Mr.

MR. 4 2020 / 115 senior/junior “SINDS DE ZAAK ANNE FABER LEGGEN RECHTERS EERDER TBS OP” JOB KNOESTER (1968) studeerde in Lei- den en werd in 1996 ad- vocaat bij Nolet Advoca- ten in Den Haag, waar hij zich tot tbs-specialist ontwikkelde. In 2015 was hij mede-oprichter van Knoester Van der Hut Al- berts & Korteling Advo- caten, gevestigd in Sche- veningen. Knoester is voorzitter van de Vereni- ging van tbs-advocaten en maakt deel uit van het college van het Neder- lands Register Gerechte- lijk Deskundigen (NRGD). Knoester spreekt regel- matig op congressen en voor opleidingsinstituten over strafrecht en tbs. tal incidenten is minder dan een procent.” Aan het systeem valt nog wel wat te verbe- teren. Knoester is regelmatig betrokken bij verbetertrajecten, zoals de Taskforce tbs in 2015, waarbij de insteek van het ministerie was de duur van de tbs te verkorten. “De combinatie van tbs en een lange gevange- nisstraf deugt niet. Tbs is dan wel geen straf, maar je wordt wel van je vrijheid beroofd. De behandeling kan beter snel beginnen.” “Tegenwoordig wordt in de laatste fase van de gevangenisstraf wel meer behandeld dan vroeger”, vult Nolet aan. “Bijvoorbeeld in een psychiatrisch penitentiair centrum.” Die trajecten moeten worden uitgebreid, in duur en in mogelijkheden, vinden de advocaten. Het zou goed zijn als je na een derde van de gevangenisstraf de tbs in zou kunnen, in plaats van na twee derde, zoals nu. En er is meer maatwerk nodig. “Cliën- ten met complexe problematiek, zoals een autismespectrumstoornis of zedenproble- hooguit een halve dag per week. Verder staat hij op zitting of bezoekt hij cliënten. ONDERZOEK Zonder stoornis geen tbs. Vaak wordt aan de hand van gedragskundige rapportages vastgesteld wat er aan de hand is, maar het kan ook zonder rapport. “Bijvoorbeeld aan de hand van eerdere rapporten, uit- spraken in processen-verbaal, of een ggz- verleden”, zegt Knoester. “Rechters zijn eerder geneigd tbs op te leggen sinds de zaak Anne Faber. Er is druk vanuit de maatschappij.” De man die voor de dood van Faber is veroordeeld, pleegde eerder gewelddadige verkrachtingen waarvoor hij geen tbs kreeg opgelegd. Volgens de advocaten willen veel cliënten geen tbs, maar is weigeren aan een gedragskundig onderzoek mee te werken niet altijd een goede strategie. “Je moet weten wat je ad- viseert als advocaat”, zegt Knoester. “Doe je tbs-zaken, dan moet je daar wel ver- stand van hebben. Ook als officier van jus- titie en als rechter.” Tbs-gestelden worden vaak als monsters beschouwd, signaleren de advocaten. Re- gelmatig klinkt de roep om afschaffing, in ieder geval van de verloven. Incidenten met tbs’ers worden breed uitgemeten in de media. “Terwijl tbs de maatschappij veili- ger maakt”, zegt Knoester. “Mensen uit de tbs vallen drie tot vier keer minder in her- haling dan uit de gevangenis, bij vergelijk- bare delicten. Dat is al jarenlang een sta- biel cijfer, dat in positieve zin verandert – het wordt dus nog minder.” Nolet: “De gemiddelde burger weet weinig over tbs. Dat is jammer, want de gedachte erachter is mooi: iemand die een stoornis heeft op een verantwoorde manier laten meedraai- en in de maatschappij. De recidive is laag en het aantal incidenten is klein. Er zijn 70.000 verlofbewegingen per jaar. Het aan-