Laatst woonde ik een strafzaak bij. Het was toch gelukt. Bij de aanvang van het proces werd door de griffier uitgelegd dat we geen foto’s mochten maken tijdens de zitting, niets mochten opschrijven en er geen blogs en zo over mochten publiceren. Dus de IPad en IPhone bleven uit. Ik zal er hierna daarom geanonimiseerd over schrijven. Wel rare openbaarheid. Dat van die foto’s begrijp ik, maar waarom geen aantekeningen en publicaties. Maar vooruit.
De zaal was niet erg groot, zo’ n 15 meter bij 7, rechthoekig. Aan een korte kant stond op een podium de langwerpige tafel met daarachter in het midden de professionele rechter, aan beide zijden geflankeerd door een people’s juror, een lekenrechter. Deze worden aangewezen voor 5 jaren door het volksparlement van het desbetreffende district. Zij krijgen een korte training. Besluitvorming in raadkamer bij meerderheid van stemmen.
Dan links van het publiek, rechts van de rechters zaten achter een tafel twee officieren van justitie, niet op het podium. Chinese OvJ’s werken altijd in duo’s. Zij hadden een lichtblauw overhemd met korte mouwen aan met een donkerblauwe das, en een donkerblauwe broek: een uniform achtige outfit. Daartegenover, achter een identieke tafel, de raadsman van de verdachte in een geruit overhemd. En tenslotte voor het podium, met de rug naar de rechter, zat de griffier.
Met de rug naar het publiek, tussen OM en raadsman stond een stoel voor de verdachte.
De verdachte, die trouwens op borgtocht vrij was, werd, na het afroepen van de zaak, binnengeleid door twee bewakers die hem ieder met een stevige greep om de bovenarm vasthielden. Zij stonden gedrieën met het gezicht naar de rechters en bleven daar staan totdat was geverifieerd wie de verdachte was, waar hij woonde, hou oud hij was, waar hij geboren was, en totdat de ene OvJ de aanklacht had voorgelezen en de voorzitter had gecheckt of de verdachte tien dagen geleden de dagvaarding had ontvangen. Toen dat was afgewikkeld mocht de verdachte gaan zitten en lieten de bewakers, die wel bleven staan, hem los.
Daarna beschreef de ene OvJde zaak en las alle verklaringen van getuigen, artsen enz enz voor, waarbij de voorzitter steeds aan verdachte en raadsman vroeg of er objections waren. Die waren er in deze zaak niet, behalve in een geval waarin de verdachte een omissie in een getuigenverklaring aangaf.
Daarna mocht het OM de verdachte ondervragen, en kreeg de raadsman vervolgens het woord om eigen bewijs te overleggen, wat ook gebeurde. En mocht de raadsman de verdachte eveneens ondervragen.
De rechters zaten er overigens redelijk lijdelijk bij.
Bij bewijzen, zoals foto’s en een overeenkomst tussen verdachte en het slachtoffer, worden de foto’s en documenten aan de voorzitter overhandigd, die ze aan beide assessoren liet zien, en daarna op een projector legde zodat ze op twee grote schermen goed zichtbaar werden.
Het is niet gebruik dat getuigen op de zitting worden ondervraagd. Zij schrijven een verklaring die ter zitting wordt voorgelezen. Daarop kan de andere partij commentaar leveren, of de waarheid ervan betwisten, maar de getuige is er niet.
De opgelegde straf van vier maanden voorwaardelijk voor een lichte mishandeling, zo checkte ik bij twee eveneens aanwezige Europese Officieren van Justitie kwam redelijk overeen met wat gebruikelijk is in Europa. Het delict was in juli 2012 gepleegd en de verdachte, inmiddels veroordeelde, moest in mei 2013 voorkomen. Redelijk snel. Hij werd inderdaad veroordeeld, conform de eis van het OM. Tot een voorwaardelijke straf, omdat het aangebrachte letsel gering was, hij al ruimhartig schade had vergoed, het slachtoffer hem had vergeven, hij spijt had, en ook geen strafblad. Die straf werd uitgesproken na een schorsing van vijf minuten, waarin de verdachte, weer in een stevige greep van de bewakers werd afgevoerd en teruggebracht en gedurende welke de drie rechters zich hadden teruggetrokken. Na veroordeling zag de veroordeelde desgevraagd af van hoger beroep. Dat zou bij de beroepsinstantie zijn geweest die bestaat uit kamers van drie professionele rechters, die de zaak overdoen, qua feiten, recht en straftoemeting. Opvallend was wel dat na de veroordeling tot een geheel voorwaardelijke straf betrokkene weer stevig in de greep van bewakers werd afgevoerd. De uitspraak zou na vijf dagen schriftelijk worden thuis gezonden.
