Website voor juristen

Roep meer beveiliging vergroot kans op tbs-incidenten

donderdag, 03 mei 2007 door Job Knoester

Een paar jaar terug is Mark1 door de rechter veroordeeld wegens ontucht met jongens tussen de 12 en 16 jaar. Hijzelf vond dat er geen sprake was van dwang. De rechter vond het nodig dat Mark tbs kreeg naast gevangenisstraf. De maatschappij diende beveiligd te worden. Dat staat voorop, zo begrijpt ook deze tbs-er. Aan de andere kant vond de rechter dat ook behandeling nodig was. Dat biedt perspectief. Ook voor Mark.

Hij kwam ongeveer anderhalf jaar geleden in de kliniek De Kijvelanden. De kliniek die eind 2006 in het nieuws kwam toen een tbs-er ontvluchtte en een reeks ernstige misdrijven pleegde.

De Kijvelanden bekeek de rapportages. Binnen een paar maanden was het lot van Mark bezegeld. Nog voordat deze tbs-er überhaupt enige behandeling heeft ondergaan rapporteert  men binnen 6 maanden dat hij op lange termijn onbehandelbaar zal zijn. Met ander woorden: er ligt een ticket voor de long-stay klaar. Dat vindt Mark niet leuk. Dat kan levenslang betekenen. Een en ander frustreert hem en dat wordt erger naar mate de kliniek hem verwijt zich niet positief op te stellen. In feite is mijn cliënt niet welkom en wordt het hem kwalijk genomen dat vervelend te vinden.

Speelt bij de houding van de kliniek de druk mee die rond tbs op onder andere de klinieken wordt gelegd?

TBS is negatief in het nieuws. Dat is al een paar jaar het geval. Het delict dat Wilhelm S. in 2005 tijdens zijn voortvluchtigheid pleegde leidde zelfs tot een parlementair onderzoek. Ondanks dat ieder incident er onmiskenbaar één te veel is, is die negativiteit niet helemaal terecht als naar de cijfers wordt gekeken. Dan blijkt dat tbs-ers immers bijvoorbeeld veel minder vaak in herhaling vallen dan andere veroordeelden. Waarom dan toch die onevenredige onrust?

De politiek valt daar een ernstig verwijt te maken. In plaats dat de politici het publiek meer voorlichten over tbs zien we ze bij ieder incident bijna over elkaar struikelen om voor de bühne te roepen wat er allemaal schort aan het systeem. Serieuze oplossingen worden niet gezocht, laat staan geboden. Het ergste is dat dat niet alleen geldt voor mensen als Geert W., maar ook voor de twee-kamerleden die ik vroeger serieuzer nam. Dat de journalistiek de commentaren van de politiek enthousiast optekent valt hen nauwelijks te verwijten.

Het gevolg is wel dat de verschillende ministers bij ieder incident in een spasme schieten en steeds strengere maatregelen treffen. Zo worden verloven ingetrokken en nadien moeilijker verleend, ook voor hen die niets met een incident te maken hadden. Er wordt steeds meer in beveiliging (nieuwe gebouwen) geïnvesteerd. Tbs-ers moeten nu gewapend worden begeleid, of  ze verdienen een knieslot. Dit soort berichten komen nu zelfs van linkse partijen.

In de eerste plaats bieden dit soort maatregelen het publiek een schijnveiligheid. Er wordt immers nooit bij dit soort plannen vermeld dat tbs-ers aan het eind van de behandeling hoe je het wendt of keert zonder enig controlemiddel met verlof zullen moeten gaan. In de tweede plaats: zou een behandelaar werkelijk een tbs-er op verlof durven te sturen als hij denkt dat de patient zo gevaarlijk is dat een tbs-marshall meemoet? Ik denk het niet.

Deze roep om beveiliging werkt contraproductief. Incidenten zullen hierdoor op termijn juist toenemen. In de eerste plaats merk ik al enige tijd dat verdachten nog maar nauwelijks willen meewerken aan de totstandkoming van psychiatrische en psychologische rapportages. Men loopt dan minder kans op tbs. Als men eenmaal tbs heeft is men eerder gefrustreerd doordat er onvoldoende behandelaanbod en vertrouwen in de tbs-er is. Dit soort frustraties zijn niet zelden de oorzaak van de incidentele ontvluchtingen of erger, zo is mijn overtuiging.

Er zal juist minder geld in beveiliging moeten worden gestopt en meer in behandeling en in wetenschappelijk onderzoek. Onderzoek dient te worden verricht naar de effectiviteit van verschillende behandelmethodes en naar de vraag waarom tbs-ers ontvluchten. Het is van de zotte dat dit nimmer werd onderzocht. Stel dat uit dat laatste onderzoek één grote gemene deler komt, hetgeen ik vermoed (de eerder genoemde frustraties), dan lijkt de gedachte toch niet zo gek dat je vervolgens nog meer incidenten kunt voorkomen?

De behandeling van Mark door de Kijvelanden is een extreem voorbeeld. Vaak ontmoeten tbs-ers in latere stadia van hun behandeling ergernissen. Bijna alle tbs-ers die ik bijsta (ongeveer vijftig) klagen over onvoldoende deugdelijk behandelaanbod. Zij die twee keer per 14 dagen psychotherapie hebben prijzen zich gelukkig. Het is mijn heilige overtuiging dat tbs-ers meer verantwoord perspectief moet worden geboden. Daar moet meer aandacht voor komen en daar zal de maatschappij in de eerste plaats van profiteren. Wij kunnen onszelf dan weer humaan noemen en ja, ook de tbs-ers zullen er baat bij kunnen hebben.

1 De naam is gefingeerd.

Reactie (0)


Schrijf reactie
feedToon/Verberg reactie formulier

busy
< Vorige