Mr.

6 / Mr. 5 2020 nieuws CONFLICT OVER VERSCHONINGSRECHT NA RANCUNEUZE BRIEF gekomen. Dan zie je hoe gevaarlijk de werk- wijze van het OM is.” Advocaat De Greve, die vier advocaten van zijn kantoor vertegenwoordigt, koerst in een civiele zaak tegen het OM af op een totaal- verbod op de manier waarop het OM en de FIOD in strafrechtelijke onderzoeken e-mails en andere digitale informatie vergaren en gebruiken. Het gerechtshof heeft in de civie- le zaak nu een onafhankelijk vooronderzoek door drie deskundigen gelast naar de werk- wijze van het OM. Het onderzoek moet bloot- leggen hoe de systemen werken en in welke mate de vertrouwelijke gegevens binnen het OM en daarbuiten zijn gebruikt. Volgens De Greve betreft het hier een funda- menteel belang: “Cliënten moeten erop kun- nen vertrouwen dat ze vrij en vertrouwelijk met hun advocaat kunnen communiceren”, legt hij uit. “Alleen al de vrees dat je dat niet kunt doen, is funest voor het verschonings- recht, en daarmee voor de rechtsstaat.” VERVALSTE BRIEF Box Consultants werd in 2009 in een brief aan de Belastingdienst beschuldigd van witwas- sen. De brief, op briefpapier van de Ameri- kaanse belastingdienst IRS, bleek later vals te zijn. De auteur was een rancuneuze voormali- ge boekhouder van de vermogensbeheerder. In 2013 deed het OM een strafrechtelijk onder- zoek. Die strafzaak loopt nog steeds. Het wachten is nu op de uitkomsten van het onderzoek door de deskundigen. De boek- houder is naar Zuid-Afrika geëmigreerd. (PL) Een principiële rechtszaak bij het gerechts - hof Den Bosch over de vertrouwelijkheid van advocaat-cliëntcontacten is uitgelopen op een harde confrontatie tussen het Open- baar Ministerie en advocaten van Stibbe. Advocaat Tim de Greve (Stibbe) verwijt het OM dat het in strijd met de regels in een strafzaak 879 keer kennis heeft genomen van vertrou- welijke e-mailberichten tussen advocaten en een cliënt. Het OM ontkent dat, maar uit pro- cesstukken blijkt dat de landsadvocaat na- mens het OM de 879 schendingen heeft toege- geven. De redactie van Mr. heeft de relevante passages van deze processtukken ingezien. Uit de stukken blijkt dat de landsadvocaat na- mens de Staat op 26 februari 2019 beweerde dat het om hooguit vijftien e-mails met gepri- vilegieerde gegevens gaat. Op 23 april 2019 moest de landsadvocaat echter erkennen dat door een fout van het OM en de FIOD 837 ver- trouwelijke e-mails terechtkwamen bij het op- sporingsteam. In een brief aan De Greve, met afschrift aan de behandelende gerechten, schrijft de landsadvocaat dat “de Staat de fout ten zeerste betreurt”. Weer later, op 13 novem- ber 2019, gaf de landsadvocaat in een ver- weerschrift toe dat het om ruim 879 schendin- gen gaat. De Greve noemt het schandelijk dat het OM zich aan deze schendingen heeft schul- dig gemaakt, en er ook onwaarheid over heeft gesproken. UITGEGRIJSD Vertrouwelijke contacten tussen advocaten en hun cliënten vallen onder het verscho- ningsrecht van advocaten. Het OM mag alleen globaal toetsen of stukken onder het ver- schoningsrecht vallen. Zo ja, dan moet de rechter-commissaris worden ingeschakeld of moeten de stukken worden vernietigd. Maar in de strafzaak tegen vermogensbeheerder Box Consultants heeft het OM na het in beslag nemen van hostinggegevens een interne pro- cedure toegepast. Het OM had daardoor de beschikking over vertrouwelijke mails tussen de advocaten en hun cliënt. Namens het OM stelt een ‘geheimhouder offi- cier van justitie’ vast of het om geprivilegieer- de gegevens gaat. Zo ja, dan worden die gege- vens – in dit geval e-mails − ontoegankelijk gemaakt (‘uitgegrijsd’). Is eenmaal vastgesteld dat het om geprivilegieerde gegevens gaat, dan worden de gegevens vernietigd. Als de of- ficier van justitie niet vaststelt dat het geprivi- legieerde gegevens zijn, dan toetst de rechter- commissaris of het OM de gegevens mag gebruiken. “De werkwijze is zo ingericht dat deze naar de mening van het Openbaar Minis- terie niet in strijd is met de wet”, verklaart een woordvoerster van het OM. Maar volgens emeritus hoogleraar Feike Vellin- ga-Schootstra (Rijksuniversiteit Groningen) is de regeling veel strenger dan het OM denkt. “De Hoge Raad heeft in 2010 gezegd dat het OM al halt moet houden als er een redelijk ver- moeden is dat sprake is van verschoningsge- rechtigde informatie. Dat is in deze zaak fout gegaan. Uit een uitspraak van het gerechtshof in Den Bosch (ECLI:NL:GHSHE:2020:2537) blijkt dat in deze zaak honderden mails die onder het verschoningsrecht vallen niet zijn vernietigd of aan de rechter-commissaris voorgelegd, maar bij de stukken zijn terecht- Tim de Greve (Stibbe)