Record aantal verdachten onterecht vast

Delen:

Beeld bij vaker t o i cEen record aantal verdachten kreeg in 2015 een schadevergoeding omdat ze ten onrechte in de cel hebben gezeten. Vorig jaar kregen 17.600 verdachten in totaal 28 miljoen euro uitgekeerd wegens onterechte detentie. Dat is bijna vier keer zoveel als in 2004, zo blijkt uit cijfers van het CBS.

“Vooral bij lichtere vergrijpen worden verdachten sneller opgesloten dan vroeger,” zegt onderzoeker Maarten Bloem van het CBS in het Algemeen Dagblad. Als het niet tot een veroordeling komt, hebben deze verdachten recht op een schadevergoeding van 85 tot 105 euro per dag die bijna altijd wordt toegekend.

Volgens de Raad voor de Rechtspraak vraagt het Openbaar Ministerie onder invloed van politieke en maatschappelijke opvattingen vaker voorlopige hechtenis. “Het lijkt logisch dat meer aanvragen leiden tot meer gevallen van voorlopige hechtenis.”

Raadsheer Ybo Buruma (Hoge Raad) noemt de stijging van de onterechte voorlopige hechtenis een zorgelijke ontwikkeling. “We zijn iets normaal gaan vinden dat niet normaal is. Preventieve hechtenis is iets bijzonders, een aantasting van een fundamenteel recht. Er zijn genoeg zaken waarin preventieve hechtenis  terecht wordt opgelegd, maar het gaat nu wel erg makkelijk.”

Tijdens de Dag van de Rechtspraak in september vorig jaar concludeerden rechters en advocaten dat de voorlopige hechtenis te snel wordt opgelegd. Een rechter zei tijdens een workshop: “Je kúnt voorlopige hechtenis opleggen als de gronden aanwezig zijn en er ernstige bezwaren zijn. Maar het hóeft niet.” Een andere rechter gaf toe: “Bij een bepaalde categorie zaken worden mensen standaard vastgezet. Stelende Bulgaren in Amsterdam bijvoorbeeld. Dat zullen weinig rechters graag toegeven, maar het is wel zo.”

Patrick van der Meij (Cleerdin & Hamer) noemde het opleggen van de voorlopige hechtenis ‘routine, geen maatwerk’. Volgens Van der Meij is beroep bij de gerechtshoven tegen voorlopige hechtenis zinloos, omdat de raadkamers bijna altijd meegaan met de rechtbanken. Rechters-commissarissen kiezen onder meer voor preventief vastzetten omdat verdachten anders soms helemaal niet meer achter de tralies belanden. Bij een veroordeling schrikken veel rechters er voor terug om een ‘vrijevoeter’ een onvoorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen.

In de juristerij en in de politiek wordt steeds vaker gepleit voor het opleggen van een borgsom. Dat is volgens de voorstanders een veel betere manier om het vluchtgevaar in te dammen. De Tweede Kamer riep twee jaar geleden in een motie al op om verdachten vaker op borgtocht vrij te laten. In de praktijk gebeurt dat nauwelijks.

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven