Volgens de reguliere voorschotregeling kunnen advocaten kiezen of zij per week of per kwartaal, via een voorschot, een vergoeding willen ontvangen voor de verleende rechtsbijstand. Dit kwartaalvoorschot bedraagt 10 procent van een jaarlijks door de minister te bepalen normbedrag, zo staat het in het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 (artikel 35 Bvr). Dit bedrag vermenigvuldigt de Raad dan met een kwart van het aantal aan de advocaat afgegeven toevoegingen over een referteperiode van het voorafgaande jaar. Het voorschot wordt vervolgens ieder kwartaal verrekend met de toegekende vergoedingen binnen de rekening-courantverhouding tussen de RvR en de advocaat.
Maatwerk
Maar toevoegingsadvocaten willen maatwerk: soms een hoger, van het Bvr afwijkend, voorschot. De RvR ontvangt incidenteel signalen van ingeschreven advocaten die in liquiditeitsproblemen komen door een verstoring in werkprocessen bij een overheidsorganisatie, zoals een bestuursorgaan of rechtbank. Dergelijke organisaties handelen soms grote aantallen aanvragen af waardoor vertragingen ontstaan. Daardoor kan de advocaat gedurende langere tijd geen rechtsbijstand verrichten op die toevoegingen en de toevoegingen niet bij de RvR declareren. Daarbij kan worden gedacht aan plotseling ontstane achterstanden bij de Belastingdienst in het kader van de herstelregelingen toeslagen en bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst. De RvR zegt het belangrijk te vinden deze advocaten voor het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand te behouden. Het gaat hier om uitzonderlijke gevallen waarbij advocaten door omstandigheden die zijn gelegen buiten hun invloedssfeer geen rechtsbijstand kunnen verlenen en daarom niet bij de RvR kunnen declareren.
Tijdelijke beleidsregel
Om die reden heeft de toenmalige staatssecretaris Rechtsbescherming met ingang van 1 februari 2026 het Besluit vergoedingen rechtsbijstand 2000 aangepast. In artikel 36 Bvr staat dat de Raad beleidsregels kan opstellen over het toekennen van een ander voorschot in uitzonderlijke gevallen, in afwijking van artikel 35 Bvr. Op basis daarvan heeft de RvR de Tijdelijke beleidsregel voorschot advocaten in liquiditeitsproblemen opgesteld. Die is per 16 april 2026 in werking getreden. Op basis van deze beleidsregel kan de Raad voor Rechtsbijstand in uitzonderlijke gevallen, aan advocaten die aan de voorwaarden van de beleidsregel voldoen, tijdelijk een hoger voorschot toekennen van 75 procent van het normbedrag. Dit hogere voorschot treedt dan in de plaats van het reguliere voorschot van 10 procent van het normbedrag. Advocaten die denken hiervoor in aanmerking te komen, zullen wel moeten motiveren waarom zij aan de voorwaarden in de beleidsregel voldoen (mail naar: teamfinancien@rvr.org).
