Partnerbijdrage van

Wat heeft taal met criminaliteit te maken? ‘Jongeren begrijpen hun rechten niet goed’

Bijna 90 procent van de jongeren in de gevangenis heeft een taalstoornis. Bij meer dan driekwart van hen is die stoornis ernstig. Deze jongeren begrijpen vaak niet goed wat er wordt gezegd en hebben moeite om zelf duidelijk te praten. Taalproblemen zijn tot nu toe grotendeels onzichtbaar gebleven binnen het jeugdstrafrecht.

Delen:

beeld: Depositphotos AI generated

Dat staat in een artikel in het AD van 28 januari. De bron is een interview met Mai Fleetwood Bird, schrijver van het proefschrift ‘Gevangen in taal’. Ze is verbonden aan de Erasmus Universiteit.

Het percentage jongeren met een taalstoornis is veel hoger dan buiten de gevangenis. Daar heeft maar 7 tot 12 procent een taalstoornis. Deze cijfers laten zien hoe groot het probleem is bij jongeren die vastzitten. De meeste van deze jongeren hebben nooit hulp van een logopedist gehad.

Wat zijn de gevolgen?

De gevolgen laten zich raden. In onze rechtsstaat speelt taal een belangrijke rol. De aanhouding, het verhoor, het proces – bij alles gebruiken we taal. En meestal niet de makkelijkste taal. Jongeren in het jeugdstrafrecht begrijpen daardoor lang niet alles van hun eigen strafzaak. En ze kunnen lang niet altijd goed vertellen wat hun kant van de zaak is. Daardoor lopen ze meer risico dat de politie of de rechter hen niet gelooft.

Begrijpelijke taal gebruiken helpt

Uit het artikel blijkt dat het helpt om korte en concrete vragen te stellen.

  • Niet: Kun je verklaren hoe dat is gegaan?
  • Wel: Kan je vertellen wat er is gebeurd?
  • Niet: Hoe zou je hem omschrijven?
  • Wel: Hoe ziet hij eruit?
  • Niet: Heb je een computer tot je beschikking?
  • Wel: Heb jij een computer thuis?

Wat heeft taal met criminaliteit te maken?

Op de website van Kentalis lezen we dat een taalontwikkelingsstoornis (TOS) iets anders is dan ‘een beetje achterlopen’. Bij TOS hebben de hersenen moeite met het leren van taal. Een taalachterstand kun je inhalen, maar TOS gaat niet meer weg. Kinderen met TOS hebben daarnaast moeite om met hun emoties om te gaan. Ook plannen vinden ze lastig. Dat kan leiden tot teruggetrokken gedrag en minder makkelijk vriendschappen sluiten. En ook tot minder zelfredzaam zijn en minder makkelijk werk vinden. Dat kunnen risicofactoren zijn voor crimineel gedrag.

Laten we rekening houden met de factor ‘taal’

Als jongeren vragen tijdens een verhoor niet goed of ontwijkend beantwoorden, hoeft dat geen opzet te zijn. Maar rechters kunnen dat wel zo opvatten en laten meewegen in hun oordeel. Het is daarom goed om alert te zijn op taalproblemen bij jongeren, want die kunnen hun verdediging hinderen. Mai Fleetwood Bird pleit ervoor om logopedisten te betrekken bij strafzaken tegen jongeren. “Uit onderzoek in Australië bleek dat jongeren na behandeling veel minder kans hadden om opnieuw in de gevangenis te komen.” Dat is het goede nieuws.

Inclusief en begrijpelijk communiceren

BureauTaal heeft ruim 20 jaar ervaring in begrijpelijke communicatie. Wij adviseren om met jongeren met een taalontwikkelingsstoornis te communiceren op taalniveau A2. Dat betekent onder meer: je verplaatsen in de jongere en diens omgeving. Vragen stellen die daarbij aansluiten. En kort en concreet formuleren, zonder jargon. Meer weten? Neem dan contact op met Simo Goddijn, 0345 544 835 of mail naar simo@bureautaal.nl.

Delen:

Scroll naar boven