Maar liefst 74 procent van de kandidaat-notarissen heeft weleens overwogen het notariaat te verlaten. Ongeveer 26 procent is zelfs van plan dat binnen twee jaar te doen. Dit blijkt uit een enquête die de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie hield onder de kandidaat-notarissen begin dit jaar. De beroepsorganisatie doet dit om inzicht te krijgen in gebruikelijke arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden in het notariaat.
In januari heeft de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) voor de tweede keer een groot kandidatenonderzoek gehouden. De eerste werd uitgevoerd in 2011. Deze keer hebben 537 van de 1.636 kandidaat-notarissen de vragenlijst volledig ingevuld. Dit betekent een respons van 32,5 procent. Drie jaar geleden was dit nog 44 procent. De definitieve uitkomsten van het onderzoek worden naar verwachting half mei bekendgemaakt. Maar de KNB heeft alvast een aantal belangrijke resultaten gepubliceerd.
In de enquête is onder meer gevraagd welke factoren de aantrekkelijkheid van het beroep bepalen. Dit op volgorde van belangrijkheid. Zo blijkt dat 96 procent vooral de tevredenheid met het werk belangrijk vindt, 77 procent toekomstperspectief en 69 procent de groei- en ontwikkelingsmogelijkheden. Slechts 21 procent kiest voor het imago en datzelfde percentage gaat voor de combinatie ambt-ondernemer.
Verder blijkt 34 procent van de respondenten niet tevreden over de loopbaanperspectieven binnen het kantoor, 42 procent is dat wel. Slechts de helft van de respondenten is tevreden over de mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling. Bijna de helft van de kandidaat-notarissen vindt het kantoor ook niet duidelijk over de toekomstperspectieven. Maar liefst 74 procent van de kandidaat-notarissen heeft weleens overwogen het notariaat te verlaten. Ongeveer 26 procent is zelfs van plan dat binnen twee jaar te doen. Kandidaat-notarissen zijn wel tevreden over de afwisseling en de uitdaging die het werk biedt. Bijna 80 procent vindt zelfs dat het werk goed aansluit bij de eigen capaciteiten.
Nora van Oostrom, woordvoerder van de KNB, reageert niet diep geschokt op deze uitkomsten. “Dat het notariaat in zwaar weer verkeert, is geen nieuws. Iedereen vraagt zich af wat de toekomst gaat brengen. Op bepaalde terreinen komt er gewoon echt veel minder werk binnen als gevolg van de recessie. Er zijn geluiden dat de woningmarkt aantrekt, maar hoever en hoeveel is nog onduidelijk. Het is allemaal erg onzeker. Bovendien zijn er allerlei initiatieven en alternatieven, zoals de HEMA-notaris, die ervoor zorgen dat er kritisch naar de beroepsgroep wordt gekeken, ook door haarzelf. De KNB werkt met man en macht aan het in kaart brengen van de problemen en uitdagingen. Dat het notariaat gaat veranderen is zeker, maar nog niemand weet wat de ontwikkelingen precies gaan betekenen voor de markt. Daar zou je angstig van kunnen worden. Het is dan ook niet gek dat kandidaat-notarissen onzeker zijn over hun bestaansrecht en toekomst. Ik denk dat dat trouwens geldt voor alle notarissen. Met name bij de kleine(re) kantoren zal dit zo zijn. Zij hebben het nu extra moeilijk.”
Dat ruim een kwart van de geënquêteerde kandidaat-notarissen van plan zegt te zijn om het notariaat te verlaten, vindt Van Oostrom op zich zorgwekkend. Maar volgens haar zal het feitelijk zo’n vaart niet lopen. “In hoeverre zullen mensen die zeggen dat ze weggaan ook echt weggaan? De uitkomsten van het onderzoek wijzen niet op een ware exodus.” Maar ze benadrukt wel dat het signaal serieus moet worden genomen. “De beroepsgroep moet zorgen dat het vak aantrekkelijk blijft. Op het moment dat de markt weer aantrekt, heb je de mensen immers hard nodig.”
