toch best goed allemaal? U weet als ervaren lezer van infotainmentproza: na twee zinnen met vraagtekens zal er vast wel een zin met een uitroepteken komen, wellicht doorspekt met enkele andere leestekens om te laten zien dat de auteur niet voor één stijltrucje te vangen is; en ja hoor, daar istie!

De maatschappij is gemedialiseerd en dat proces gaat de komende jaren alleen nog maar door. Op de SS Rotterdam had ik de aanwezige studentes en journalisten gevraagd om live te twitteren, anoniem en onzichtbaar voor de buitenwereld, middels dm’etjes via één mooie jongedame in een rood jurkje (even kijken of u nog wakker bent) aan mijn eigen twitteraccount (het technische proces zal ik u besparen). Op de schermen in het theater en de Queen’s Lounge werden die tweets geprojecteerd en die gaven een heel boeiend beeld van de wijze waarop mensen, bevrijd van beleefdheidsketenen, dachten over de minister, rechters, om’ers, advocaten, sprekers, de knappe fotograaf en uw ijdelgrappige dagvoorzitter. De spiraal van informatiesnelheid, verbreding van de ’oude’ massamedia, de wildgroei van interactieve nieuwe media, dit alles maakt dat het gezag van de magistratuur niet meer vanzelfsprekend is. Sterker, dit gezag is eigenlijk nooit vanzelfsprekend geweest en moet telkens opnieuw verdiend worden. In de moderne mediamaatschappij verdien je dat gezag in je vonnis, in de zittingszaal, in de opsporing en vervolging, maar zeker ook in en door de media. Zoals minister Opstelten het heel terecht zei in zijn rede daar op de boot: het is nu zaak dat de magistratuur en de politiek allebei – en waar mogelijk samen – aan de buitenwereld duidelijk maken waarom het zo belangrijk is dat we een goede, onafhankelijke rechterlijke macht (ZM en OM) hebben. Reinier van Zutphen had daarvoor al een gepassioneerd betoog gehouden voor een politiek beleid dat werkt aan opbouw en niet aan afbreuk van de magistratuur, een beleid dat pal staat voor de toegang tot het recht voor burgers. Wouter Veraart voegde daar in zijn rede nog aan toe dat we vooral de vrijheid van recht spreken moeten waarborgen. Moedige rechters, een sterk OM, prudente politici: dat is het recept.

Het ochtendgloren naakt, daar had mijn edelachtbare danspartner gelijk in. Maar de nacht is nog niet helemaal voorbij. Er zijn bijvoorbeeld nog wat verschillen in inzicht en benadering tussen OM en ZM als het gaat om de communicatie met de samenleving. Dat is goed, het zijn immers twee verschillende instituties. Maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het goed zou zijn als OM, ZM, Raad voor de Rechtspraak, NVvR, Hoge Raad en Ministerie nog eens echt, maar dan ook echt, gezamenlijk zouden nadenken over omgang met de media in de breedste zin des woords. Niet om vervolgens een gezamenlijk beleid daarop te voeren, maar wel om van elkaar te leren en met elkaar enige basisafspraken te maken. Die gesprekken zijn er al geweest en enkele afspraken liggen er al, maar als één ding duidelijk werd daar op de SS Rotterdam dan is het dat er ten aanzien van de afzonderlijke en gezamenlijke mediavisie weinig écht duidelijk is. Koot en Bie zijn tot op zekere hoogte nog steeds actueel, zoals ze dat op meer terreinen zijn.

Reactie (0)


Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.
feedToon/Verberg reactie formulier

busy
< Vorige   Volgende >