In deze zaak (een collectieve actie) procedeerde Greenpeace tegen de Staat. De kwestie draait om de vraag of de Staat voldoende tijdige en passende maatregelen heeft genomen om de inwoners van Bonaire te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering, en of het klimaatbeleid van de Staat voldoet aan de eerlijke bijdrage die hij moet leveren op grond van het Klimaatverdrag. In die zaak werd de Staat grotendeels in het ongelijk gesteld.
‘Feitelijke onjuistheden’
Dat zinde de BoerBurgerBeweging, een partij die klimaatverandering toch al niet serieus neemt, geenszins. Dus klom Henk Vermeer, medeoprichter en partijsecretaris van BBB in de pen en stelde negentien Kamervragen op, gericht aan de minister van Klimaat en Groene groei. Het vonnis van de rechtbank Den Haag bevat volgens Vermeer allerlei onjuiste aannames, feitelijke onjuistheden en onvolledige interpretaties van internationale afspraken. De rechtbank is, aldus Vermeer, onzorgvuldig omgegaan met wetenschappelijke rapporten, terwijl ‘de rechter wetenschap serieus moet nemen’. Het vonnis bevat overigens 304 voetnoten, die grotendeels verwijzen naar allerlei klimaatstudies.
Schijn van partijdigheid
Verder vraagt BBB hoe het kabinet aankijkt tegen de social-media-uitlatingen van de voorzitter van de rechtbank, die volgens Vermeer ‘jarenlang frequent uitspraken doet over zijn uitgesproken opvattingen over klimaat, geopolitiek en zelfs een petitie deelt om ‘het financieren van de klimaatcrisis’ te stoppen?’ Het Kamerlid: “Openlijke politieke standpunten van een rechter kunnen de schijn van partijdigheid wekken. Het kabinet moet uitleggen waarom er geen wrakingsverzoek is gedaan en hoe hiermee is omgegaan.”
Niet de eerste keer
De Kamervragen schoten bij de NVvR duidelijk in het verkeerde keelgat. “De NVvR vindt het onaanvaardbaar dat de onafhankelijkheid van de rechter door een publieke ambtsdrager ter discussie wordt gesteld.” Overigens is dit niet de eerste keer. Partijleider Caroline van der Plas noemde de Raad van State eerder ‘politiek gekleurd’, met ‘te veel D66-mensen’. Maar hoeveel staatsraden en leden de Raad van State van D66-huize er dan waren, wist zij niet. ‘Tamelijk onthutsend’, noemde Thom de Graaf, vicevoorzitter van de Raad van State, de kritiek van BBB toen.
Onaanvaardbare verdachtmaking
Nu is dan een ‘gewone’ rechtbank aan de beurt, waarvan de rechter ‘een onmiskenbaar vooringenomen houding’ zou hebben. Deze stelling, zo schrijft de NVvR, “is een gepasseerd station als de rechter een geschil heeft beslecht. Dit te stellen nadat de rechter uitspraak heeft gedaan, is het doelbewust aantasten van het gezag van rechterlijke beslissingen. Dat is een aanval op de rechtsstaat en een onaanvaardbare verdachtmaking van de rechters die deze uitspraak hebben gedaan. Zo’n aanval op de rechterlijke macht past een lid van de Tweede Kamer niet.” Als een partij meent dat de rechter in een zaak niet onpartijdig is of dat de schijn van partijdigheid gerechtvaardigd is, voegt de NVvR toe, kan die partij de rechter wraken. Andere rechters beslissen over zo’n wrakingsverzoek.
Vrije meningsuiting
De NVvR wijst erop dat een rechter, net als ieder ander, het recht op vrije meningsuiting heeft en zich in de samenleving actief mag opstellen. Bij de uitoefening van zijn functie laat hij zich bovendien niet leiden door persoonlijke opvattingen.
BBB staat in de peilingen op één zetel.
Lees hier de Kamervragen van Henk Vermeer (BBB).
