Website voor juristen

Tbs-recht is soms onrecht

vrijdag, 18 januari 2008 door Job Knoester

Op 17 januari 2008 reed ik van Den Haag naar Almelo. Daar zou de vordering van de officier van justitie tot verlenging van de tbs van Anton worden behandeld. De zaak van Anton is een bijzondere zaak. Tijdens de autorit liet ik mijn gedachten een paar keer afdwalen naar de vraag hoe het zo ver met Anton had kunnen komen. Elke keer moest ik mijn best doen om mijn boosheid en frustratie in toom te houden.

Medio jaren 90 werd Anton veroordeeld tot onder andere tbs met dwangverpleging wegens verkrachting. Na hard werken door de Dr. Henri van der Hoevekliniek te Utrecht en Anton leidde de behandeling er uiteindelijk toe dat de resocialisatie werd ingezet. Dat liep voorspoedig. Tot die kwade dag in 2001.

Terwijl Anton met verlof was werd ergens in Utrecht een vrouw verkracht. De recherche vond niet direct een verdachte. Mede hierdoor werd bekeken of er in de regio tbs-ers met een zedencomponent met verlof waren. En ja, Anton was dus een hit. Het adagium:"eens een dief altijd een dief", werkt soms mee in de praktijk. Anton werd echter door de rechtbank en door het gerechtshof volledig vrijgesproken. Desondanks vond de kliniek dat ze Anton niet meer konden resocialiseren. Anton werd overgeplaatst naar Veldzicht. Naar recentelijk bleek meldde de Van der Hoevekliniek in de begeleidingsbrief van oordeel te zijn dat Anton long-stay-rijp was, terwijl voor de vrijspraak men geen enkel beletsel zag om Anton met onbegeleid verlof te laten gaan.

In Veldzicht ging het goed. Nadat Anton daar in 2002 was opgenomen ging hij relatief snel weer met verlof. Uiteindelijk besloot men in de 2e helft van 2004 dat proefverlof moest worden aangevraagd. Op dat moment sliep Anton eigenlijk alleen nog in de kliniek. Hij had werk in de stad en at iedere avond bij zijn vrouw. Dit veranderde allemaal toen Anton opnieuw verdacht werd van een verkrachting. Ook nu werd hij vrijgesproken. Dat gebeurde na een confrontatie met het slachtoffer. Onder andere werd niet herkend de als een karikatuur aandoende snor.

Nadat Anton begin 2005 terug kwam in Veldzicht bleek daar strijd te bestaan. Een deel van de behandelaars vonden dat er mogelijk vuur was aangezien er ook rook was. Anderen vonden dat de resocialisatie moest worden hervat. Uiteindelijk werd besloten dat het Pieter Baan Centrum om advies moest worden gevraagd. Het advies kwam en hield in dat Anton met voortvarendheid moest worden geresocialiseerd. Veldzicht besloot niets met het advies te doen. Met had toch geen vertrouwen in Anton. Kennelijk was het gegeven advies niet gewenst. Getracht werd Anton over te plaatsen, maar geen kliniek wilde hem opnemen.

Het PBC-advies werd meegenomen in de verlengingsprocedure van de tbs in 2006/2007. Nog nooit eerder maakte ik het mee dat een rechtbank in zo'n procedure zo veel aandacht aan de zaak besteedde. Wel 7 zittingen vonden plaats. Namens Anton werd het standpunt ingenomen dat het onrechtvaardig zou zijn hem verdenkingen tegen te werpen waarvoor hij was vrijgesproken. Bepleit werd een voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging. In een dergelijk geval komt de verantwoordelijkheid voor de resocialisatie bij de reclassering te liggen. Wij hadden immers geen vertrouwen meer in het onwillige Veldzicht. De rechtbank bleek gevoelig voor het voorstel, ook al was de reclassering niet enthousiast. Bij herhaling gaf de rechtbank haar een opdracht tot het maken van een plan. Bij herhaling weigerde de reclassering. Het eind van het liedje was dat de rechtbank vond dat er geen andere uitweg was dan verlengen. Anton ging in hoger beroep.

Het hoger beroep diende mede door het verloop in 1e aanleg ruim anderhalf jaar nadat de officier van justitie haar vordering had ingediend zodat een voorwaardelijk beëindiging niet meer mogelijk was. Dat kan immers slechts wanneer de tbs zelf met 1 jaar wordt verlengd. Uiteindelijk overwoog het hof dat in beginsel een voorwaardelijke beëindiging was aangewezen. Nu dat niet meer mogelijk was werd overwogen dat een spoedige resocialisatie moest plaatsvinden. Bij gebreke hiervan zou de volgende verlengingrechter niet anders kunnen dan beëindigen, aldus het hof. Die verlengingsrechter zou ik dus op 17 januari 2008 zien.

Was er sprake van een voortvarende poging Anton te resocialiseren, zo vroeg ik me af. Ik vond van niet. In feite was de enige serieuze handeling van Veldzicht geweest het aanvragen van begeleid verlof. Deze aanvraag bereikte het Ministerie van Justitie op 6 november 2007. Op 17 januari 2008 was nog geen beslissing genomen. Zouden de woorden van de hoogste tbs-rechter, te weten die van het gerechtshof te Arnhem, een serieuze waarde hebben? Alhoewel het recht voor tbs-ers niet zelden teleurstellend is weiger ik cynisch naar deze zaken te kijken. Ik was van plan er ook in deze zaak vol voor te gaan. De uitspraak moet nog komen. Er is hoop, ook omdat we nog altijd in hoger beroep bij datzelfde gerechtshof kunnen uitkomen. Tijdens de terugweg in de auto naar Den Haag dwaalde mijn gedachten weer af. Alhoewel ik niet ongevoelig ben voor een logische eis van de samenleving voor veiligheid bedacht ik me dat die samenleving wel rechtvaardig moet willen zijn. Ook dat is een onderdeel van veiligheid. Een pijler van die rechtvaardigheid is dat een ieder onschuldig is tot het tegendeel bewezen is. De gedachte die bleef hangen op de regenachtige terugweg op 17 januari 2008 was dat Anton onrecht was aangedaan. Zelfs als we nu wel gelijk zouden krijgen. Ook dan zou hij immers sinds oktober 2004 tot en met minimaal januari 2008 volledig hebben stilgestaan in een tbs-kliniek, ondanks 2 vrijspraken. Die gedachten maakten dat ik eens te meer steun vond voor de gedachte dat de individuen als underdog tegen het machtige apparaat van de overheid de grootst mogelijke steun verdienen. Op deze manier kwam ik strijdbaar  in Den Haag waar ik me in mijn voetbalkleren zou hijsen. Ik ging er tegenaan.

Reactie (0)


Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.
feedToon/Verberg reactie formulier

busy
< Vorige   Volgende >