Het benadelingsverbod
Een OR-lid mag niet worden benadeeld vanwege zijn lidmaatschap of de wijze van taakvervulling. Dit geldt voor alle aspecten van de arbeidsrelatie: salaris, beoordeling, promotie, plaatsing, opleiding en functiewijziging. Benadeling kan subtiel zijn, zoals onthouden van ontwikkelkansen of negatieve beoordelingen zonder onderbouwing.
Niet vereist is dat de werkgever opzettelijk benadeelt; doorslaggevend is het verband tussen OR-activiteiten en het nadeel. Het verbod geldt ook voor commissieleden en ambtelijk secretarissen. Bij vermeende benadeling kan de kantonrechter worden ingeschakeld. De rechter kijkt naar omstandigheden zoals timing, eerdere beoordelingen en vergelijkbare besluiten voor niet-OR-leden.
Als een OR-lid aannemelijk maakt dat sprake is van benadeling, moet de werkgever bewijzen dat het besluit objectief gerechtvaardigd is. De rechter kan maatregelen opleggen, zoals intrekking van beoordelingen, terugdraaien van ontslag of alsnog toekennen van voordelen.
Het opzegverbod
Tijdens en tot twee jaar na het OR-lidmaatschap mag de arbeidsovereenkomst niet worden opgezegd. Dit geldt ook tijdens plaatsing op een kandidatenlijst. Uitzonderingen zijn instemming van de werknemer, proeftijdontslag, ontslag op staande voet en bepaalde reorganisaties, zoals bij bedrijfssluiting of verval van een functie na 26 weken.
Ontbinding via de kantonrechter is mogelijk bij een redelijke grond die losstaat van het OR-lidmaatschap, zoals verwijtbaar handelen, disfunctioneren of een verstoorde arbeidsverhouding. De rechter beoordeelt of er een verband is met het OR-werk. Kan het OR-lid dit aannemelijk te maken, dan moet de werkgever aantonen dat dit verband ontbreekt. Zonder duidelijke onderbouwing wordt ontbinding geweigerd.
Beschermd, maar niet absoluut
Het benadelings- en opzegverbod waarborgen een onafhankelijke medezeggenschap en verminderen persoonlijke risico’s. Voor werkgevers geldt: handel zorgvuldig, motiveer beslissingen objectief en bouw een goed dossier op. Benadeling of ontslag is niet onmogelijk, maar vereist transparantie en zorgvuldigheid.
Meer weten? Neem dan contact op met ons team Arbeidsrecht, of bekijk het uitgebreide artikel.
