Website voor juristen

Een kleine stap voor de mensheid

zondag, 10 februari 2008 door Michiel van Kleef

Een kleine stap voor de mensheid, een grote voor de openheid binnen en over de advocatuur in het algemeen en voor Mr. in het bijzonder.

Een iets te hoogdravend begin misschien? Wellicht. Maar wie weet dat in de laatste vergadering van het College van Afgevaardigden (CvA) uitgebreid werd gediscussieerd over de wenselijkheid een verslaggever van Mr. toe te laten tot de vergaderingen van het College, realiseert zich dat voor de advocatuur openheid over de interne discussies nog lang geen vanzelfsprekendheid is.

Ergens in het najaar diende ik een verzoek in bij algemeen deken Willem Bekkers om voortaan verslag te mogen doen van de vergaderingen van het CvA (zeg maar het parlement van de Orde). Aangezien de Advocatenwet nog uit zeer vervlogen tijd stamt, heeft het CvA de mogelijkheid gasten uit te nodigen, met andere woorden er is geen recht op openbaarheid door de buitenwereld af te dwingen.

Ik was dan ook blij dat Bekkers me begin december informeerde dat ik welkom was op de vergadering van 8 februari. In de hem zo kenmerkende zorgvuldig formulerende stijl maakte Bekker me duidelijk dat het wel ging om een soort voorwaardelijke toelating. Hetgeen ik voor kennisgeving aannam.

Zo toog ik vrijdagmiddag jl in blijde verwachting naar de Utrechtse Jaarbeurs. In het Beatrixgebouw draaide Dirty Dancing, maar ik kwam voor de Irenecongreszaal: een somber zaaltje waar zo'n 120 leden van het CvA zich hadden verzameld. Achter de tafel het presidium: de Algemene Raad (zeg maar het kabinet van de Orde) onder leiding van een grieperige Bekkers. Voor de verzamelde pers, bestaande uit de reporter van het Advocatenblad en uw verslaggever was een speciaal tafeltje neergezet, terzijde van de vergadering. Attent was dat ik persoonlijk door Bekkers welkom werd geheten. Te meer omdat tijdens de discussie in de vorige vergadering over het al dan niet toelaten van Mr. een van de aanwezigen had laten weten dat "als we zo doorgaan we de volgende keer de Privé of de Story ook wel kunnen uitnodigen." Ach ja, the times they are a-changing. Ook wellicht illustratief voor de onwennigheid was dat halverwege een verhit debat Bekkers plenair informeerde of ik me wel amuseerde.

Een te grote inhoudelijkheid zal niemand mij in het maken van dit weblog gewoonlijk kunnen verwijten. In Mr. doen we verslag van de feiten, hier en daar verluchtigd met een commentaar van betrokkenen. Weblogs dienen voor een persoonlijke interpretatie van de gebeurtenissen. Dit verslag zal daar geen uitzondering op vormen. Toch moet een onderscheid worden gemaakt tussen feiten, al dan niet gekleurde observaties en tenslotte interpretaties waarin de fantasie en duiding leentjebuur spelen.

De feiten van deze middag waren deze: in de zaal was een 120-tal advocaten verzameld. De meesten grijs schuine streep kaalhoofdig en van het mannelijk geslacht. Vertegenwoordigers van veelal kleine en middelgrote kantoren. Welbespraakt over het algemeen. Twee onderwerpen kwamen ter sprake: de Beroepsopleiding voor advocaat/stagiaires en het protocol tussen de Orde en het Bureau Financieel Toezicht. De vergadering startte om 13.00 uur en eindigde zoals voorspeld om 16.30 uur. Na afloop was er een borrel. De aanwezigen kregen gedurende de vergadering twee maal een kopje koffie.

De observaties waren deze: de sfeer was niet onwelwillend, hoewel af en toe een zekere vinnigheid van de discussianten zich meester maakte. Ten aanzien van het eerste onderwerp kan worden gezegd dat de vergadering het niet eens was met het voorstel van de Algemene Raad, en ten aanzien van het tweede was er geen sprake van besluitvorming maar meer van een gedachtenwisseling.

Allemaal niet zo boeiend dus, daarom maar snel over naar de interpretatie. Schrijver dezes had zich tot nu toe voor de discussies tussen CvA en AR moeten verlaten op de verslagen in het Advocatenblad. Daaruit kwam al duidelijk naar voren dat er binnen de Orde een strijd woedt tussen groot en klein. Alleen neemt Groot geen deel aan de discussie. Eerder karakteriseerde ik deze strijd als een tussen provincie en meer randstedelijke gebieden. Die gedachte heb ik na vandaag definitief verlaten. Het gaat hier om de tegenstellingen tussen de grote en de andere advocatenkantoren. De grote kantoren zijn vrijwel niet vertegenwoordigd in het CvA. Er zijn in Nederland negentien arrondissementen en evenzoveel lokale balies. Allen vertegenwoordigd in het CvA afhankelijk van hun omvang. Amsterdam met zijn ruim 4000 advocaten dus in grotere mate dan Zeeland met zijn paar honderd advocaten. Aangezien de grote kantoren vrijwel niet zijn vertegenwoordigd in het CvA is er een sterk en nauwelijks weersproken ressentiment tegen wat de grote kantoren willen.

In de vergadering van vandaag kwam dat sterk naar voren in de discussies over de verruiming van de vrijstellingen. In het kort: de grote kantoren willen hun eigen opleidingen steeds meer zelf verzorgen, meer gericht op de specifieke eisen die het werken bij die kantoren stellen. Eerder al kregen De Brauw, NautaDutilh en Houthoff de mogelijkheid om zelf delen van het curriculum voor de beroepsopleiding zelf te verzorgen. Ook met een aantal opleidingsinstituten/universiteiten werd een dergelijke overeenkomst bereikt. Onlangs werd de instelling van The Law Firm School aangekondigd waarin vanaf 1 september a.s. zo'n veertien grotere kantoren hun eigen stagiaires de kneepjes van het vak willen bijbrengen.

Voor de Algemene Raad was dit aanleiding zich opnieuw te bezinnen op de verwevenheid van de rol van uitvoerder van en toezichthouder op (de kwaliteit van) de beroepsopleiding. En heel in het kort komt het er op neer - vindt de AR - dat die dubbelrol zijn grenzen heeft bereikt, en dat het loslaten van het monopolie op dit punt wenselijk is. Was het tot nu toe zo dat ontheffing kon worden verleend voor ongeveer de helft van het curriculum, de AR stelde vandaag voor dit te verruimen tot zo'n 75%, daarmee tegemoet komend aan de realiteit dat meer instanties in staat zijn een kwalitatief minstens gelijkwaardige opleiding te bieden. De Orde zou zich in dit verhaal kunnen beperken tot het toetsen van de vaardigheden middels het centrale examen, en tot een aantal als essentieel omschreven zaken zoals beroepsvaardigheden en het gedragsrecht. En een opvallend punt was dat de AR ook de mogelijkheid wilde openen tot het doen van zelfstudie, dus niet het volgen van klassikaal onderwijs zoals gebruikelijk.

Wat opviel in de discussie is dat de AR voorstellen deed die vrijwel kansloos bleken in de discussie. Vrijwel alle afgevaardigden die aan het woord kwamen maakten korte metten met die voorstellen. Het gaat te ver om alle argumenten tegen te verwoorden, maar het woord ‘cohesie' werd zeer veel gehoord. Advocaten in de dop, van velerlei pluimage moeten elkaar in de eerste drie jaar van hun carrière regelmatig ontmoeten om de ins en outs van hun vak te bediscussiëren. Dat leidt onder meer tot deze gewenste cohesie, en als we dat loslaten zijn we ver van huis, zo was de teneur.

Zo'n 25 jaar geleden was ik beroepsmatig getuige van het bewind van de toenmalige directeur generaal op Binnenlandse Zaken Elco Brinkman. Hij regeerde het binnenlands bestuur, toen in rep en roer vanwege de gewenste schaalvergroting, met harde hand. Een inventieve collega refereerde toen aan de term ‘brinkmanship'. Wikipedia vertaalt dit als volgt: Brinkmanship is the practice of pushing a dangerous situation to the verge of disaster in order to achieve the most advantageous outcome.

Ik weet niet of het opzet was of is van de AR, maar de vraag is wel waarom ze dit voorstel doet terwijl ze kon weten dat het nergens toe zou leiden. Met andere woorden: opereert de AR zonder enige voeling met de sentimenten die leven binnen het CvA, of is hier sprake van een geniaal masterplan waarvan ik de diepere betekenis nu nog schijn te missen?

Het College van Afgevaardigden wilde er in ieder geval niets van weten. De grote kantoren zouden de eigen opleiding als een marketingtool gebruiken en daar mocht de Orde zich niet achterstellen. Op deze manier zou de Orde alleen nog maar de kruimels krijgen die de grote kantoren voor ze overlaten. De Algemene Raad bedient zich van modieuze argumenten die inhoudelijk niet overtuigen. Het zijn maar enkele van de opmerkingen.

In zijn repliek liet Bekkers weten de opmerkingen serieus te nemen: Wij zijn geen Algemene Raad van ‘take it or leave it' zo liet hij weten. Maar, zo voegde hij er aan toe: "wij horen meer dan u, wij weten meer dan u". En vervolgens toch al op ramkoers liggend refereerde hij aan een onderzoek waaruit zou blijken dat 60 tot 70% van de advocaten in een bepaalde balie de afschaffing van de Orde zou bepleiten. Volgens Bekkers gaat het in deze om de vraag of en hoe de Orde bijeen gehouden kan worden.

De vergadering was niet tevreden. De Haagse deken Bruins wilde precies weten wat er nu zou gaan gebeuren met de aanvraag van The Law Firm School. Wel of niet vrijstelling. De altijd belligerente Bredase deken Hertoghs rook bloed. Eiste een duidelijk antwoord en stelde een motie in het vooruitzicht. Dat ging Cees Okkerse (Lelystad) weer te ver en met een "Wat ouwehoer je nou", nam hij de druk van de ketel door te zeggen dat de AR rustig even mocht nadenken over een nieuw standpunt.

Na een kleine schorsing nam de AR gas terug. Portefeuillehouder Lotje van den Puttelaar sprak van een trein die nog niet eens op gang was gekomen, en zei dat het voorstel slechts een discussiestuk was. Bekkers was onkarakteristiek fel door te stellen dat naar zijn mening het College van Afgevaardigden niet divers genoeg zou zijn samengesteld: "Wij moeten met u en met 15.000 andere advocaten rekening houden." Daarmee tussen neus en lippen de legitimiteit van het College aan de orde stellend. En ook in zijn slotwoord kwam Bekkers nog even fijn uit de hoek: "Het was een interessante vergadering, kenmerkend voor het dualisme dat de verhoudingen kenmerkt. We hebben veel gehoord over de gewenste cohesie, maar de samenleving interesseert die cohesie geen bal. We kunnen niet alle beginnende advocaten in hetzelfde keurslijf stoppen. Overal waar ik kom krijg ik vragen naar mijn hoofd geslingerd over advocaten en hun beroepsethiek behalve binnen de advocatuur zelf. Daar gaat het over andere dingen blijkbaar." En in één moeite door ging hij verder over de door het ministerie bedachte herindeling van de gerechtelijke kaart van Nederland en vroeg hij zich hardop af of alle lokale dekens daarin qua bemensing en capaciteiten wel in zouden kunnen meegaan.

Goed, dat was het, de eerste vergadering van het College van Afgevaardigden. Mijn conclusies zijn deze: de tegenstellingen tussen Algemene Raad en College van Afgevaardigden zijn nog steeds aanwezig. De discussie is weliswaar zakelijker van aard dan ten tijde van Bekkers voorganger Unger (althans voor zover ik uit de verslagen van toen kan afleiden) maar de meningsverschillen zijn er niet minder om geworden. De wittebroodsweken van Bekkers zijn voorbij. Het aantal malen dat hij de vergadering wat bits toespreekt, schermend met hogere belangen waar de aanwezigen ofwel geen weet van hebben, ofwel geen weet van willen hebben, is wat dat betreft illustratief. Wordt ongetwijfeld vervolgd (of wellicht niet, althans niet in deze vorm, als dit verslag niet lekker valt).

Reactie (0)


Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.
feedToon/Verberg reactie formulier

busy
< Vorige   Volgende >