Dit zijn enkele uitkomsten van het eerste Europese Benchmarkrapport Advocatuur 2026 van Wolters Kluwer Legal Software. Hierin staan trends, uitdagingen en kansen voor de juridische sector. Onderzoekers spraken meet dan 600 kleinere en middelgrote advocatenkantoren in Nederland, Duitsland, Frankrijk, België, Spanje en Italië. Van de respondenten was 40 procent zelfstandig advocaat en was 43 procent afkomstig van kleine kantoren (twee tot tien advocaten). Er zijn 104 Nederlandse kantoren bevraagd. “AI, stijgende cliëntverwachtingen en toenemende concurrentiedruk veranderen het juridische landschap in heel Europa. In deze nieuwe realiteit draait succes om twee essentiële factoren: het vermogen om aan te passen en de capaciteit om te innoveren.”
AI-tools
De grote meerderheid (86 procent) van deze Europese advocatenkantoren wil de komende drie jaar meer investeren in technologie. Op dit moment gebruikt 61 procent AI-tools in hun dagelijkse werkzaamheden, en nog eens 12 procent wil dit ‘binnenkort’ gaan doen. De meesten zetten generieke (niet-juridische) generatieve AI-tools in, zoals ChatGPT. Kantoren die geen AI-tools gebruiken, doen dit meestal vanwege dataprivacy en bescherming van gevoelige informatie, maar ook omdat ze de kennis missen. De meeste advocaten betalen niets of weinig voor AI-tools en zijn ook niet van plan daarvoor de portemonnee te trekken.
Winstgevendheid
Van de respondenten meldt 53 procent dat hun winstgevendheid het afgelopen jaar is toegenomen. Hoe groot die toename is, blijkt niet uit het rapport. Vooral kleine kantoren zagen hun winst groeien, bij grotere kantoren (meer dan tien advocaten) was dat wat minder. Bijna 14 procent zag de winst juist dalen, dit gebeurde vooral bij zelfstandig gevestigde advocaten. Een derde van de advocaten zag geen verandering in de winstgevendheid.
Uurtarieven
Ruim twee derde van de respondenten hanteert vaste tarieven, vooral vaste uurtarieven. Van alle advocaten hanteert 6 procent een uurtarief beneden de € 100 (de grootste groep advocaten in dit onderzoek komen uit België, Italië en Frankrijk), een kwart zit op € 200-€ 249, en 31 procent op € 250-299. Een derde (31 procent) brengt uurtarieven van meer dan € 300 in rekening. In Europa geeft 40 procent van de advocaten aan dat minder dan de helft van hun tijd factureerbaar is.
Uitgaven
Personeelskosten vormen de grootste uitgavepost: bij ongeveer de helft van de kantoren gaat 40 procent daar naartoe. Ruwweg 20 procent is bestemd voor ‘kantoorgerelateerde’ uitgaven. Technologie komt er bekaaider vanaf: de helft van de advocaten besteedt daaraan minder dan 10 procent van hun totale uitgaven. Ook marketing- en opleidingbudgetten stellen weinig voor. Wel is het zo dat iets meer dan een derde van de advocatenkantoren kostenbesparende strategieën uitvoert door middel van technologie. Ruim 37 procent van de Nederlandse respondenten meldt geen kostenbesparingsstrategieën. Dat duidt er volgens de opstellers van het rapport op dat zij mogelijk kansen mist om hun financiële gezondheid te optimaliseren.
Concurrentie
Cliënten aantrekken en behouden blijft een urgente uitdaging: 70 procent is hierover bezorgd. Deze kantoren vinden het moeilijk om concurrerende prijzen te handhaven en merken dat cliënten minder loyaal zijn. Ook hebben ze last van gestegen concurrentie en veranderende verwachtingen van klanten. In Nederland speelt dit overigens in mindere mate dan in de andere onderzochte landen. Nederlandse kantoren onderscheiden zich door hun ‘operationele effectiviteit, waarbij zij minder uitdagingen ervaren bij het aantrekken en behouden van cliënten in vergelijking met collega’s in Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje. Terwijl veel kantoren in deze landen melden dat minder dan 50 procent van hun tijd declarabel is, tonen Nederlandse advocaten betere prestaties, wat volgens de onderzoekers wijst op een sterkere procesoptimalisatie.
Lees hier het Benchmarkrapport Advocatuur 2026.
