Inconsistentie is niet hetzelfde als een fout
Een fout is objectief onjuist. Inconsistentie is subtieler. De redenering in hoofdstuk drie sluit bijvoorbeeld niet volledig aan op de premisse in hoofdstuk één. Bronnen worden niet overal op dezelfde manier aangehaald of de toon verschilt sterker dan de feiten rechtvaardigen.
Dat maakt inconsistentie lastig te herkennen. Je kunt er niet simpelweg op zoeken zoals op een spellingsfout. Je moet het dossier als geheel lezen, zonder voorkennis. Juist die leeshouding verdwijnt onder tijdsdruk vaak als eerste.
Het moment waarop het zichtbaar wordt
Intern circuleert een dossier altijd met context. Collega’s die eraan hebben gewerkt, vullen onbewust aan wat niet expliciet is opgeschreven. Gedeelde kennis maskeert daardoor kleine lacunes of verschillen.
Een rechter, tegenpartij of auditeur heeft die context niet. Die leest alleen wat er staat. Dan worden afwijkingen zichtbaar die intern nauwelijks opvielen. Het risico zit dus niet alleen in de inconsistentie zelf, maar vooral in het moment waarop die naar buiten komt.
Wat ondersteuning vanuit Legal AI doet
Een Legal AI-systeem leest zonder voorkennis. Het kijkt naar wat er daadwerkelijk in het dossier staat en kan daardoor juist die tweede leeshouding nabootsen.
Sluit de conclusie aan op het betoog? Worden bronnen consistent aangehaald? Zijn er passages die elkaar tegenspreken? Een eerste analyse kan zulke punten signaleren voordat het dossier verder intern wordt beoordeeld.
Daardoor verandert de review van brede controle naar gerichte beoordeling. Dat bespaart tijd, maar belangrijker nog: inconsistenties worden eerder zichtbaar. Intern, en niet pas wanneer een externe partij het dossier leest.
Wanneer is een dossier klaar?
Een dossier is niet alleen klaar als elk afzonderlijk onderdeel klopt. Ook het geheel moet logisch, consistent en overtuigend zijn.
Juist dat tweede is lastig te bewaken wanneer meerdere mensen op verschillende momenten aan hetzelfde dossier werken. Niet omdat advocaten daar onvoldoende aandacht voor hebben, maar omdat het werkproces het overzicht bemoeilijkt.
Wie dat proces wil verbeteren, hoeft de manier waarop advocaten samenwerken niet volledig te veranderen. Het helpt vooral om eerder een moment in te bouwen waarop het dossier als geheel wordt bekeken. Legal AI kan daarbij fungeren als extra controlelaag, zodat de uiteindelijke inhoudelijke beoordeling gerichter en beter voorbereid plaatsvindt.
