In een huurzaak over ‘woonfraude’ (gedaagde huurt een sociale huurwoning, maar verblijft daar niet zelf en heeft bovendien drie koopwoningen; woningcorporatie wil de huurovereenkomst ontbinden) dient de advocaat van de gedaagde een ‘akterectificatie conclusie van antwoord’ in. Daarin staat dat zij de verwijzingen naar een aantal uitspraken intrekt, omdat “die na controle niet traceerbaar bleken.”
Zoals de kantonrechter droogjes constateert in zijn (tussen)uitspraak: een van de acht ECLI-nummers bestaat niet, en de zeven andere uitspraken gaan over heel andere onderwerpen, zoals een echtscheidingsbeschikking en een strafzaak. Bij de rectificatie heeft de advocaat de ECLI-nummers niet verbeterd, noch verwezen naar andere uitspraken ter onderbouwing van de verweren van de gedaagde.
Mondelinge behandeling
De kantonrechter had de onjuiste verwijzingen graag op de mondelinge behandeling met de advocaat willen bespreken − zeker omdat zij in een andere zaak ook een soortgelijke akte rectificatie heeft ingediend − maar net als in de andere zaak komt ze ook nu niet opdagen. Haar cliënt is er wel. Die vertelt de kantonrechter dat zijn advocaat hem heeft gezegd dat zij een bepaald systeem had gebruikt en dat daardoor de verwijzingen niet klopten. Maar wat voor systeem dat dan was, of dat ChatGPT of een ander AI-systeem was, weet hij niet.
Kwalijk
De kantonrechter schrijft in zijn uitspraak in ieder geval de sterke indruk te hebben dat de advocaat (delen van) de conclusie van antwoord heeft laten opstellen door een AI-tool, zonder de uitspraken waarnaar wordt verwezen te controleren. “Als dit inderdaad het geval is, dan is dit naar het oordeel van de kantonrechter kwalijk. Dit schaadt namelijk de belangen van de cliënt en de andere procespartij kan daardoor op het verkeerde been worden gezet.”
Te zware sanctie
De wooncorporatie stelt dat de rechter gezien de ingetrokken verwijzingen überhaupt geen acht moet slaan op de conclusie van antwoord, en voorbij moet gaan aan de daarin opgeworpen verweren. Maar dat vindt de kantonrecht een te zware sanctie; hij sommeert de advocaat binnen zes weken bij akte uitleg te geven over het AI-gebruik (en ook over een aantal inhoudelijke punten).
AI-cursus
Het Dekenberaad liet onlangs weten dat de dekens actief toezicht willen gaan houden op de wijze waarop advocaten AI gebruiken voor hun werkzaamheden. Inmiddels hebben drie advocaten een waarschuwing gekregen omdat zij verkeerd gebruik hebben gemaakt van kunstmatige intelligentie zoals ChatGPT. Dat vertelde de Gelderse deken Wouter Timmermans, die bijhoudt hoe de dekens oordelen over het AI-gebruik van advocaten, aan de NOS. Twee van die advocaten zijn verplicht op een AI-cursus gestuurd.
