Corstens: niet te veel leermomenten voor Van der Steur

Delen:

Ard van der SteurNa een Kamerlidmaatschap en een paar jaar in de gemeenteraad van Teylingen staat Ard van der Steur nu aan het roer van het lastig te besturen departement van Veiligheid en Justitie. Wat heeft hij het eerste half jaar gepresteerd? “Rechters zijn gewend om zaken van twee kanten te bekijken. Dat kan de minister ook leren.”

Op de toespraak van Ard van der Steur na de jaarvergadering van de Nederlandse Juristen Vereniging (NJV) in juni volgde na een miniem applausje een pijnlijke stilte. Dat de nieuwe minister zijn voorganger Opstelten cabaretesk op de hak nam vonden de juristen niet zo chic, dat hij koketteerde met het feit dat hij de preadviezen niet had gelezen viel al helemaal niet in goede aarde, net zomin als het A’4tje met daarop de leuze ‘Kwaliteit als keuze, STEM VVD’ dat de minister na afloop van zijn tafelrede omhoog hield.

Maar het meest onthutst waren de toehoorders door de totale afwezigheid van reflectie over het onderwerp ‘Kwaliteit als keuze’. Hoogleraar rechtspleging en rechter Margreet Ahsmann vond het optreden een genante vertoning. “De minister had geen enkele aandacht voor de enorme werkdruk van rechters. Hij ridiculiseerde het probleem door te stellen dat hij zelf zonder enig probleem 16 tot 20 uur per dag werkt.”

“Dit gedrag was een minister onwaardig,” meent Ahsmann. “Dat kun je misschien op Minerva doen, maar niet als minister tijdens een semipubliek optreden.” Het gedrag van de bewindsman duidt volgens Ahsmann op zelfoverschatting, maar vooral ook op gebrek aan interesse voor de rechtspraak. “De vorige minister was vooral geïnteresseerd in veiligheid. We hoopten op iemand bij wie de rechtstaat wel in goede handen is.” Op dat terrein heeft zij echter nog geen uitspraken gehoord die hoopvol stemmen.

Ook voormalige president Geert Corstens van de Hoge Raad heeft kritiekpunten. Hij heeft zich vooral gestoord aan de uitglijders van Van der Steur in de kwesties rond Volkert van der G en George Maat. Over de geënsceneerde foto van Van der G. zei Van der Steur aanvankelijk dat justitie een dag tevoren was geïnformeerd. Later bleek dat niet te kloppen. Corstens heeft daar weinig begrip voor. “Als er zoveel kennis is binnen het ministerie, kun je je als minister niet zo uitlaten. Tenzij je het niet hebt geweten, maar dan heb je een probleem met je ambtenaren en blijf je verantwoordelijk.”

Corstens heeft ook met opgetrokken wenkbrauwen waargenomen hoe Van der Steur de patholoog-anatoom George Maat afbrandde, nadat deze tijdens een lezing beelden had getoond van slachtoffers van MH17. Van der Steur schoot vanuit de heup, noemde de handelwijze van Maat ‘buitengewoon ongepast en onsmakelijk’, en moest later sorry zeggen.

Corstens spreekt van ‘leermomenten’. ”Maar dat moeten er niet te veel worden.” Hij voegt daar aan toe: “Rechters zijn gewend om zaken van twee kanten te bekijken. Dat kan de minister ook leren.”

De voormalige president van de Hoge Raad ziet ook positieve dingen. “Van der Steur heeft adequaat gereageerd op het boek van Michiel Princen. Die betoogt dat de kwaliteit van de recherche te wensen overlaat. Van der Steur heeft daarop moedig en krachtig gereageerd door te zeggen dat de kwaliteit van de recherche beter moet.”

Een tweede positieve punt is dat hij de reorganisatie van de politie krachtig ter hand heeft genomen, meent Corstens. “Hij heeft geconstateerd dat het binnen de gestelde tijd en met de beschikbare middelen niet haalbaar was, en het is prijzenswaardig dat hij dat naar buiten heeft gebracht.”

In september zei Van der Steur tijdens een kennismakingsborrel met journalisten nog dat hij als minister op een rijdende trein was gesprongen, waarvan de eindstations al bekend zijn. Dat is nu precies het bezwaar van Britta Böhler, hoogleraar advocatuur aan de UvA. Zij ziet dat Van der Steur niet veel meer doet dan het beleid van zijn voorganger voortzetten. “Het verschil is alleen dat hij er minder cowboypraat bij geeft.”

De Contourennota Wetboek van Strafvordering is daarvan een illustratie, meent Böhler. “Wat Van der Steur naar de Kamer stuurde, had net zo goed door Opstelten geschreven kunnen zijn.” Belangrijk element is dat nog meer werk wordt gedaan in het voorbereidend onderzoek, zodat zaken kant-en-klaar op zitting komen. “Efficiency en digitalisering staan hoog op de agenda, rechtsstatelijkheid niet.”

Volgens rechtsfilosoof Hendrik Kaptein (Universiteit Leiden) had het ministerie van Veiligheid en Justitie behoefte aan een topjurist met gevoel voor staatsrechtelijke verhoudingen. “Van der Steur heeft nooit blijk gegeven van bijzondere juridische kwaliteiten. Sinds hij minister is, haalt hij vooral het nieuws door dingen te roepen die hij later moest inslikken. Hij is daarom niet direct de minister die je wenst op Justitie.”

Kaptein heeft weinig positiefs te melden over de nieuwe bewindsman. “Waarin Van der Steur zich onderscheidt, ik zou het niet weten. Hij neemt weinig initiatief, loopt een beetje met een dweil rond, hobbelt achter de muziek aan. Als ik Van der Steur was, zou ik de reorganisatie van de politie stilleggen. Het is toch idioot om zoveel aan die geldverslindende reorganisatie uit te geven? Draai de bezuinigingen op het Openbaar Ministerie terug en blijf van de rechterlijke macht af!” En waarom geen woord over vervolgingsbeleid, vraagt Kaptein zich af. “Ik heb Van der Steur nog niet horen vertellen welke criminaliteit hij wil aanpakken.”

Van der Steur maakte ooit furore als debatkampioen. Hij kan praten als Brugman en wordt gezien als een joviale vent die voor een sfeer kan zorgen. Maar om een goede minister te zijn is meer nodig.

Delen:

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Scroll naar boven