OSR Juridische Opleidingen

De normalisering komt eraan!

Vanaf 1 januari 2020 vallen ambtenaren onder het civiele arbeidsrecht. Dat heeft invloed op de instroom, doorstroom en uitstroom van ambtenaren. Wat betekent dat? Marije Schneider is docent arbeidsrecht bij de Universiteit Leiden, specialist arbeids- en ambtenarenrecht bij Schneider juridische dienstverlening en docent bij OSR juridische opleidingen. Zij deelt belangrijke verschillen in enkele highlights!

Eeeh… normalisering?

Een ambtenaar is ondergeschikt aan zijn baas en krijgt salaris voor het werk dat hij doet. Een werknemer ook. Toch zijn er verschillende stelsels op hen van toepassing: op ambtenaren het ambtenarenrecht en het bestuursrecht, voor werknemers het arbeidsrecht dat in het Burgerlijk Wetboek staat. Op 1 januari gaat de een wet in die aan dit verschil een einde maakt: de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra).

Van aanstelling naar arbeidsovereenkomst

Een ambtenaar krijgt nu een aanstelling: zijn werkgever stuurt hem een besluit waarin staat dat hij aangenomen is. De ambtenaar zelf hoeft niets te doen, een aanstelling is eenzijdig. Straks krijgen ambtenaren een arbeidsovereenkomst: een tweezijdige overeenkomst waaronder werkgever en werknemer hun handtekening zetten.

Wijziging van de arbeidsovereenkomst: lastiger dan in het ambtenarenrecht!

Een arbeidsrelatie kan jarenlang duren. Het kan gebeuren dat er dan wijzigingen aangebracht moeten worden in de overeenkomst. Bijvoorbeeld omdat een werknemer een kind krijgt en minder wil werken, of omdat de werkgever zijn bedrijf verhuist. Dan moeten de afspraken worden aangepast.
Dat is uitstekend als beiden het met die aanpassing eens zijn. Anders wordt het als de werknemer niet akkoord gaat. In het ambtenarenrecht zijn veel werkgeversbeslissingen mogelijk ‘in het belang van de dienst’. In het arbeidsrecht kunnen afspraken alleen gewijzigd worden als 1) partijen hebben afgesproken dat de werkgever de overeenkomst eenzijdig mag wijzigen én de werkgever heeft een zwaarwichtig belang of 2) de werknemer moet de wijziging accepteren op grond van goed werknemerschap.

Disciplinaire maatregelen: straks beperkter mogelijk

Het ambtenarenrecht biedt een scala aan mogelijkheden om iemand disciplinair te straffen. In het arbeidsrecht is er bijna geen tuchtrecht. Wat kan nog wel?

  • Schorsing blijft een mogelijkheid. Een werkgever moet daarvoor gegronde redenen hebben. Anders dan nu moet in alle gevallen het salaris worden doorbetaald.
  • De berisping kent het arbeidsrecht niet, de waarschuwing wel. Dat zijn vergelijkbare maatregelen.
  • Het strafontslag blijft niet. Een werkgever kan de ambtenaar straks op staande voet ontslaan of hij kan ontbinding van de arbeidsovereenkomst vragen aan de kantonrechter, bijvoorbeeld wegens ernstig verwijtbaar handelen van de ambtenaar.

Ontslag: eerst naar UWV of kantonrechter

Een ambtenaar wordt ontslagen met een ontslagbesluit. Als hij het daar niet mee eens is, kan hij bezwaar maken bij zijn werkgever en uiteindelijk naar de rechter. Toetsing vindt dus achteraf plaats. Dat is in het arbeidsrecht anders: ontslag vindt pas plaats als het UWV of de kantonrechter dat goed vinden. Een toetsing vóóraf dus. Het UWV beoordeelt ontslagen wegens reorganisatie en langdurige ziekte, voor overige ontslagen moet je bij de kantonrechter zijn.

Tot slot

Duizelt het je van alle wijzigingen? Volg een van onze Wnra cursussen.

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

OSR Juridische Opleidingen

OSR Juridische Opleidingen

Een leven lang leren, met elkaar en praktijkgericht zodat je morgen kunt toepassen wat je vandaag leert! Met een juridische opleiding van OSR kies je voor kwaliteit.