Een grote groep strafrechtadvocaten die regelmatig in de EBI werkt, is al sinds 18 november vorig jaar in staking vanwege zorgen over de vertrouwelijkheid van hun cliëntgesprekken. Onder meer Bénédicte Ficq, Gerald Roethof en Nico Meijering weigeren sindsdien nog in de EBI met hun cliënten in gesprek te gaan, omdat ze vinden dat de vertrouwelijkheid van die gesprekken niet kan worden gegarandeerd. Dit omdat die gesprekken voortaan altijd op camera worden vastgelegd. Audio wordt daarbij overigens niet opgenomen.
Op 6 februari bepaalt de groep stakende advocaten of zij hun werkzaamheden weer zullen hervatten, maar de laatste ontwikkelingen voorspellen weinig goeds. Advocaat Sander Janssen, één van de initiatiefnemers achter de staking, heeft onlangs diverse vragen over het cameratoezicht en de mogelijkheid tot liplezen gesteld aan staatssecretaris Arno Rutte. Antwoorden op die vragen zijn in het bezit van NU.nl, dat een weergave van de inhoud van de brief publiceerde.
Beeldafzieners
Uit de brief van Rutte blijkt dat DJI, in een poging om tot een oplossing te komen met de stakende advocaten, beeldafzieners heeft ingezet. Deze professionele liplezers werd gevraagd om op basis van opnames van cliëntgesprekken in de EBI een reconstructie van het gesprek te maken. Na terugspoelen en inzoomen bleek dat zij inderdaad in staat waren om delen van vertrouwelijke cliëntgesprekken te reproduceren.
De kans dat medewerkers van de gevangenis door middel van liplezen zo’n vertrouwelijk gesprek zouden kunnen reproduceren, noemt DJI niettemin “nihil”. Gevangenispersoneel zou immers niet getraind zijn om te liplezen. Daarnaast ontbreekt het hen aan de functionaliteit om opnames terug te spoelen. Ook inzoomen zou voor hen technisch niet mogelijk zijn. Of Janssen en consorten akkoord gaan met die geruststellende woorden, moet nog maar blijken.
Licenties
Een extra complicatie in de kwestie is dat de camera’s waarmee DJI in Vught toezicht houdt, uitgerust zijn met AI-functionaliteiten. Daarmee zouden in theorie, nu of in de toekomst, liplees-toepassingen kunnen worden ingezet. Volgens DJI hoeven advocaten zich daar echter geen zorgen over te maken, omdat de daarvoor benodigde softwarelicenties niet zouden zijn afgenomen. DJI garandeert verder dat liplezen ook achteraf niet mogelijk is, omdat slechts een klein aantal gevangenismedewerkers toegang heeft tot de beelden en opnames zo snel mogelijk verwijderd worden.
Of dat alles genoeg is om de staking van de strafrechtadvocaten ten einde te laten komen, moet op 6 februari blijken. Dan besluit de groep stakende advocaten, onder aanvoering van Janssen, of de garanties van DJI en het ministerie in hun ogen afdoende zijn. Tegenover NU.nl wilde Janssen vooralsnog niets kwijt over de naderende keuze.
