Door Floor van Horen
Precies dat gebeurt in de podcast Napleiten. En dat maakt die podcast interessant en verrassend leerzaam voor iedereen die bezig is met duidelijke juridische communicatie.
Zaken die mensen bijblijven
In Napleiten interviewen journalist Wouter Laumans en advocaat Christian Flokstra mensen uit de praktijk van het strafrecht: advocaten, rechters, officieren van justitie, politiefunctionarissen.
De formule is simpel en sterk. De gast vertelt over een zaak die hem of haar altijd is bijgebleven. Hoe kwam die zaak binnen? Wat gebeurde er tijdens het onderzoek? Welke keuzes maakte de gast? Hoe liep het af? En hoe kijkt iemand er jaren later op terug? Daardoor krijg je een inkijkje in het strafrecht én in het denkwerk achter juridische beslissingen.
Het leukste onderdeel: de bel
Mijn favoriete onderdeel van de podcast is een klein detail: de bel.
Zodra iemand een vakterm gebruikt die voor niet-juristen onduidelijk kan zijn, klinkt er een ping. Dat is het teken dat de spreker even moet uitleggen wat hij bedoelt.
Een gast vertelt bijvoorbeeld hoe hij aankwam op de PD.
Ping!
“Dat is de plaats delict, de plek waar het lichaam was gevonden.”
Simpel. Kort. Helder.
Of iemand zegt:
“Er kwam een verzoek van de advocaat van de veroordeelde. Maar er kwam ook een verzoek van de advocaat-generaal.”
Ping!
En dan doet de gast zijn best om de term uit te leggen:
“De advocaat-generaal is degene die voordat wij als Hoge Raad uitspraak doen een advies geeft. En dat is niet zomaar een hulpje, maar dat is een magistraat op zichzelf.”
Goede uitleg klinkt vaak gewoon menselijk
Een van mijn favoriete fragmenten van de afgelopen maanden had trouwens helemaal geen bel nodig. In een aflevering vertelt advocaat Cem Kekik over een politieverhoor. Zijn cliënt beroept zich voortdurend op zijn zwijgrecht. Of nou ja, niet letterlijk.
Wouter Laumans vraagt:
“En dan zegt hij: ‘zwijgrecht’?”
Kekik antwoordt:
“Nee, mijn cliënten zeggen nooit ‘zwijgrecht’. Die zeggen: ‘Ik wil geen antwoord geven op die vraag.’”
Daarna legt hij uit waarom hij dat beter vindt: “Zwijgrecht, zwijgrecht, zwijgrecht. Wat ben je voor wannabe gangster? Zeg gewoon een normale zin! Voor een rechter is dat ook heel irritant om te lezen.
Dat fragment is grappig en het laat tegelijk iets belangrijks zien. Begrijpelijke taal maakt je ook menselijk.
Waarom juristen hiervan kunnen leren
Veel juridische teksten zijn geschreven voor andere juristen. Terwijl de lezer vaak voor het eerst met een procedure of uitspraak te maken krijgt. Daarom helpt één simpele vraag: begrijpt iemand buiten het vak dit ook? Is het antwoord nee, dan moet er een belletje gaan.
Ping. Leg het uit.
Duidelijk uitleggen zonder inhoud te verliezen
Napleiten laat zien dat je ingewikkelde juridische onderwerpen prima begrijpelijk kunt uitleggen. Zonder moeilijke taal en zonder iets weg te laten. Misschien is dat wel de belangrijkste les: je hoeft juridische inhoud niet simpeler te maken. Je moet het alleen beter uitleggen.
Zelf aan de slag?
Wil je jouw juridische teksten ook begrijpelijker maken? Neem dan contact op met Floor van Horen, 0345 544 837 of mail naar floor@bureautaal.nl
.gif)
