De Rotterdamse Schaal is tot stand gekomen na een bijna drie jaar durend onderzoek, uitgevoerd door onderzoekers van Erasmus School of Law. Opdrachtgever was de Raad voor de rechtspraak, het Ministerie van Justitie en Veiligheid financierde dit onderzoek.
Smartengeldbedragen
Aanleiding voor dit project was dat de vaststelling van smartengeldbedragen in Nederland al jaren onderwerp van discussie is. Het ontbrak aan inzichtelijkheid, consistentie en efficiëntie. Strafrechters zaten niet bepaald op een lijn bij de vaststelling van de bedragen. Daarom begonnen Marnix Hebly, Siewert Lindenbergh, Aster Schreuder en Willianne Oudijk (allen Erasmus School of Law) in 2023 met het opstellen van een schaal van letsels en andere gevallen waarin aanspraak bestaat op smartengeld.
Bandbreedte
Daarbij wordt per categorie een bandbreedte gegeven voor passende bedragen. Ook worden factoren benoemd die relevant kunnen zijn om een concreet bedrag binnen zo’n bandbreedte te bepalen. Dit kunnen zijn de leeftijd van het slachtoffer, beperking van beweging na een letsel, de duur van het letsel, klachten over het letsel, prognose, mate van pijn, de medische behandeling die nodig is, cosmetische en psychische gevolgen en weerslag op sociaal leven, tijdsbesteding en werk of opleiding van het slachtoffer.
Implementeren
Op de website van de EUR zegt Marnix Hebly dat de schaal ‘door velen’ positief is ontvangen. “Dat deze vaak in de rechtspraktijk wordt toegepast, bevestigt niet alleen dat er inderdaad behoefte was aan meer houvast en overzicht, maar ook dat we raak hebben geschoten door het Engelse en Ierse model te implementeren in Nederland. In de literatuur was al wel vaker in die richting gewezen, maar deze handschoen was nog nooit opgepakt.” De Rotterdamse schaal is geïnspireerd op de Guidelines for the Assessment of General Damages in Personal Injury Cases (Engeland) en de Personal Injury Guidelines (Ierland).
1.265 hits
Wie op rechtspraak.nl zoekt naar ‘Rotterdamse schaal’, krijgt 1.265 hits. De eerste keer dat werd verwezen naar de Rotterdamse schaal gebeurde door de rechtbank Gelderland op 1 mei 2024, de laatste keer (telling 19 oktober) was dat door de rechtbank Oost-Brabant op 16 oktober 2026. Daartussen zitten zijn 642 werkdagen: gemiddeld wordt de Rotterdamse schaal dus twee keer per dag ergens in een gerecht toegepast. De rechtbank Amsterdam scoort daarbij het hoogst (127 keer), gevolgd door de rechtbank Noord-Holland (126 keer). Rotterdam staat op de vijfde plaats (108 keer). Onderaan staat de rechtbank Overijssel (26 keer). De vier hoven samen deden 270 uitspraken met daarin een verwijzing naar de Rotterdamse schaal. Volgens Hebly zijn deze hits het topje van de ijsberg. “Niet alle uitspraken worden gepubliceerd. Bovendien worden veel letselschadezaken buiten de rechter om geregeld.”
Aanbevolen
Sinds dit jaar wordt de Rotterdamse schaal ook uitdrukkelijk aanbevolen in de rechterlijke ‘Aanbevelingen hanteren Rotterdamse schaal’ van het Landelijk Overleg Vakinhoud Civiel en Kanton (LOVCK), Landelijk Overleg Vakinhoud Civiel Hoven (LOVCH) en Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrecht (LOVS). Ook in de buitengerechtelijke praktijk is de schaal een veelgebruikt hulpmiddel, stellen de onderzoekers.
