‘Bribery: The Many Shades of Gray’

Delen:

corruptie-3‘Bribery: The Many Shades of Gray’. Dat was het onderwerp van de zesde editie van de Bedrijfsjuristenmonitor die afgelopen maandag werd georganiseerd. Een internationaal gezelschap van zeven sprekers gaf de aanwezige bedrijfsjuristen inzicht in het probleem en adviezen om omkoping te voorkomen. De risico’s zijn groot en de straffen zijn streng. Compliance is belangrijker dan ooit.

Voor dit event, dat Houthoff Buruma in samenwerking met het Nederlands Genootschap van Bedrijfsjuristen organiseert, hadden zich maar liefst zo’n 450 bedrijfsjuristen ingeschreven.
“Het is aan de bedrijfsjuristen te zorgen dat hun bedrijf uit de gevarenzone blijft”, zei NGB-voorzitter Jean Schreurs aan het begin van de bijeenkomst in Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam. Corruptie is een actueel en relevant onderwerp, dat de landsgrenzen en de grenzen van het juridische overstijgt. Meestal komt corruptie voort uit het niet onderkennen of beheersen van een belangentegenstelling, zei Jermyn Brooks van Transparancy International. “De kosten van corruptie zijn enorm: wereldwijd een biljoen dollar per jaar. Het is moeilijk uit te bannen, omdat het vaak is ingebed op vele niveaus in de maatschappij.”

Defensie-correspondent van de Financial Times Carola Hoyos gaf een kijkje in de grotendeels verborgen wereld van de offset deals die wapenleveranciers sluiten met inkopende landen. De FCPA, de US Foreign Corrupt Practices Act 1977, heeft zijn wortels in de Nederlandse Lockheed-affaire, aldus Hoyos. Advocaat Jonathan Kelly van Cleary Gottlieb noemde deze FCPA de meest gehandhaafde buitenlandse omkopingswet. Negen van de top tien bedrijven waaraan tot nu toe hoge boetes zijn opgelegd zijn geen VS-bedrijven. Op nummer 1: Siemens, met boetes van in totaal meer dan 1,6 miljard dollar (2008). De UK Bribery Act 2010, die Kelly de newborn son van de FCPA noemde, heeft belangrijke extra-territoriale werking en reikt in sommige opzichten verder dan de FCPA. De kans op vervolging stijgt als het bedrijf de omkoping niet binnen redelijke tijd na ontdekking heeft gemeld, of het incident niet volledig en waarheidsgetrouw heeft opgebiecht. De nieuwe directeur van het Serious Fraud Office, David Green, heeft begin september een harde lijn aangekondigd, waarschuwde Kelly.

De Chinese advocaat Xianyue Bai vertelde hoe het in China gaat in geval van omkoping. Bij overheidsbedrijven gebeurt het onderzoek door de Discipline Inspection en de strafoplegging door het Discpline Department van de Communistische Partij. De straffen voor omkoping kunnen daar schrikbarend oplopen, vooral als het gaat om WPS (Working Personnel of the State)-omkoping. Bai gaf handvatten ter voorkoming van problemen: allereerst het opzetten van een intern compliance systeem, verder een effectief management van verkoop en leveranciers en last but not least een goede communicatie tussen het hoofdkantoor en het kantoor in China.

Aldo Verbruggen, voormalig officier van justitie en nu partner bij Houthoff Buruma, legde de focus op passieve omkoping, het zich laten omkopen. Hij beval aan om het onderzoek naar omkoping zo mogelijk samen met justitie te doen. Het openbaar ministerie is tamelijk welwillend tegenover bedrijven die laten zien dat ze serieus werk van de aanpak maken, zo is zijn ervaring. Bedrijfsjurist Joost Wiebenga van Tyco vindt dat een bedrijf zo snel mogelijk moet rapporteren, zeker als de zaak speelt in de VK of VS. Hij besprak aan de hand van bekende recente omkopingszaken valkuilen voor het bedrijfsleven en memoreerde dat Tyco ernstige problemen had in de tijd dat ook de Enron en Ahold affaires speelden. Door volledige medewerking met justitie en door hard te werken aan onder meer een drastische cultuuromslag en procesverbeteringen is het tij ten goede gekeerd. Muel Kaptein, partner bij KPMG en hoogleraar in Rotterdam, stelde de ethiek binnen een organisatie centraal. “1% is altijd corrupt, 1% is altijd integer, en 98% handelt al naar gelang de omstandigheden”. De basis dimensies van Anti Bribary Culture, volgens Kaptein: clarity, fiscussability, role-modeling, supportability, feasibility, transparancy, adressability en enforcement. “Laat de business zich met de business bezighouden”, zo adviseerde Kaptein, “en zorg als bedrijfsjurist dat men zich aan de regels houdt”.

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven