Website voor juristen
Art. 285b
vrijdag, 31 oktober 2008 door Gino van Roeyen
Goedemiddag Literatuurvrienden!
De cover van Christaan Weijts’ uitstekende en knap gecomponeerde debuutroman ‘Art. 285b’ (2006) is getooid met een smaakvol in zwart wit geportretteerd ‘naakt’. Geen frontaal naakt, maar een naakt dat te raden overlaat: de vrouw - want het naakt hoort toe aan een vrouw, daar is geen twijfel over mogelijk - toont van haar lichaam slechts de voorzijde van haar opgetrokken onderbenen, gefotografeerd vanaf de voeten met zorgvuldig gelakte teennagels, tot aan de knieën. De onderbenen kruisen elkaar geraffineerd ter hoogte van de enkels en verhullen aldus de verboden vrucht. Afgezien van nog wat glinsterende stukjes dij, links en rechts van de onderbenen, en geheel links ook nog een gedeelte van een arm, geeft deze vrouw haar naaktheid niet verder prijs. En waarom zou ze ook? Wat ze wel toont resulteert reeds in een ‘vluchten kan niet meer’. Ze trekt je ‘Art. 285b’ in en het meest voor de hand liggend is dat ze daarin Victoria Fabers is, de vrouw die zich genadeloos nestelt in het leven van Sebastiaan Steijn (pianoleraar annex bezorger van wallpapermuziek in restauraunt La Domenica) als ‘Diana 4’ in een Amsterdamse peepshowcarrousel, waar zij stript en private shows geeft om een dansopleiding te bekostigen.
Sebastiaan – een gezonde Hollandse, wat dromerig-romantische erotomaan, net een op de klippen gelopen lange relatie achter de rug - is direct verkocht, het is ‘liefde’ op het eerste gezicht: ‘Het was haar foto, en waarschijnlijk bedacht hij later, de zonnebril die ze erop droeg. Ze zat op haar knieën en haar zwarte glazen staarden de lens in, terwijl ze haar pink in haar mondhoek zette en er met het puntje van haar tong aan likte. Diana 4. Haar naam stond gespeld in vrolijke kleuren. Het was de zonnebril die de doorslag gaf. Uiteraard kwam dit door het erotiserend want anonimiserend vermogen waar maskers, Venitiaans of Zorromodel, patent op hebben.’ Nadat Sebastiaan zichzelf op een private show van ‘Diana 4’ heeft getrakteerd (‘Ze stond op, legde haar handen onder haar borsten en duwde ze in de richting van zijn gezicht, terwijl ze met haar tong likbewegingen in de richting van haar tepels maakt. Haar handen klommen omhoog, langzaam de stof tegen de huid wrijvend, ze kronkelden zich om haar hals, waar ze elkaar kruisten. Vervolgens wendde ze haar blik af en hield ze een ogenblik haar adem in. Kruislings schoven haar handen de bandjes opzij, om ze daarna met één beweging van haar schouders te laten vallen, met kleine sterrenstelsels van sproetjes bezaaid’) komt het tot een ‘real life’ ontmoeting tussen Sebastiaan en Victoria: ‘Het gebeurde voor de etalage van Antiquariaat Kok, dat hij min of meer ritueel altijd binnenstapte om te zien of er in het hoekje muziek nog aanwinsten waren binnengekomen die zijn leven ingrijpend zouden kunnen veranderen. Er waren drie boeken over Scarlatti. Hij kocht dat van Scarlatti met de ondubbelzinnige titel Domenico Scarlatti. Hij had afgerekend en liep naar buiten. Aanvankelijk zag hij haar alleen als een slanke gestalte, iets voorovergebogen in een lange suède jas, terwijl het witte leer van een Adidastas tegen haar heupen drukte. De zonnebril die ze nu droeg had kleine ovale glazen, gitzwart. Gevechtspiloten van vóór de komst van de radar kregen de instructie om niet met hun ogen het vijandige toestel te volgen dat ze van achteren naderden. De piloot zou kunnen voelen dat hij werd bekeken. Zelfs als hij wist dat hij ervoor gehangen zou worden, zou hij blijven kijken. Ze wilde weglopen en zag hem in de deuropening staan.’ ‘Hé…!’ ‘Hé…?’ Zo belanden ze in The Bulldog voor een kopje koffie en daar had Sebastiaan al onraad moeten ruiken – Victoria is geen zuivere koffie. Zinnen als - ‘Oké, heel effekens dan. Ik moet dadelijk op.’, ‘Hola… Hé chickie. Echt, wat vet dat je belt, ik zat net te denken dat we elkaar echt megalang niet gezien hebben, hoe is het?’, ‘Nou. Dus het interesseert hem echt geen ene bil. Hé, maar ik moet weer door. Ik spreek je gauw. Doeidoei!’’, ‘Fok! Onwijs fok-op, ik dacht dat het veel vroeger was’, ‘Ah, wat vet lullig voor je’ - herbergen voor de goede verstaander niets goed in zich. Daar moet je korte metten mee maken en op zijn minst dat verschrikkelijke ‘doeidoei’ op antwoorden (even tussendoor nog een ergernisje van me afschrijven: direct afschaffen dat ge-‘doeidoei’, evenals het ge-‘kids’ van aftandse ouderparen). Maar Sebastiaan ziet net als het groepje blowers in The Bulldog alleen Victoria’s hoge hakken, die hem in het gehele boek niet meer loslaten, en hem zelfs duur komen te staan: Sebastiaan wordt de onderdaan van Victoria. Ze tergt hem op het bot en beantwoordt zijn liefde die hij voor haar meent te voelen niet. Op seksueel gebied ontpopt Victoria zich als een wolvin die voor Sebastiaan zelfs geen schaapskleren draagt: terwijl zij aan Sebastiaan al haar escapades met andere partners in alle geuren en kleuren voorhoudt, laat zij Sebastiaan keer op keer orgasmeloos achter, die dan maar op internet zijn heil zoekt in pornoster Felix Vicious, ‘het meisje dat het meest op Victoria Fabers leek’. En of dat nog niet genoeg is, serveert Victoria, om het af te maken, via de Officier van Justitie in het Arrondissement Amsterdam, een dagvaarding wegens stalking op het bord van Sebastiaan: hem wordt ten laste gelegd het misdrijf van art. 285b Wetboek van Strafrecht of, zoals het in dagvaarding luidt ‘dat hij in of omstreeks de periode van 31 december 2001 tot en met 17 maart 2002 te Amsterdam, in elk geval in Nederland, wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk heeft gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van V.M. Fabers, in elk geval van een ander, met het oogmerk die Fabers, in elk geval die ander te dwingen iets te doen, niet te doen, te dulden en/of vrees aan te jagen, immers die Fabers bij herhaling sms-berichten en/of voicemailberichten heeft doen toekomen en/of haar bij herhaling heeft opgebeld.’ Berichten heeft Sebastiaan inderdaad aan Fabers toegezonden, maar wat is er mis met de door Sebastiaan vanuit Italië in Victoria’s voicemail ingesproken bericht van Beethoven uit Heiligenstadt: ‘Gij, mensen, die mij voor somber, knorrig of misantropisch houdt – of mij zo noemt -, hoe doet gij mij onrecht, gij kent de oorzaak niet van wat u zo toeschijnt. Mijn hart en gemoed waren van mijn kindsheid af tot zachtheid en welwillendheid gestemd. Zelfs tot het doen van grote dingen was ik steeds geneigd.’
In zijn verdediging tegen Victoria’s aanklacht, waarover Sebastiaan in ‘Art. 285’ secuur, waarachtig getuigt - in wezen bevat het boek zijn eigen requisitoir, waarin hij alle registers opentrekt, zoals het een goed pianist betaamt – contrasteert het verdorvene van Victoria scherp met de zuiverheid van zijn vroegrijpe, vijftienjarige leerlinge Rosa de Lago: “‘Op haar zesde kwamen haar ouders in Nederland wonen, een poenige gemeente met veel villa’s vlak bij zee. Vlak voordat haar pianolerares, een Française, terug verhuisde naar Frankrijk, was ze hem tegengekomen in een discotheek waar hij met oude schoolvrienden op pad was. ‘Rosa!’, had ze in zijn oor gezegd toen hij in de stampende ruimte haar naam had gevraagd. ‘Ze noemen mij allemaal Roos, maar dat is een heel dom naam.’ Ze droeg een blauw truitje met zacht pluizerig spul rond de hals. Zelf droeg hij, voor zijn doen vrij excentriek, een vuurrood overhemd. ‘Rosina is het verkleinvorm. Maar in Italië noemen ze me ook Rosetta. Of Zetty.’’Zetty? Met een z?’’Dat is een afkorting van Rosetta.’’Wat zou je nog willen drinken, Rosa…Rosina, Rosetta?’ Ze veegde wat van haar glanzende donkere haren achter haar oor en glimlachte nog steeds. ‘Doe maar een witte wijn.’Bij de Hollandse vrouwen ging het er allemaal heel anders aan toe, had hij al geleerd. In Holland was het zaak om net te doen alsof je eigenlijk niet in ze geïnteresseerd was. Hij had in een jeugdherberg in Barcelona eens twee Spaanse meisjes horen zeggen: ‘What shocked us most in Holland, is the fact that men aren’t watching you on the street. I mean: not everybody is gay in Amsterdam, are they?’ Toen hij, teruggekomen, haar vertelde dat hij pianoleraar was, had ze gevraagd: ‘Echt?’ De -e neigde naar de -a: ‘Acht?’ De homo pianofortens verraadt zich niet zozeer door de manier waarop hij zijn handen beweegt, als wel door de combinatie daarvan met een bedachtzame introversie en de symptomen van een gevoelige ziel: nervositeit, charme en gevoel voor humor. Natuurlijk: dit meisje was een puella pianofortens. Ze had een Franse lerares, was nu bezig aan de Mondscheinsonate – ‘alleen de eerste deel hoor’- en woonde in Wassenaar. Ze rookte Camel. Niet veel later verdween ze met haar vriendinnengroepje naar de dansvloer.’
En ook hier komt van het een het ander, hetgeen eveneens tot een onmogelijke liefde leidt, waarbij de werken en het leven van Scarlatti (‘Scarlatti, wist hij, was de man die de evolutie van de sonate een flinke duw had gegeven. (Om precies te zijn: de structuur is die van de tweeledige liedvorm: bijmotieven in verwante toonaard zijn de voorbode van het tweede thema; rudimentaire motivische arbeid kondigt de latere doorwerking aan, terwijl het thema in een coda terugkomt, wat een voorafbeelding is van de reprise.) Gespeeld had hij de goede man zelden. Hij had er in elk geval geen herinneringen aan en wist niets eens of hij iets van hem in huis had. Ondanks alle goede voornemens om een goed plankensysteem te timmeren en alles alfabetisch te rangschikken lag zijn muziek voor het grootste deel in dozen links van de piano op de grond.’) de verbindingsschakel vormen. Na de partituur van sonate K. 87 uit Scarlatti’s Opere complete per clavicembalo in 10 volumi e un supplemento (‘Edelachtbare, ter bevordering van de procesgang is een kopie van de partituur in het dossier bijgevoegd, waarop het vervolg is af te lezen.’), leidt een ‘Ti voglio’ van Rosa van het krukje naar het bed waar intens de liefde wordt bedreven: ‘De ernst die in haar stem lag was die van een meisje dat een vrouw wilde worden, zoals je een thema soms aan het eind kunt horen verlangen naar een modulatie die zich al aankondigt.’
En van het bed belandt verdachte Sebastiaan Steijn dan uiteindelijk in de koude, kille douche van de aanklacht die een mannelijke Officier van Justitie aan de Parnassusweg 220 te Amsterdam op 11 oktober 2002 – onder het wakende oog en oor van een vrouwelijke rechter - uitspreekt: ‘Toen de wet tegen stalking, of belaging zoals wij het liever noemen, werd aangenomen door de Kamer (…) gebeurde dat vanuit het idee dat we in een land leven waarin iedereen het recht heeft om contact te hebben met wie hij dat zelf wil. Dat betekent ook dat iedereen het recht heeft om te bepalen met wie hij geen contact heeft.’ Hemeltergende, exemplarische ‘rechtspraak’, waarvoor ik me als jurist iedere keer weer diep schaam, en die me doet denken aan wat ik zo’n twintig jaar geleden – net afgestudeerd – optekende uit de mond van een – nog steeds - vooraanstaand jurist, die mijn tenen destijds en nu nog steeds doet krommen: ‘Gelukkig heeft Nederland ook behoefte aan heel veel slechte juristen’. Het zal u in dat perspectief weinig moeite kosten dat ik een diepe buiging maak voor verdachte Steijn, als hij, de Officier aanhorend, overweegt dat mannen hoe dan ook geen jurken horen te dragen. En vrouwen dan wel, hoor ik u vragen? Op die vraag geeft Steijn geen antwoord, maar hij laat er geen misverstand over bestaan wat aangeefster Victoria Fabers van de vrouwelijke rechter zou vinden: ‘Zij zou eens goed doorgeneukt moeten worden, zou Victoria over haar zeggen.’, maar dat zijn Victoria’s woorden en die staat niet terecht. Maar wat doet het er ook allemaal toe: de rechter drukt Steijn tijdens zijn verdediging op het hart het vooral ‘bondig’ te houden, is niet bovenmatig onder de indruk wanneer Steijn aanvoert dat hij handelde uit liefde – ‘De griffier kan het allemaal maar met moeite bijbenen en kijkt tijdens de pauze die ik nu inlas op zijn horloge’- en spreekt al zuchtend het vonnis uit. ‘Laat je niks wijsmaken’, zo concludeert de veroordeelde, ‘het eindigt allemaal heel onschuldig. Gewoon: tanden op elkaar en incasseren.’
Foeifoei!,
BANNING N.V.
Gino van Roeyen
Reactie (0)
Toon/Verberg reactie formulier
| < Vorige | Volgende > |
|---|
