In het Jaarplan blikt het dekenberaad vooruit op wijzigingen en focuspunten aangaande het toezicht op de advocatuur voor 2026. “Technologische ontwikkelingen raken ook het toezicht”, schrijft voorzitter van het dekenberaad Frédérique ten Berge in het voorwoord van dat Jaarplan. Daarmee wordt hoofdzakelijk gedoeld op ontwikkelingen op het gebied van AI-inzet door advocaten, zo blijkt uit het document.
Verantwoord gebruik
Advocaten mogen AI alleen op een veilige, verantwoorde manier inzetten. Dat houdt onder meer in dat cliëntgegevens vertrouwelijk moeten blijven en dat de kwaliteit van AI-gegenereerde output altijd de verantwoordelijkheid blijft van de advocaat die ermee aan de slag gaat. De NOvA heeft daar eind 2025 langverwachte aanbevelingen over gepubliceerd, met concrete handvatten voor advocaten hoe om te gaan met AI-inzet.
“Dat vraagt om een toezichtorganisatie die ontwikkelingen begrijpt en kan beoordelen”, schrijft het dekenberaad nu over die snelle technologische innovatie. In 2026 willen de dekens “verkennen hoe toezicht wordt gehouden op verantwoord gebruik van AI.” Dat dat niet betekent dat de dekens wantrouwend staan tegenover AI-gebruik, blijkt wel uit het feit dat het dekenberaad tegelijkertijd verkent “hoe AI kan worden ingezet ter ondersteuning van effectief toezicht.”
Artikel 13
Een ander opvallend punt uit het nieuwe Jaarplan is de speciale aandacht die het dekenberaad schenkt aan de toepassing van artikel 13 Advocatenwet. Dat artikel geeft dekens de mogelijkheid om een advocaat aan te wijzen en eventueel zelfs te verplichten een cliënt bij te staan.
Over de wettelijke bevoegdheid van het dekenberaad om tot verplichting tot rechtsbijstand over te gaan, was onlangs veel te doen in het kader van de verdediging van Ridouan Taghi. Talloze zoektochten naar nieuwe advocaten voor Taghi liepen voorlopig op niets uit, waarna het OM in november bij monde van de advocaat-generaal suggereerde dat het dekenberaad dan maar artikel 13 moet activeren en een advocaat moet verplichten om diensten te verlenen. Het dekenberaad gaf destijds aan het niet met die lezing van het desbetreffende artikel eens te zijn.
In het Jaarplan valt nu te lezen dat er dit jaar “meer aandacht voor uitleg en toepassing van artikel 13” zal zijn, met “heldere en consistente informatie over de rol van de deken bij het aanwijzen van een advocaat”. Of de dekens daarmee vooruitlopen op een activering van het artikel zoals het OM enkele maanden geleden voorstelde, zal moeten blijken.
