Website voor juristen

Bedrijfsjurist wordt manager

woensdag, 10 december 2008 door Marijn Rooymans

Op een maandagavond, een paar weken geleden, hadden we bij ons op kantoor een kleine besloten bijeenkomst van ervaren professionals met een achtergrond als Head of Legal Affairs (of hoogste jurist met een andere mooie titel).

Behalve echte praktijkmensen had ik ook enkele ervaren interim-juristen en adviseurs uitgenodigd die in hun dagelijkse praktijk veel te maken hebben met juridisch management vraagstukken en die zich uit dien hoofde verdiept hebben in de bestaande literatuur en theorie specifiek over dit onderwerp.

Onze bijeenkomst was iets wat al wat langer in het vat zat. Net als ikzelf hadden de aanwezigen gesignaleerd dat de verwachtingen en eisen ten aanzien van de juridische afdeling de laatste jaren wat verschuiven. We waren bij elkaar gekomen om te kijken of we vanuit onze kennis en ervaring iets kunnen, c.q. moeten doen voor juridische managers die hiermee vanuit hun eigen organisatie te maken krijgen.

Stel je voor dat je in deze tijden geconfronteerd wordt met de wens van je CFO dat je de juridische kosten drastisch omlaag brengt. Wat ga je dan doen? Wie kun je dan vragen om eens met je mee te denken? Het juridische werk kun je namelijk niet ineens op een lager pitje zetten. Het blijft op je team afkomen en in tijden van economische turbulentie misschien nog wel meer dan anders. Het ingrijpen in de kosten of andere organisatorische aspecten van een juridische afdeling vereist dus een bepaalde ervaring c.q. deskundigheid. Zonder die specifieke inbreng verzand je al snel in het gebruik van botte middelen als de "kaasschaaf", het opzeggen van interim-contracten en het omlaag onderhandelen van advocatentarieven. Die botte middelen voeren vaak de druk op je team op zonder dat je blijvend en structureel ingrijpt in de kosten.  

Waar vroeger voor de Chief Legal Officer de nadruk lag op het "juridische", treedt de laatste jaren meer en meer een verschuiving op naar het managerial aspect van de functie. En laten we wel wezen, daar worden wij juristen niet in eerste instantie voor opgeleid. In de praktijk blijkt dan ook dat veel leidinggevenden van juridische afdelingen best wat hulp kunnen gebruiken en, gezien hun overvolle agenda en lijst met verantwoordelijkheden, ook verdienen.  

We zaten die maandagavond dus bij elkaar met het plan om met dat gegeven en onze praktijkervaring iets te gaan doen. We constateerden dat er op dit gebied in Nederland bitter weinig te vinden is wat het hoofd juridische zaken houvast kan bieden. Nauwelijks literatuur van eigen bodem, weinig bekende best practices en een op dit gebied weinig actieve beroepsvereniging, heb ik me laten vertellen. Hier en daar een solo consultant, maar verder blijft het als manager van juridische afdelingen dus vooral zelf het wiel uitvinden. Wie schetst dan ook mijn verbazing toen in de weken daarop volgend de ene na de andere publicatie verscheen die in meer of mindere mate betrekking had op de organisatie van de bedrijfsjuridische afdeling.

We hadden natuurlijk al de door het werving en selectiebureau Voxius gesponsorde reeks over bedrijfsjuridische afdelingen op de website van Advocatie.nl. Een op zichzelf leuke opsomming van wie waar zit bij de top 100 van het NL bedrijfsleven en met welke kantoren zij het doen. Maar houvast voor het organiseren van je afdeling biedt dat nou niet echt.

De afgelopen maand kwam daar het, voor Nederlandse begrippen, ongekende aantal van drie publicaties bij die interessant zijn voor juridische managers. Ik noem de oratie van Rob van Otterloo bij gelegenheid van zijn aanstelling als bijzonder hoogleraar op de nieuwe leerstoel Organisatie van de juridische dienstverlening aan de Universiteit van Amsterdam, het onderzoek van Eversheds Faasen en Boer & Croon naar "Trends in commerciële juridische dienstverlening" en de eerste editie van de "Bedrijfsjuristen monitor" van Houthoff Buruma.

Natuurlijk is er best wat op deze stukken af te dingen. Het zijn, uitgezonderd de rede van van Otterloo, uitingen in het kader van marketingstrategie en het gaat vooral over top 500 bedrijven en hun advocatenkantoren, maar dat neemt niet weg dat ze interessant en opvallend zijn.

Het zou me niets verbazen als we vaker stukken gaan zien over de organisatorische kant van het vak. En wat mij betreft is dat terecht want deze tijd vraagt ook een meer bedrijfsmatige benadering van de juridische functie. Misschien staan er wel juristen op die zich specifiek op advisering bij dat aspect gaan toeleggen. Velen doen dat nu, net als ik, erbij in de "slipstream" van andere taken, maar wellicht is het tijd voor een gespecialiseerde "consultancy boutique" voor juridische management vraagstukken. Waarom ook niet. Alle andere stafonderdelen hebben hun eigen management adviseurs. Alleen juristen niet.

En alleen al het bestaan ervan zou het voor Hoofden van juridische afdelingen makkelijker maken om af en toe in de eigen organisatie aandacht en ondersteuning te vragen bij juridische managementvraagstukken.

Reactie (0)

Schrijf reactie. Reacties worden eerst door de webmeester van Mr. gecontroleerd alvorens deze geplaatst worden. Anonieme reacties worden niet geplaatst.

Toon/Verberg reactie formulier

Naam

Email

Website

Reactie kleiner | groter

Schrijf de volgende tekens

Geef reactie