Mr.

Mr. magazine voor juristen recensent Simcha Plas (Van Gessel Advocaten) 57 WWW.MR-ONLINE.NL • JAARGANG 20 • NUMMER 1 • FEBRUARI 2024 RECRUITMENT op zoek naar de perfecte match GERECHTSJURISTEN gelijkwaardig, maar niet gelijk aan de rechter Willem van Boom (Radboud Universiteit Nijmegen): ‘Contract mag best sneller worden opengebroken’ groeten uit Chili van Karsten Bruinsma (CMS) 52

Wilt u altijd op de hoogte zijn van de nieuwste ontwikkelingen en voorop lopen in uw vakgebied? Met het Altijd scherp-abonnement van het CPO kiest u 12 maanden lang onbeperkt uit ons aanbod. U kunt cursussen op locatie combineren met onze webinars. Zo blijft u altijd scherp. Voor een vaste en scherpe prijs. Meer info en aanmelden: www.cpo.nl/altijdscherp ONBEPERKT TOEGANG TOT ONZE CURSUSSEN EN WEBINARS ALTIJD UP-TO-DATE IN UW VAKGEBIED MET ONZE TOPDOCENTEN BENT U ZEKER VAN UW ZAAK VOOR EEN VASTE EN SCHERPE PRIJS Een jaar lang onbeperkt cursussen en webinars volgen Al meer dan 500 juristen gingen u voor Waardering abonnement: 8+ Meer dan 150 cursussen en webinars Abonnees volgen gemiddeld 6 cursussen per jaar ALTIJD SCHERP abonnement € 1.650,-

MR. 1 2024 / 3 redactioneel Als we het hebben over de bedreiging van de rechtsstaat denken we meestal aan landen als Turkije, Hongarije en Iran. Dan gaat het over de Dag van de Bedreigde Advocaat of een actie van Lawyers for Lawyers om juristen in autoritaire landen een hart onder de riem te steken. Maar wanneer springen Nederlandse juristen op de bres voor de eigen rechtstaat? Sinds de monsteroverwinning van Wilders’ PVV bij de verkiezingen van 22 november vorig jaar, is de grootste partij in de Tweede Kamer in wezen een anti-rechtsstatelijke partij. Uit een scan van het PVV-verkiezingsprogramma door de Nederlandse Orde van Advocaten bleek dat deze partij talrijke plannen heeft die indruisen tegen de waarden van de rechtsstaat. Het invoeren van minimumstraffen, een digitale schandpaal voor daders van geweldsmisdrijven, een algehele asielstop, het verbod op moskeeën, islamitische scholen en korans: het is maar een greep uit de rode vlaggen die de NOvA-commissie zag wapperen. Nu zit de PVV aan tafel bij de coalitiebesprekingen voor een nieuw kabinet en Wilders heeft de gemoederen gesust met de opmerking dat veel anti-rechtsstatelijke voorstellen ‘in de ijskast’ gaan. Weinig geloofwaardig voor wie weet dat Wilders in het verleden meerdere instituties van de democratische rechtsstaat frontaal heeft aangevallen met kreten als ‘nepparlement’, ‘neprechters’ en ‘tuig van de richel’ (dat laatste over journalisten). Politieke partijen hebben weinig andere keuzes dan onderhandelen met de grootste partij. Maar waarom is juridisch Nederland zo stil? Hier en daar is er een advocaat (Christiaan Alberdingk Thijm in Trouw), een rechtsfilosofe (Tamar de Waal in De Groene Amsterdammer) of een staatsrechtgeleerde (Henk Kummeling in zijn rol van voorzitter van de Staatscommissie rechtsstaat, ook in Trouw) die de nek uitsteekt, en er zijn discussies op fora als Nederland Rechtsstaat, maar waar blijven de vertegenwoordigers van de juridische organisaties van dit land? Waar blijven mensen als Dineke de Groot (president Hoge Raad), Henk Naves (voorzitter van de Raad voor de rechtspraak), Robert Crince le Roy (algemeen deken van de NOvA), Rinus Otte (voorzitter van het College van procureurs-generaal), Rosa Uylenburg (voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State) en de vele hoogleraren aan de juridische faculteiten? Te lang al wordt stilzwijgend geaccepteerd dat de eerste periode van de formatie besteed wordt aan de vraag of en in hoeverre de rechtsstaat gerespecteerd gaat worden. Het is de hoogste tijd voor een gezamenlijke brief van juridisch Nederland aan de (in)formateur. Kom in actie! Actie voor de rechtsstaat. Nu! MICHIEL VAN KLEEF managing editor (vankleef@mr-magazine.nl) Mr. is hét onafhankelijk magazine voor juristen. Het bericht, belicht en becommentarieert actuele zaken in de juridische wereld. Het magazine verschijnt zes keer per jaar. Mr. heeft een website, www.mr-online.nl, en kent ook een wekelijkse nieuwsbrief. Informatie over Informatie over abonnementen en adreswijzigingen: zie verderop onder Abonnementen en Adreswijzigingen. Redactieadres Donkere Spaarne 14 rd, 2011 JG Haarlem mail: redactie@mr-magazine.nl Redactie Michiel van Kleef (managing editor) mr. drs. Michel Knapen mr. Peter Louwerse mr. Karen Rijlaarsdam (eindredacteur) drs. Christa Rompas (bureauredacteur) Vaste medewerkers mr. Jurjen Boorsma (Arrest van de maand), mr. Alieke Bruins, mr. Sam Maasbommel, drs. Michiel Rohlof (Dealmakers), Joost van der Wegen, mr. Henriette van Wermeskerken Fotografie Chantal Ariëns, Corbino, Chris van Houts, Geert Snoeijer Website www.mr-online.nl Uitgeverij Uitgeverij Mr. BV Donkere Spaarne 14 rd, 2011 JG Haarlem Charley Beerman (publisher) mail: uitgever@mr-magazine.nl Ontwerp & vormgeving colorscan bv, www.colorscan.nl Drukwerkinkoop en productiebegeleiding RVV/Grafisch, Almere Media-advies Bas van Wooning, 06 47731707 mail: bas@vanwooningmedia.nl Abonnementen Gratis voor alle als zodanig in Nederland werkende juristen en wo-studenten rechten. Ga hiervoor naar: www.mr-online.nl/abonneren Adreswijzigingen en opzeggingen www.mr-online.nl/abonneren Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever openbaar worden gemaakt of verveelvoudigd. ISSN 1388-3372 Copyright Uitgeverij Mr. BV 2024

De TML Academy is een initiatief van het CPO en Kyden Scan de QR code voor meer info over TML of ga naar techmeetslaw.nl Een greep uit ons Opleidingsaanbod Tech Meets Law Academy Crypto-activa, NFT’s & Crypto-dienstverleners De opleider voor juristen in de digitale wereld In een wereld die steeds digitaler wordt, biedt de TML Academy juristen een actueel, inspirerend en uitdagend opleidings- en trainingsaanbod. Leer hoe de juridische actualiteit zich verhoudt tot de nieuwste technologieën Begrijp hoe juridische technologie jouw werk als jurist verandert Ontdek hoe je de uitdagingen rondom technologie en digitalisering kunt omzetten in kansen voor je praktijk Inleiding cybersecurity Inleiding AI Conflictoplossing en de Digital Services Act

MR. 1 2024 / 5 2024 mr. 1 2024 Interview Willem van Boom 18 In het werk van hoogleraar burgerlijk recht Willem van Boom (Radboud Universiteit) komen rechtseconomisch denken, multidisciplinariteit en het belang van empirisch onderzoek samen. “We mogen best afstappen van het Anglo-Amerikaanse model dat stelt: contract is contract.” Gerechtsjuristen 36 De gerechtsjurist was traditioneel de stille kracht op de achtergrond. Maar de laatste tijd treedt de juridisch medewerker steeds meer uit de schaduw en verlangt meer waardering. Soevereinen 48 Soevereinen bezorgen de Belastingdienst, rechters en overheidsorganen handenvol werk. Zelf komen deze ‘vrije burgers van vlees en bloed’ vaak in de problemen als ze hun rekeningen niet betalen. Hoe stelt de juridische sector zich op? Groeten uit... 52 In deze nieuwe rubriek schrijft advocaat Karsten Bruinsma (CMS) over zijn ervaringen in Chili, waar hij een paar maanden werkt. FEBRUARI Recruitment Een nieuwe generatie heeft zich aangediend op de arbeidsmarkt, en die moet op nieuwe manieren worden verleid door recruiters. Brunel Legal, Lexence en de Rechtspraak vertellen over hun aanpak. 26 18 33 Nieuws 6 KORTE BERICHTEN, over onder meer juristen die klaar zijn met X, procesbekwaamheid van minderjarigen en Recht voor Klimaat 10 MEESTERS VAN DE WEEK 13 BETER WERK, met onder meer personalia, overstappers en arbeidsthermometer 17 MR.STUDENTEN Column 25 ARREST VAN DE MAAND Duur recht, sed lex Rubrieken 33 IK EN MIJN CLIËNT Annemarie van Toorn (Van Toorn Legal) over Keoma Zondag en Luc Salfischberger 45 DEALMAKERS Deals uit de afgelopen periode Subsidiair 55 LEZEN Joris Roks (Roks Law) las Het Groot Juridisch Sprookjesboek 57 KIJKEN Simcha Plas (Van Gessel Advocaten) ging naar het toneelstuk Prima Facie 58 NETWERKEN Het afscheid van Bart Jan van Ettekoven (Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State) ‘We moeten voorkomen dat het privaatrecht al te zeer losgezongen raakt van de werkelijkheid’ WILLEM VAN BOOM

6 / Mr. 1 2024 nieuws VEEL JURISTEN KLAAR MET HET TOT ‘OPEN RIOOL VERWORDEN’ X X: “Wij houden slechts aanwezigheid om toegang te houden tot content.” Allen & Overy (wereldwijd ruim 38.000 volgers) werkt aan de aanstaande fusie met Shearman & Sterling en is “op dit moment bezig met het ontwikkelen van onze social media strategie”. GEWEND AAN BAGGER Actieve twitteraars in de advocatuur beginnen ook anders tegen X aan te kijken. Advocaat Simone ten Haaf (20.000 volgers) zit sinds acht jaar op X, dat zij ziet als een “een soort dorpsplein waar altijd wel wat gebeurt en van alles wordt besproken. Ik vind het – los van de rottigheid die er steeds meer te vinden is – vaak grappig en ook leerzaam.” Ze merkt ook dat het steeds onfrisser wordt op X, “maar de meeste mensen zijn wél leuk en dat zie je ook duidelijk terug op het medium.” Af en toe krijgt ze ‘bagger’ naar aanleiding van berichten “maar daar ben ik wel aan gewend; ik maak me er niet zo druk over.” Cassatieadvocaat Sjef van Swaaij plaatst alleen berichten als hij een blog op zijn website heeft gezet – maar doet dat tegenwoordig wel minder. Voor hem betekent X ‘extra exposure’. Bagger krijgt hij niet: “Mijn blogberichten zijn apolitiek.” Hij tweet ook niet anders of minder om drek te voorkomen. Wel overweegt hij ermee te stoppen “Vooral omdat exposure via LinkedIn toch echt het meeste oplevert.” TWIJFELS De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak is enige tijd geleden gestopt met het account op X omdat – zo zegt woordvoerder Sandra Wewer – “de kwaliteit van dit platform dusdanig achteruit is gegaan, dat wij dit niet langer geschikt vonden voor onze eigen communicatie.” Dat laatste speelt ook bij de Raad van State: X is niet het belangrijkste socialmediaplatform, dat is, zo zegt Beekman ‘by far’ LinkedIn (ruim 46.500 volgers). Ook bij de Hoge Raad beginnen de twijfels toe te slaan. “Het medium wordt door veel journalisten gebruikt als alertering op ons nieuws”, zegt communicatieadviseur Jan Willem Jurg. “We reageren zelf niet op X-berichten die over onze uitspraken gaan, dus zijn verder niet actief. Niettemin beraden wij ons ook op het verder gaan met X.” (MK) X, voorheen Twitter, is lang niet meer zo sexy als in de beginjaren. Extremisten, radicalen, coronawappies en klimaatontkenners lijken de overhand te krijgen. Vinden juristen het daar nog wel gezellig? Bij advocatenkantoor De Vos & Partners (180 volgers) zijn ze wel klaar met X. “Het platform is niet interessant meer en alleen gelijkgestemde, prettig of kwalijk gestoorde mensen lijken dit medium nog aantrekkelijk te vinden en te gebruiken”, zegt advocaat Margriet Koedooder. “Wij als kantoor, medewerkers en ik persoonlijk plaatsen er sinds medio 2020 geen berichten meer op.” Koedooder merkt dat het op X steeds onfrisser wordt (“ik kijk er eigenlijk nooit meer op”). “Tegenwoordig gebruik ik alleen nog LinkedIn.” Die keuze is inmiddels ook gemaakt door notaris Jeroen Beijsens (283 volgers) van Daamen De Kort Van Tuijl Notarissen. “Ik ben er inmiddels anderhalf jaar vanaf. Ik heb nooit berichten geplaatst, maar vooral rondgesnuffeld. Twitter is naar mijn mening verworden tot een open riool. Daarom ben ik ermee gestopt.” NUTTIG PLATFORM Zover zijn nog niet alle juristen of juridische instellingen. De Raad van State (ruim 25.000 volgens) gaat voorlopig nog door op X, zegt woordvoerder Pieter-Bas Beekman. “X blijft voor ons nog steeds een belangrijke informatievoorziening en ook een platform waarop we informatie kunnen delen. Er zitten nog relatief veel journalisten en opiniemakers op X en dan is het een nuttig platform om hen snel te informeren.” De Raad van State zit overigens ook op alternatieve platforms, zoals Mastodon en BlueSky. “We zijn daar nog niet erg interactief, we verkennen deze platforms nog.” Anoniem schelden op bijvoorbeeld uitspraken gebeurt nog steeds, zegt Beekman, “maar we merken dat de reacties op onze posts op X sterk teruglopen, dus ook het gescheld.” Bij Pels Rijcken (1.244 volgers) zien ze ook dat discussies verharden. Woordvoerder Jouke Schaafsma: “Als advocatenkantoor nemen we op X niet deel aan het publieke debat over zaken van onze cliënten. We zijn mede daardoor niet actief op X. Vanzelfsprekend volgen we de ontwikkelingen rond X en schatten we telkens opnieuw in of we de wijze waarop we omgaan met X aanpassen.” X lijkt steeds minder in de advocatuur te leven, velen hebben het al – voor zichzelf – doodverklaard. Bij De Brauw Blackstone Westbroek maken ze geen actief gebruik van

MR. 1 2024 / 7 Ga voor actueel juridisch nieuws en uitgebreidere versies van deze berichten naar www.mr-online.nl nieuws Een beding in de arbeidsovereenkomst waarin staat dat de kosten van de beroepsopleiding moeten worden terugbetaald bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst is nietig. Nadat een advocaat-stagiaire binnen een jaar op staande voet werd ontslagen (zij had zich niet gehouden aan ‘redelijke instructies’ onder andere van haar patroon), wilde haar werkgever de kosten van de beroepsopleiding terug. Een dergelijk studiekostenbeding stond namelijk in de arbeidsovereenkomst. De vrouw vocht dat aan bij de Rotterdamse kantonrechter – met succes. Op grond van de Wet implementatie EU-richtlijn transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden (2002) zijn werkgevers verplicht die scholing kosteloos aan te bieden. Een studiekostenbeding dat hiermee in strijd is, is nietig. Er is wel een uitzondering: deze verplichting heeft geen betrekking op beroepsopleidingen of opleidingen die werknemers verplicht moeten volgen voor het verkrijgen, behouden of vernieuwen van een beroepskwalificatie – tenzij de werkgever op grond van het nationale recht verplicht is deze opleiding aan te bieden aan de werknemer. Volgens de kantonrechter geldt deze uitzondering niet voor de beroepsopleiding voor advocaten. Het nationale recht (de Advocatenwet) verplicht de werknemer immers deze opleiding te volgen. Als een advocaat de opleiding niet binnen drie jaar heeft afgerond, wordt hij van het tableau geschrapt en mag hij de functie van advocaat niet langer uitoefenen. De opleiding is dus noodzakelijk voor de functie waarvoor de werknemer is aangenomen. Het gaat daarbij niet om een startkwalificatie (wat het advocatenkantoor stelde), nu de wet niet voorschrijft dat de opleiding moet zijn afgerond voordat de werknemer als advocaat aan de slag kan gaan. KOSTELOOS De beroepsopleiding voor advocaten valt daarmee onder de algemene scholingsplicht van de werkgever en moet dan ook kosteloos worden aangeboden. Dit betekent dat het studiekostenbeding, zo oordeelt de kantonrechter (ECLI:NL:RBROT:2024:400), waarin de advocaat-stagiaire wordt verplicht de studiekosten terug te betalen, nietig is. (MK) ADVOCAAT-STAGIAIR HOEFT STUDIEKOSTEN NIET TERUG TE BETALEN NA ONTSLAG 19-JARIGE REGELT TOEGANG RECHTER VOOR MINDERJARIGEN ‘Procesonbekwaam’, was het oordeel van de kantonrechter over een 17-jarige leerling die zijn school voor de rechter wilde slepen vanwege schending van zijn privacy. Hij liet het er niet bij zitten en ging in hoger beroep. Volgens Hugo van IJperen (nu 19) had zijn school zonder goede reden en in strijd met de AVG dertig camera’s opgehangen. Hij dagvaardde de school. De kantonrechter (rechtbank Midden-Nederland) vond dat de minderjarige leerling op grond van de wet ‘procesonbekwaam’ was. Tot Van IJperens teleurstelling: “Je kunt je als minderjarige door je ouders in rechte laten vertegenwoordigen, maar als die dat om voor wat voor reden dan ook niet doen moet je toch naar de rechter kunnen? Toewijzing van een bijzonder curator was hier niet van toepassing. De enige mogelijkheid die overbleef was om − met toestemming van mijn ouders − zelf te procederen.” Van IJperen, inmiddels rechtenstudent aan de Universiteit Utrecht, ging in hoger beroep. Hij schakelde daarvoor advocaat Ewout Jansen in, die een artikel over het onderwerp in het Nederlands Juristenblad had gepubliceerd. Van IJperen schreef de processtukken deels zelf en voerde zelf het woord tijdens zitting bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. “Dat was mooi om te doen.” Het hof was het niet met de kantonrechter eens en oordeelde dat een minderjarige wel degelijk zelfstandig een vordering kan instellen als zijn fundamentele recht op bescherming van persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens wordt geschonden. LEUKE EN LEERZAME ERVARING “Als je maar stelt dat je ouders het niet voor je doen, kun je als minderjarige voortaan zelf procederen in civiele zaken”, concludeert Van IJperen. De uitspraak is ook een signaal aan de wetgever, vindt hij. “Het is tijd voor een nieuwe wettelijke regeling waarin de positie van de minderjarige centraal staat, in plaats van het huidige ingewikkelde stelsel met tal van uitzonderingen.” De jurist in spe is erg blij met het resultaat. “Het was best een sterke zaak, maar het blijft spannend of je gelijk krijgt, zeker nadat het bij de kantonrechter niet lukte. Het heeft veel tijd gekost, maar het was een leuke ervaring, en heel leerzaam.” (KR) Hugo van IJperen tijdens een pleitwedstrijd in Groningen

Zoekt u een betrouwbare partner voor de opleidingsvraagstukken van uw kantoor? Waarbij uw medewerkers voordelig cursussen en webinars kunnen volgen? Dan is het CPO Kantoorabonnement interessant: een bundel van 50 PO-punten waarmee uw medewerkers cursussen en webinars kunnen kiezen uit ons uitgebreide aanbod. Een ideale manier om de juridische expertise in uw organisatie naar een hoger niveau te brengen. Meer info en aanmelden: cpo.nl/kantoorabonnement Het CPO Kantoorabonnement Investeer in de professionalisering van uw medewerkers De voordelen van het kantoorabonnement: Samenwerking met een professionele opleidingspartner Eén vast aanspreekpunt waarmee u alle opleidingsvragen bespreekt Geen gedoe: 1 factuur voor alle cursussen en webinars van alle deelnemers Periodiek advies en updates van uw contactpersoon Uw medewerkers kiezen uit ons uitgebreide aanbod van cursussen én webinars Voordeliger dan cursussen ‘los’ inkopen Inclusief gratis deelname aan het jaarlijkse CPO-congres

MR. 1 2024 / 9 nieuws Onlangs is het startsein gegeven voor ‘Recht voor Klimaat’. Deze vakvereniging is bedoeld voor advocaten en andere juristen. De vereniging wil zich gaan inzetten voor het klimaat ‘door bij te dragen aan de kennis en het bewustzijn over de rol van het recht hierin’. Als missie heeft ze ‘om juristen op dat gebied te inspireren en het recht te benutten om klimaatverandering aan te pakken’. Initiatiefnemer en advocaat Danny Hoekzema (The New Paradigm): “De bedoeling is een collectief op te bouwen van mensen die vanuit hun expertise kunnen nadenken over klimaatverandering en hoe we als advocaten in juridische zin kunnen bijdragen aan de verbetering van het klimaat.” Het gaat volgens Hoekzema niet over klimaatactivisme à la Bénédicte Ficq, maar om het meedenken over wetten en over beleid: “Dat kan zijn van strafrechtelijke klimaataansprakelijkheid tot aan de verduurzaming van arbeidsvoorwaarden, bijvoorbeeld in de vorm van een fietsvergoeding door bedrijven aan hun personeel.” Hij ziet de manier waarop Ficq mensen mobiliseert om over het klimaat na te denken overigens wel als voorbeeld voor zijn generatie. KOPLOPERS Voorafgaand aan de lancering vond al een bijeenkomst plaats met ‘koplopers’ die vakinhoudelijke werkgroepen en algemene commissies gaan leiden. Daarvoor bleek veel belangstelling te bestaan, ook van enkele grote advocatenkantoren en bedrijven die met verduurzaming bezig zijn. (JvdW) Massaschadeprocedures worden doorgaans ingezet om financiële compensatie te krijgen voor de slachtoffers. Maar zij willen ook erkenning van hun leed en het voorkomen van herhaling daarvan. Karlijn van Doorn, die begin februari promoveerde aan de Tilburgse universiteit, ondervroeg voor haar onderzoek slachtoffers van het faillissement van de DSB-bank, van seksueel misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk en van het DES-hormoon. Hoewel juristen meestal inzetten op financiële compensatie, blijken er bij de geïnterviewden juist veel immateriële motieven te spelen. Ze zijn op zoek naar erkenning, willen voorkomen dat een ander hetzelfde overkomt of hebben de behoefte om de schadeveroorzaker te straffen of ter verantwoording te roepen. Een geldbedrag heeft vaak een symbolische betekenis voor hen. Van Doorn beveelt aan om niet alleen financiële compensatie, maar ook immateriële behoeften als uitgangspunt te nemen bij de afwikkeling van massaschade. Dat heeft gevolgen voor de invulling van het juridische schadebegrip, de wijze van schadeberekening en de autonomie van partijen. Schadeafwikkeling buiten de rechter om biedt de betrokken partijen volgens Van Doorn ruimte om aandacht te geven aan de immateriële belangen van de benadeelden. NIEUW: RECHT VOOR KLIMAAT SLACHTOFFERS MASSASCHADE WILLEN MEER DAN GELD ADVOCAAT PUBLICEERT ZWARTBOEK DODELIJK HUISELIJK GEWELD worden. “Het blijft kennelijk nodig om dit te laten zien met harde feiten en statistieken”, concludeert ze. Huiselijk geweld in het algemeen, en femicide in het bijzonder, is volgens Avontuur een maatschappelijk probleem. “Er valt een wereld te winnen bij de effectieve bestrijding van huiselijk geweld. De omvang hangt samen met opvattingen in de maatschappij over de rol van mannen en vrouwen.” Om aandacht voor huiselijk geweld te vragen, publiceerde advocaat Ine Avontuur het ‘Zwartboek huiselijke geweld’ op LinkedIn. In het zwartboek zet Avontuur (Avontuur & Czarnota Familierecht) alle 51 rechterlijke uitspraken uit 2023 in zaken over dodelijk huiselijk geweld op een rij. De advocaat zet daarbij kort de feiten uiteen en vat de uitspraak van de rechter samen. Wat opvalt in deze zaken, is de vaak extreme aard van het geweld. Avontuur: “Het zegt veel over de ernst van huiselijk geweld als zodanig, zoals ik dat in mijn eigen praktijk alle dagen zie. Dat wordt nog maar nauwelijks onder ogen gezien.” Volgens Avontuur worden de ernst en de omvang van huiselijk geweld in Nederland worden sowieso nogal eens onderschat. “Er is veel aandacht voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en in verhouding maar weinig aandacht voor huiselijk geweld, dat veel meer mensen raakt.” Naar schatting krijgen daar jaarlijks 1,3 miljoen Nederlanders mee te maken. FEMICIDE In verreweg de meeste van de zaken in het zwartboek, gaat het om een man die zijn vrouwelijke partner om het leven bracht: femicide. De politie meldde onlangs dat in 2023 in Nederland 26 vrouwen om het leven zijn gebracht door femicide. Cijfers uit de periode 2018 tot en met 2022 wezen uit dat maar liefst 60 procent van de vrouwelijke slachtoffers van moord of doodslag in Nederland om het leven wordt gebracht door een mannelijke (ex-)partner. Volgens Avontuur is bij veel Nederlanders nog onbekend dat de slachtoffers van huiselijk geweld veel vaker vrouw zijn dan man, en dat vrouwen er bovendien ernstiger door geraakt

10 / Mr. 1 2024 Dit is een selectie van de uitspraken die de meesters van de week deden op www.mr-online.nl. meesters van de week drag zou de belangrijkste internationale multilaterale milieuovereenkomst kunnen worden sinds het klimaatakkoord van Parijs – een mooie kans dus!” 18 DECEMBER JOHN MORIJN John Morijn, bijzonder hoogleraar recht en politiek in de internationale betrekkingen en universitair docent Europese mensenrechten aan de Rijksuniversiteit Groningen, treedt sinds de verkiezingen als rechtsstaatkenner veelvuldig op in de media. Uw werk richt zich doorgaans op verval in andere landen. Is het anders om nu ook de binnenlandse politiek te becommentariëren? “Het voelt veel persoonlijker. Mijn hart klopte in mijn keel toen ik de exitpolls zag. De mensen die voor de PVV hebben gestemd zijn mijn buren, mijn mede-supporters bij Feyenoord, mensen met wie ik boodschappen doe, met wie ik vroeger op honkbal en handbal zat. Ik heb echter een heel groot deel van mijn opleiding genoten in het buitenland – een master Europees recht in Brugge, een mensenrechtenmaster in Venetië, een proefschrift in Florence – en heb ook op veel verschillende plekken in het buitenland gewerkt, op dit moment in de Verenigde Staten. Ik ben daar4 DECEMBER FERDINAND BOSVELT Ferdinand Bosvelt (Wijn & Stael) vroeg zich op LinkedIn af hoeveel faillissementen er nog aankomen, gezien het aantal bedrijfssluitingen van de afgelopen maanden. Gewetensvraag: een faillissement is voor niemand goed, behalve voor de curator. Wat is uw gewetensantwoord? “Dat ben ik niet met u eens. Een faillissement heeft wel degelijk een functie. Voor de betrokkenen kan het duur zijn. Als een onderneming echter niet levensvatbaar is en ook niet levensvatbaar kan worden gemaakt, dan is een faillissement soms echt de beste optie. Dat iemand dan niet wordt betaald is het gevolg, maar het wordt er niet beter op als de rekeningen eerst nog verder oplopen. De economie heeft ook belang bij een goed functionerend insolventiesysteem. Ik begrijp wel wat u bedoelt. Curatoren hebben soms een slecht imago. Ze hebben nu eenmaal vaak te maken met tegengestelde belangen. Zij moeten beslissingen nemen die een partij niet altijd fijn vindt. Als curator moet je in dat speelveld opereren en dat leidt soms tot frustratie en onbegrip. Een curator heeft daarbij een wettelijke taak en moet de belangen van alle schuldeisers zo goed mogelijk behartigen. Naar mijn idee hebben we als curatoren een collectieve verantwoordelijkheid om faillissementen netjes af te wikkelen. Een faillissement gaat er immers om dat we volgens de spelregels die er zijn ieder het zijne geven. Als we dat doen, ontstaat er ook meer begrip voor de positie van de curator.” 11 DECEMBER IRINA BUGA Irina Buga (De Brauw Blackstone Westbroek) was een van de sprekers tijdens een avond over The Ocean Cleanup in De Balie in Amsterdam. De Brauw is pro bono partner van The Ocean Cleanup. Als u het voor het zeggen had, dan...? “... dan zouden we binnenkort een sterk Global Plastics Treaty hebben. Het afgelopen jaar heb ik namens De Brauw met The Ocean Cleanup aan input gewerkt voor de onderhandelingen over het Global Plastics Treaty tegen plasticvervuiling, waarin The Ocean Cleanup een actieve rol speelt. Het is een enorm ambitieus verdrag, gericht op het aanpakken van de hele levenscyclus van plastic, waaronder het opruimen van plastic dat al in de oceanen drijft. Het is de bedoeling dat de tekst van het verdrag eind volgend jaar klaar is, zodat het verdrag in 2025 in werking kan treden. Het verMEESTERS VAN DE WEEK Ferdinand Bosvelt Irina Buga John Morijn Tiddo Bos

MR. 1 2024 / 11 meesters van de week door heel diep doordrongen geraakt van de wederzijdse afhankelijkheid in Europa, dat je ook altijd iets van anderen kunt leren. Wellicht is het daarom wat makkelijker voor me geworden om ook als het gaat om Nederland een meer beschouwend en vergelijkend perspectief te hebben.” 8 JANUARI TIDDO BOS Tiddo Bos (Rijksuniversiteit Groningen) promoveerde op ‘De notaris en gelijk oversteken’. Is het nodig om wetgeving aan te passen zodat wordt tegemoetgekomen aan de nadelen van gelijk oversteken? “Niet per se. In Nederland kennen we bij de koop van registergoederen de mogelijkheid om de koopovereenkomst in te schrijven in de openbare registers (art. 7:3 BW). Zodra dit is gebeurd, weet de koper zeker dat hij het gekochte goed zal verkrijgen; gelijk(tijdig) oversteken is dan niet meer nodig!” Heeft gelijk oversteken volgens u ook voordelen? “Het grootste voordeel is de conceptuele eenvoud. Vandaar dat ik reeds als kind deze methode toepaste bij het ruilen van snoepgoed.” 15 JANUARI DANIËL STEIN Daniël Stein (Stibbe) promoveerde aan de Radboud Universiteit Nijmegen op een proefschrift over hoofdelijke aansprakelijkheid. Voor uw promotieonderzoek heeft u gekeken naar de hoofdelijke aansprakelijkheid in zowel het Nederlandse als het Europese recht. Wat is de opmerkelijkste bevinding? “Het meest opmerkelijke aan het Europese recht vind ik dat het geen algemeen vermogensrechtelijk stelsel kent. Regelgeving wordt heel vaak ‘sectoraal’ voorbereid. Voor mijn proefschrift keek ik naar hoofdelijkheidsregels op het gebied van zowel schadevergoeding wegens schending van mededingingsrecht als schadevergoeding wegens schending van gegevensbeschermingsrecht. Het is opvallend dat regels met een vrijwel identieke strekking soms heel andere bewoordingen kennen, zonder dat duidelijk is waarom. Dat kan leiden tot rechtsonzekerheid en rechtsongelijkheid.” Hoofdelijke aansprakelijkheid kan een ingewikkeld leerstuk zijn in de juridische praktijk. Wordt dat wat minder als men uw proefschrift raadpleegt? “Ook na jaren onderzoek op dit gebied vind ik het nog een ingewikkeld leerstuk. Ik hoop vooral dat men na raadpleging van mijn boek een beter zicht heeft op wanneer sprake is van hoofdelijke aansprakelijkheid, en wanneer niet. Met name bij het treffen van schikkingen is dit cruciaal.” 22 JANUARI AUKE DIJKSTRA Auke Dijkstra (Watermill Tax & Legal) promoveerde aan de Theologische Universiteit Utrecht ‘Eerlijk en met orde? Kerkelijke tuchtprocedures in rechtsvergelijkend perspectief ’. U vergelijkt het kerkelijke tuchtrecht met onder andere het tuchtrecht dat voor advocaten geldt. Waar is het tuchtrecht het beste geregeld? “Dat is een vraag die zich niet makkelijk eenduidig laat beantwoorden: het ligt er maar aan hoe je ‘het beste’ definieert. Voor het kerkrecht geldt dat het goed is geregeld als het zoveel mogelijk aansluit bij haar belangrijkste bron: de Bijbel. Soms betekent dat een regeling die vanuit het perspectief van procedurele rechtvaardigheid minder ‘goed’ is. Bijvoorbeeld als kerken om theologische redenen ervoor kiezen om tuchtzaken te laten behandelen door ambtsdragers als predikanten en ouderlingen. Overigens speelt dat spanningsveld tussen tuchtrechtspraak door leden van de groep of onafhankelijke juristen ook elders. Doel van rechtsvergelijking is juist ook om de verschillen tussen de besproken stelsels en de achtergronden daarvan beter te begrijpen.” Met het mes op de keel: kerkrecht of ondernemingsrecht? “Als advocaat? Ondernemingsrecht. Al was het maar omdat de schoorsteen ook moet roken.” 31 JANUARI HANNEKE VAN EIJKEN Hanneke van Eijken bekleedt de komende drie jaar de Alex Brenninkmeijerwisselleerstoel aan de Universiteit Utrecht. De leerstoel is ingesteld ter nagedachtenis aan de in 2022 overleden oud-Nationaal ombudsman Alex Brenninkmeijer. U bent ongetwijfeld vereerd met uw benoeming? “Zeer vereerd! Het is een enorm belangrijke leerstoel qua thematiek, omdat rechtsstaat en democratie zo fundamenteel van aard zijn en van immens belang voor hoe we onze samenleving inrichten. Het werk van Alex Brenninkmeijer is fundamenteel voor hoe we met deze thema’s omgaan. Hij wist een scherpe en kritische blik te combineren met een moreel kompas en empathie voor burgers. Hij was daarnaast ook betrokken bij jonge onderzoekers en studenten. De eerste Alex Brenninkmeijer-leerstoelhouder worden is daarom op twee manieren heel erg bijzonder en eervol. Uiteraard zal ik zijn gedachtengoed met me meedragen in deze leerstoel en ik zal er ook mijn eigen leerstoel van maken.” Met welke beroemdheid zou u een cel willen delen? “Het liefst met mijn kinderen, maar als het echt een bekend iemand moet zijn, dan Astrid Lindgren, mijn lievelingsschrijfster. Dan zou ik hopen dat ze met me wil praten over Bolderburen en dat ze nog wat mooie verhalen wil delen. Aan beroemdheden doe ik niet, wel aan leuke mensen.”• KENT U EEN POTENTIËLE MEESTER VAN DE WEEK? MAIL ONS! INFO@MR-MAGAZINE.NL foto: Robert Oosterbroek Daniël Stein Auke Dijkstra Hanneke van Eijken

Groots en meeslepend boeven vangen. Met dat beeld voor ogen begon Claudia Rijnaarts twintig jaar geleden na haar rechtenstudie aan haar opleiding tot officier van justitie. “Wanneer ik vroeger naar series als Derrick en CSI keek, dacht ik: dat wil ik ook. Er gebeurt iets, je wordt gebeld, gaat naar de plaats delict en bepaalt vervolgens hoe je een zaak gaat aanpakken. Maar het is meer dan die adrenaline. Het is ook het gevoel dat je iets betekent voor individuen en de samenleving.” Stage in de advocatuur Tijdens haar opleiding tot officier loopt Rijnaarts ook stage bij een advocatenkantoor. Nuttig, maar ze komt al snel tot conclusie dat dat het niet is. “Ik voelde me vooral de spreekbuis van de cliënt. Dat strookte niet met hoe ik het recht voor me zag.” Een baan vol afwisseling Meer op haar gemak is Rijnaarts in haar rol als officier van justitie. Een veelzijdige functie vol vrijheid en verantwoordelijkheid. “Vooral het traject in aanloop naar een zitting vind ik erg leuk, zoals het leiden van het opsporingsonderzoek. Je moet met zowel de belangen van de verdachte, het slachtoffer én de samenleving rekening houden. Vervolgens kijk je wat je kunt doen om een zaak tot een goed einde te brengen.” Officier voor zaken in hoger beroep Sinds vier jaar werkt Rijnaarts op het Ressortsparket in Amsterdam, het parket dat zich bezighoudt met strafzaken in hoger beroep. Rijnaarts: “Als advocaat-generaal zoom ik vooral in op de pijnpunten van een uitspraak. Waarom zijn we het daar niet eens? In deze rol ben ik wel minder bezig met opsporing. Ik word niet meer ’s nachts gebeld voor een huiszoeking.” Werk goed te combineren met privéleven Haar werk kan Rijnaarts goed combineren met haar gezinsleven. “Soms moet ik in het weekend nog een zaak voorbereiden, maar dat hoort erbij. Voor het grootste deel ga ik over m’n eigen agenda en kan ik zelf mijn tijd indelen.” INGEZONDEN MEDEDELING “Je merkt dat iedereen hetzelfde wil: bijdragen aan een rechtvaardige samenleving” Al van jongs af aan droomde Claudia Rijnaarts van werken als officier van justitie. Een baan met veel spanning en afwisseling die goed te combineren is met haar gezinsleven. Inmiddels werkt Rijnaarts bijna twintig jaar bij het OM. Het voelt als een warm bad. “Iedereen staat voortdurend in de hulpstand en denkt met elkaar mee.” Meer weten over de functie? Op onze website staat alle informatie. Naast het volledige interview met Claudia Rijnaarts vind je ook andere verhalen over officieren die bij het Openbaar Ministerie werken. Benieuwd? Scan dan de QR-code! Wil je solliciteren? Reageer dan voor 2 april 2024.

MR. 1 2024 / 13 PERSONALIA 1 13 7 19 2 14 8 20 4 16 10 22 6 18 12 24 3 15 9 21 5 17 11 23 RALPH UBELS (22) is sinds 1 november partner bij Van Doorne. Hij werkte daarvoor bij NautaDutilh en is gespecialiseerd in financial & insolvency litigation. RUBEN VERSCHUREN (23) is op 1 januari begonnen als advocaat bij Van Doorne. Hij werkte bij Deloitte Legal en is gespecialiseerd in financieeltoezichtsrecht. MICHIEL MAK (24) is begonnen als managing director bij Holla legal & tax in ‘s-Hertogenbosch. Hij was director a.i. talent & operations bij Deloitte Legal. Op 1 januari is in Den Haag het nieuwe kantoor Duet advocaten van start gegaan. Duet richt zich op aanbestedingsrecht en bouwrecht. GIULIA VAN DEN BEUKEN, SANNE GROENWOLD, NIENKE KEUSGOLDBERG, EVELINE SNIJDERSVAN ERP en DANIEL SANTURIO GONZÁLEZ zijn partner. Verder zijn MARTIJN CLAASSEN, RIA FAHNER, ZARA GULIKERS en MISHA LEPPERS werkzaam op het kantoor. Snijders-Van Erp komt van het ministerie van Algemene Zaken, Leppers van ProRail. De anderen werkten hiervoor bij Croon advocaten. PAUL DE GROEN (25) en JACCO VAN LINT (26) zijn sinds 1 januari partner bij De Clercq Advocaten TONY VERMEULEN (1) is 1 januari begonnen als partner bij act Fort Advocaten in Amsterdam. Hij komt van Pogust Goodhead en is gespecialiseerd in corporate & commercial litigation. ABDULLAH AL-MUSAWI (2) is 2 oktober 2023 gestart bij Van Veen Advocaten in Ede. Hij is afkomstig van De Brauw Blackstone Westbroek en is gespecialiseerd in ondernemingsrecht en verbintenissenrecht. MAURITS HOFMAN (3) en JORIS VAN DER KOLK (4) zijn advocatenpraktijk Het Hoofdkantoor in Amsterdam begonnen. Hofman had hiervoor een eigen kantoor en Van der Kolk werkte bij Loyens & Loeff. Ze richten zich op ondernemingsrecht en commercial litigation. FONS LEIJTEN (5) is per 13 november senior associate bij BJTK in Amsterdam. Hij komt van Eversheds Sutherland en is gespecialiseerd in energierecht. KLAAS VAN DER GRAAF (6) is sinds 1 januari partner bij BUREN in Amsterdam. Hij was senior legal counsel bij Tesla en is gespecialiseerd in dispute resolution en commercial contracting. De familierechtadvocaten NELLEKE CRANS (7) en KATRIEN VAN STRATUM (8) zijn sinds 1 januari partner bij Banning Advocaten in ‘s-Hertogenbosch. Ook arbeidsrechtadvocaat SANNE JEURISSEN (9) en bestuursrechtadvocaat ANNELIES PLOOIJ (10) zijn begonnen bij Banning. Ze komen van respectievelijk Rietmeesters, SmeetsGijbels, AKD en Goorts + Coppens. Dentons heeft de fiscale praktijk uitgebreid met senior associate PETER VAN VELTHOVEN (11) en associate DAVY SCHOORL (12). Zij zijn afkomstig van respectievelijk Van Doorne en Deloitte. TARANEH RIYAZI (13) is begonnen als partner bij Ekelmans Advocaten in Den Haag. Daarvoor werkte ze bij NN Advocaten. Riyazi is gespecialiseerd in cassatie & expert litigation FRISO SERRARIS (14) is sinds 1 januari partner bij Lennox in Amsterdam. Hij komt van Blaisse Advocaten en is gespecialiseerd in bestuurders- en beroepsaansprakelijkheid. QURY VAN VLIET (15) is overgestapt van Rutgers & Posch naar Loyens & Loeff. Ze houdt zich bezig met capital markets, jaarrekeningen, M&A en CSRD. KIRSY CORTEN (16) is op 1 december begonnen als senior associate Real Estate bij NautaDutilh. Ze was senior legal counsel operations bij The Social Hub. JELLE THIJSSEN (17) is per 1 januari begonnen als legal consultant bij Royal HaskoningDHV in Nijmegen. Hij was juridisch adviseur bij IF Technology en is gespecialiseerd in energietransitie, aanbesteden en contracteren. MAARTEN MINNAARD (18) is sinds 1 januari counsel bij Rutgers & Posch in Amsterdam. Hij is afkomstig van Held Advocaten. Hij is gespecialiseerd in pensioenrecht. REMCO KLÖTERS (19) is sinds 1 januari partner bij SOLV Advocaten in Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in IE- en mediarecht en komt van Van Kaam IP & Media. LISANNE VISSERS (20), werkzaam bij BarentsKrans, is op 11 januari benoemd tot notaris. Zij is gespecialiseerd in structurering van familiebedrijven, bedrijfsopvolging en estate planning. LEENDERT KRUIDENIER (21) is half januari begonnen als managing partner bij Wijn & Stael Advocaten. Hij volgt Else Loes Pasma op en vormt samen met Patricia Kleijn het dagelijks bestuur. Kruidenier is gespecialiseerd in arbeidsrecht en ondernemingsrecht. Wilt u een overstap voor de personaliarubriek melden? Dat kan via het aanmeldformulier op de site: www.mr-online.nl/meld-een-carriereswitch/ SIMON VAN BOXTEL beter werk

14 / Mr. 1 2024 FINANCIEEL ADVISEUR VOOR NOTARIAAT & ADVOCATUUR van Boetzelaerlaan 24H • 3828 nS Hoogland • tel. 033-20 35 000 • info@ronBorgdorff.nl • www.ronBorgdorff.nl verzekeringen zowel zakelijk als particulier oa: • Beroeps- en Bedrijfsaansprakelijkheid • cyBerrisks- en datalekken • arBeidsongeschiktheid • verzuim • inventaris Groeide uw verzekeringskantoor zo groot, dat goede service voor u verleden tijd is? Of wilt u uw polissen toetsen aan de eisen van de moderne tijd? Ron Borgdorff is meer dan 25 jaar het vertrouwde adres voor advocaten, notarissen en vrijgevestigde juristen. Ouderwetse service, altijd bereikbaar en mét persoonlijke aandacht. Is uw oude verzekeringskantoor u ontgroeid? Wat een papierwinkel, vroeger hielpen ze mij nog… Maar hoe weet ik nu nog of ik goed verzekerd ben? Weet jij wie ik daar moet hebben? Ik was bij het kastje, nu bij de muur… Ik weet het ook niet meer, vandaag alweer een ander aan de lijn… Notariaat in Leiden. Hun kantoor De Groen & Van Lint is samengegaan met De Clercq. De Groen is gespecialiseerd in ondernemingsrecht en arbeidsrecht, Van Lint in vastgoed. NIMA LORJÉ (27) is per 1 november begonnen als counsel bij Stibbe. Daarvoor werkte hij bij NautaDutilh. Lorjé is gespecialiseerd in mededingingsrecht. RENY STARK (28) is per 1 januari partner bij TeekensKarstens in Amsterdam. Ze komt van Van Veen Advocaten en is gespecialiseerd in privacy en IT. MARTIN DAVERSCHOT (29) is per 7 december benoemd tot notaris. Hij werkt bij DLA Piper. Daverschot is gespecialiseerd in vastgoed. VICTOR DE VLAAM (30), gespecialiseerd in corporate/M&A en private equity, is sinds 1 januari managing partner van Hogan Lovells in Amsterdam. BENOEMINGEN De afgelopen maanden hebben de volgende benoemingen plaatsgevonden: • ANOUK BOUTENS, partner bij Houthoff • CAROLA VAN ANDEL, partner bij Nysingh advocaten en notarissen • TIM RAATS, partner bij BarentsKrans • ANOUK HOFMAN, partner bij Boels Zanders • ERIK DUINKERKE, partner bij De Kempenaer Advocaten • ANNE VAN WIJK-DRIESSEN, salary partner bij Hekkelman Advocaten • MATTHIJS DOLS, counsel bij Hogan Lovells • KAREN JELSMA, counsel bij Hogan Lovells • BASTIAAN VAN RATH, counsel bij Hogan Lovells • CHANTAL VAN DAM, counsel bij Hogan Lovells • SOPHIE VAN LOON, partner bij Kennedy Van der Laan • JULIET DE GRAAF, partner bij Osborne Clarke • JEANILE WEYNE, partner bij Pels Rijcken • NINA BONTJE, partner bij Pels Rijcken • MARIEKE DE VRIES, counsel bij Pels Rijcken • LÚTSEN DE VRIES, partner bij Staunch • STIJN DE JONG, partner bij Stibbe • MARC HABERMEHL, partner bij Stibbe • MARK GOORTS, partner bij Taylor Wessing • ROOS SEESING, partner bij Taylor Wessing • BARTOSZ SUJECKI, partner bij Van Diepen Van der Kroef Advocaten • CAROLIJN SLEGERS, partner bij Van Iersel Luchtman Advocaten • STEF LEIJTEN, partner bij Van Iersel Luchtman Advocaten • TIM DE KLERCK, partner bij Van Iersel Luchtman Advocaten • WENDY OOSTVEEN-KOUWENHOVEN, partner bij WIJ Advocaten • MEREL COPIER, salary partner bij Hekkelman advocaten • REMCO DE JONG, partner bij BG.legal • HARALD WIERSEMA, partner bij Holla legal & tax • MARCO ELIËNS, partner bij Lemstra Van der Korst 25 26 28 30 27 29 beter werk

MR. 1 2024 / 15 NGB-ACTIVITEITEN Dé beroepsvereniging van bedrijfsjuristen organiseert dit voorjaar weer een aantal interessante bijeenkomsten: • 7 maart, 14-17 uur: ‘De rechter: tips & tricks voor NGB-leden’. Rechters geven tips & tricks aan bedrijfsjuristen en vertellen hoe je als bedrijfsjurist rechter/raadsheer wordt. Met rondleiding door de rechtbank Amsterdam en netwerkborrel na afloop. • 20 maart start de Beroepsopleiding Bedrijfsjuristen (SBB). NGB-leden krijgen voorrang. • 11 april start de Senior Legal Counsel Academy (SLCA). NGB-leden krijgen voorrang en korting. Meer informatie en aanmelden: ngb.nl/agenda. Bedrijfsjurist en nog geen NGB-lid? ngb.nl/word-lid. arbeidsthermometer De drie meest gevraagde juridische specialismen: 1 2 3 Employment law Regulatory / ESG Energierecht Hearthunting in krappe markt Désirée Mohrmann: “Werkgevers voelen de spanningen van een aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt en de time to hire laat zich steeds lastiger voorspellen. Onze opdrachtgevers leveren niet in op kwaliteit en nemen de tijd tot de juiste jurist in beeld komt. We zien weer wat meer beweging van juristen die willen veranderen van baan, met name op zoek naar betekenisvol werk. Enerzijds is dat inhoudelijk interessant werk, anderzijds vertaalt zich dat door in werkbeleving zoals een inspirerende werkomgeving, flexibiliteit, goed leiderschap, de juiste work-life balance. Organisaties met een duidelijke purpose zijn populair. We zien de afgelopen maanden een enorme toename van startende interim juristen die zich melden voor een project. Of dit blijft aansluiten bij de vraag zullen we merken. Heel bewust heeft Skout zich gespecialiseerd in het matchen van (interim) legal business counsels. Deze focus stelt ons in staat om echt een relatie op te bouwen en juristen gericht te benaderen voor passende rollen. Recruitment is nu meer dan ooit een mensenbusiness en de term ‘hearthunting’ past dan ook goed bij onze stijl van werken.” Désirée Mohrmann is partner bij Skout Legal Recruitment. Mr. overstappers In de rubriek Overstap van de week op onze site komt elke week een jurist aan het woord die een nieuwe baan heeft. Hieronder enkele uitspraken van de overstappers. De volledige interviews zijn te vinden op https://www.mr-online.nl/ mrs-van-de-week/overstapmr-van-de-week/. waardoor mijn tijdsbesef verdwijnt en ik ongevoelig word voor interne en externe prikkels. Ik moet er dus een gewoonte van maken om wekkers zetten om los te komen en iets te eten en drinken. Het scheelt een hoop dat mijn collega’s vaak even komen kletsen en checken hoe het gaat. Ook is iedereen er alert op dat er niet te lang wordt doorgewerkt als dat niet per se nodig is. Zo trekken mijn collega’s me ook uit mijn ‘trance’.” VALERIE DENSWIL is per 1 december als advocaat begonnen bij Rutgers & Posch in Amsterdam. Ze was hiervoor verbonden aan Houthoff. Denswil is gespecialiseerd in (internationale) commerciële en ondernemingsrechtelijke geschillen. Hoe zag haar eerste werkdag eruit? “Mijn eerste werkdag viel op een vrijdag, dus ik kon lekker rustig starten. Ik ben daarnaast überhaupt erg blij dat ik in december ben begonnen en alle activiteiten van deze feestmaand meteen heb kunnen bijwonen. Door deze ‘sociale maand’ heb ik al mijn kantoorgenoten snel leren kennen en kan ik mij inmiddels lastig voorstellen dat ik hier pas kort rondloop.” BENNE BROUWER is 1 oktober begonnen als associate bij Jones Day, waar hij in de fondsenpraktijk werkt. Hij was hiervoor verbonden aan Loyens & Loeff. Welke zaak is hem het meest bijgebleven? “Er zijn enorm veel zaken die mij zijn bijgebleven, van de eerste transactie die ik ooit op de fondsenpraktijk deed (een grote spinout in combinatie met een fundraising) tot mijn eerste Academy-zaak. Toch heb ik het meeste zin in alle zaken die mij ongetwijfeld in de toekomst zullen bijblijven.” Vastgoedrechtadvocaat STEPHANIE PROOST is als senior associate begonnen bij Clifford Chance. Ze is afkomstig van Dentons. Wat maakt het vastgoedrecht leuk? “De dynamiek van de transacties en processen. Dat er zoveel facetten tegelijkertijd samenkomen, zoals bijvoorbeeld huurrecht, koop, bouwrecht, fiscaal, vergunningen en energieaansluitingen, en dat je de helikopterview moet bewaken. Verder dat het ongelofelijk actueel is en in beweging blijft. Het vastgoed beweegt met de marktontwikkelingen mee, de werkzaamheden ook.” ANTON AVEDISSIAN is per 1 oktober overgestapt van Adrenna arbeidsrechtadvocaten naar Ploum. De zaak die hem tot nu toe het meeste is bijgebleven: “Rond de piek van de MeToodiscussie heb ik een werknemer bijgestaan die werd beticht van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij een collega op de werkvloer. Ondanks flinterdun bewijs heeft de werkgever, een multinational met een enorme tunnelvisie, een gestrekt been en zonder objectief onderzoek meteen een ontslagprocedure geïnitieerd. Uiteindelijk is de zaak onderling geregeld naar tevredenheid van de cliënt. De zaak is mij bijgebleven vanwege de enorme impact die de beschuldiging op de cliënt heeft gehad en omdat ik, als ‘last line of defense’, een rol van betekenis kon spelen bij de oplossing.” JOANNE BRUINS is sinds 1 december advocaat bij CMS. Ze is gespecialiseerd in de brede civiele procesvoering en werkte hiervoor bij Allen & Overy. We vroegen naar haar grootste uitdaging. “Ik kan nogal opgaan in mijn werk. Soms beland ik in ‘hyperfocus’,

Op zoek naar een geschikte opleiding om mediator te worden? Of wil je beter kunnen omgaan met conflictsituaties in je werk of voor je persoonlijke ontwikkeling? Overweeg dan onze Basisopleiding Mediation! Deze opleiding stelt je in staat essentiële kennis en vaardigheden te verwerven om partijen effectief te helpen en te begeleiden naar positieve oplossingen. Onze training combineert theorie en praktijk, met deskundige trainers. Na afloop van de 10-daagse opleiding kun je: • Standpunten onderscheiden van belangen en belangen boven tafel krijgen • Belangen, emoties en onderhandelingen in het mediationproces onderkennen en reguleren • Conflicten herkennen, conflictpatronen doorbreken en conflicten managen • Adequaat oplossingsrichtingen aanreiken voor conflicten • De juridische aspecten van mediations onderkennen, bemiddelen en mediations begeleiden Neem de eerste stap naar registratie als MfN-registermediator. Wij hebben de kennis, jij scoort de punten! De bal ligt bij jou. START: 11 MAART & 20 SEPT 2024 | BREUKELEN | 60 NOVA | 60 KNB BASISOPLEIDING MEDIATION MfN geaccrediteerd SCAN DE QR-CODE VOOR MEER INFORMATIE OF GA NAAR SDUJURIDISCHEOPLEIDINGEN.NL/SDU-BASISOPLEIDING-MEDIATION TIJDELIJK 20% KORTING

MR. 1 2024 / 17 LEES DE COMPLETE STUKKEN OP WWW.MR-ONLINE.NL/STUDENTEN. SUGGESTIES VOOR STARTERS OF STAGIAIRS? INFO@MR-STUDENTEN.NL Op www.mr-online.nl/studenten staan elke dag nieuwe berichten over studie en studentenleven, gemaakt voor en door de ambitieuze rechtenstudent. Op deze pagina een selectie. STUDENT-STAGIAIR VAN DE WEEK STARTER VAN DE WEEK mr. studenten VAN DE SITE: STAATSRECHTGEDICHT IN DE COLLEGEZAAL Maurice van Burg (22) volgt de master strafrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Hij liep twee maanden stage bij advocatenkantoor Ploum in Rotterdam. Wat is het belangrijkste dat je tijdens je stage geleerd hebt? “Tijdens je stage leer je razendsnel, omdat je twee maanden intensief bezig bent met een bepaald rechtsgebied van jouw voorkeur. Je merkt al snel dat de stof die wordt behandeld tijdens de master je goed van pas komt in de praktijk. Wat je op de universiteit minder meekrijgt is de dynamiek tussen de advocaat en de verschillende betrokkenen. Tijdens je stage leer je hoe je het beste kunt communiceren met bijvoorbeeld je cliënt en het Openbaar Ministerie.” Anouk Lanting (26) is onlangs begonnen als advocaat bij Osborne Clarke. Ze is in mei 2023 afgestudeerd aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Hoe heb je je georiënteerd op de arbeidsmarkt? “Vanaf het begin van mijn studie wist ik dat ik advocaat wilde worden, ik had alleen geen idee wat voor kantoor mij zou passen. Een brede oriëntatie volgde. Ik liep stage op een juridische afdeling van een rechtsbijstandsverzekeraar (ik wilde me niet blindstaren op het ‘worden van advocaat’) en bij een Zuidaskantoor. Daarna werkte ik als juridisch medewerker bij een nichekantoor en volgde een businesscourse. Wat ik iedereen kan aanraden om je te oriënteren: benader recruiters of kantoorgenoten met de vraag om een kop koffie te drinken. Dat heeft mij erg geholpen bij het vormen van een beeld van de kantoren waar ik langs ben gegaan.” THOSE WERE THE DAYS: FERDINAND BOSVELT Ferdinand Bosvelt is advocaat bij Wijn & Stael en is gespecialiseerd in insolventierecht en herstructurering (zie ook pagina 10). Hij studeerde van 2003 tot 2009 rechten aan de Radboud Universiteit. Wat is de beste herinnering aan uw studie? “Een mooie herinnering uit de collegezaal is het laatste hoorcollege staatsrecht van professor Tijn Kortmann. Net voor Sinterklaas gaf hij dit college, volledig toegespitst op staatsrecht en de actualiteit, helemaal in dichtvorm. Dat was geen kort gedicht, maar een compleet college dat werd afgesloten met een staand applaus. Voor de goede orde, dit was lang voordat gedichten door ChatGPT werden gemaakt.” OP BEZOEK BIJ DE ONDERNEMINGSKAMER Mr. ambassadeur Luka Hoogstraten, rechtenstudent in Utrecht, schreef over het bezoek dat hij met het privaatrechtelijke Molengraaff Dispuut bracht aan de Ondernemingskamer. De Ondernemingskamer is een bijzondere kamer van het gerechtshof Amsterdam, en heeft een unieke rol binnen het Nederlandse rechtssysteem met zijn focus op geschillen in het ondernemingsrecht. Na “een veiligheidscontrole die deed denken aan Schiphol”, zo schrijft Luka, werden de dispuutsleden door een bode naar de publiekstribune gebracht. Daar woonden ze een zaak bij. Die ging over een curator die de Ondernemingskamer verzocht om een enquête in te stellen tegen een gefailleerde rechtspersoon, een zonnewagen-startup. Luka: “Het recht van enquête is een juridisch instrument om onderzoek te doen naar het beleid en de gang van zaken bij een rechtspersoon, zoals een besloten vennootschap. Het is bedoeld om transparantie en verantwoording binnen bedrijven te bevorderen en wordt vaak gezien als een ultiem middel om de waarheid boven tafel te krijgen bij vermoedens van wanbeleid of interne conflicten.” De onderlinge verhoudingen van de partijen in de bijgewoonde zaak kwamen volgens Luka tijdens de zitting “op een opmerkelijke wijze” tot uiting; hij beschrijft het nodige gehakketak tussen advocaten. Waardevolle ervaring De leden van het Molengraaff Dispuut vonden het een leerzame ochtend: “Het bezoek aan de Ondernemingskamer was een waardevolle ervaring voor ons.” Na afloop van de zitting bij het hof gingen ze Amsterdam in, voor een ‘legal walking tour’. Wat zou u de huidige generatie studenten aan advies willen meegeven? “Realiseer je dat je studententijd een keer eindigt. Laat je niet opjagen. Doe voor dat einde wat je allemaal wilt doen. Pak kansen die er zijn ten volle en geniet. Zorg dat je, als je achteraf terugkijkt, spijt hebt van de dingen die je verkeerd hebt gedaan en niet van de dingen die je niet hebt gedaan.” Het Amsterdamse gerechtshof aan het IJdok FOTO: DE RECHTSPRAAK

RkJQdWJsaXNoZXIy ODY1MjQ=