De KNB heeft een lijst opgesteld met knelpunten en verbeterpunten. Dit geeft ‘een duidelijk beeld’ over de gewenste aanpassing van de Wna. Deze wet moet ‘toekomstbestendig’ worden zonder dat de kernwaarden van het ambt (onafhankelijkheid, onpartijdigheid en publieke verantwoordelijkheid) worden aangetast. Er zijn nu tien thema’s geformuleerd die samen de kern vormen van de herziening. De thema’s met de hoogste prioriteit zijn de digitale akte, de toekomst en aantrekkelijkheid van het beroep, de positie van de kandidaat-notaris en tot slot tucht en toezicht.
Geen hoge prioriteit
Andere thema’s, met wat minder urgentie zijn governance van de KNB, ministerieplicht versus specialisatie, de rechtsvorm van een notariskantoor, individueel versus collectief protocol, vestigingsplaats en toegankelijkheid en als tiende thema wordt het sociaal notariaat genoemd. Overigens, zo geeft de KNB toe, heeft een wijziging van de Wna (nog) geen hoge prioriteit bij de ministeries of in de politiek. De focus ligt nu op de lobby en afstemming met onder meer het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Digitale akte
Bovenal wil het notariaat moderniseren. Het notariaat, zo schrijft de KNB, staat midden in een digitale transformatie. De huidige Wna sluit daar nog onvoldoende op aan. Digitale akten, veilige digitale archivering en efficiënte communicatie met cliënten vragen om modernisering van de wettelijke kaders. De KNB ziet drie ‘oplossingsrichtingen’: een wettelijke verankering van de digitale akte en digitaal passeren, collectief en centraal geregelde digitale archivering (centraal digitaal protocol) onder regie van de KNB, en afspraken over digitale identificatie en communicatie. Bij dit laatste zou de wet ruimte moeten bieden en de KNB technische standaarden kan vaststellen via verordeningen.
Loopbaanwensen
De wet zou ook ruimte moeten bieden om het notariaat aantrekkelijker te maken en toegankelijk te houden voor nieuwe generaties en zij-instromers. In de praktijk sluit de huidige opleidings- en benoemingsstructuur niet goed aan bij de loopbaanwensen van vandaag. De KNB denkt daarbij aan modernisering van de opleiding en de introductie van meerdere instroomroutes, bijvoorbeeld via een toelatingsexamen voor juristen met relevante werkervaring. Of meer loopbaanperspectief door flexibele doorgroeimogelijkheden en betere waardering voor de rol van de kandidaat-notaris.
21 uurs-eis en deeltijdnotaris
Er brede steun voor het versoepelen van de 21-uurseis, een specifieke regeling die inhoudt dat een kandidaat-notaris tijdens de beroepsopleiding en stageperiode gemiddeld ten minste 21 uur per week werkzaam moet zijn op een notariskantoor. Tot slot zou de aangepaste wet meer ruimte kunnen geven aan de notaris die al bij het schrijven van het ondernemingsplan weet in deeltijd te willen werken (deeltijdnotaris). Ook daarmee kan het ambt aantrekkelijker worden voor professionals die hun werk willen combineren met andere activiteiten (werk-privébalans).
