Het nieuwe toegangsbeleid van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) stelt dat advocaten twee devices mogen meenemen naar rijksinrichtingen. Naast een laptop of tablet gaat het om een mobiele telefoon om te kunnen inloggen. Dit beleid moet over ‘enkele maanden’ ingaan, ergens na de zomer.
Nee, tenzij
Medio 2025 kondigde DJI aan dat er een streng toegangsbeleid zou komen voor advocaten die apparaten meenemen naar rijksinrichtingen, zoals penitentiaire inrichtingen en tbs-klinieken. Het beleid was: ‘ja, tenzij’ (apparaten mogen mee naar de spreekkamer, tenzij de directeur dit ‘wegens bijzondere omstandigheden’ verbiedt) werd ‘nee, tenzij’. Het weigeren van alle devices – zoals een laptop, telefoon of harde schijf – zou volgens DJI voortgezet crimineel handelen en smokkelwaar in gevangenissen moeten tegengaan. De NOvA sprak van een onwerkbare beperking van de goede beroepsuitoefening voor advocaten, in het belang van de rechtsbescherming van hun (gedetineerde) cliënten.
Recht op eerlijk proces
De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak vroeg zich af waarop deze maatregel is gebaseerd en hoe de minister dit gaat uitvoeren zonder fundamentele rechten van verdachten te schenden en een eerlijk proces te verstoren. Volgens de NVvR verhoudt een vergaand verbod zich niet tot de rule of law en het recht op een eerlijk proces. Daarnaast verwachtte de NVvR grote problemen voor de strafrechtspleging. “Om een eerlijk en rechtvaardig proces te kunnen voeren, moeten advocaten het strafdossier vertrouwelijk met hun cliënt kunnen bespreken. Nu het strafproces grotendeels is gedigitaliseerd, bemoeilijkt een verbod op het meenemen van digitale gegevensdragers de goede voorbereiding van het proces. Dat zal kunnen leiden tot meer verzoeken tot aanhouding en dus uitstel van de behandeling van strafzaken”, vreest de NVvR.
Afgezwakt
Een maand later (september 2025) werd het dreigende laptopverbod al weer afgezwakt: advocaten mochten één gegevensdrager meenemen. Na ‘constructief overleg’ met de NOvA heeft DJI nu toegezegd dat advocaten twee devices mogen meenemen: een laptop of een tablet. Om te kunnen inloggen op systemen hebben ze ook een telefoon nodig, vanwege de tweefactorauthenticatie. Advocten mogen daarom ook hun smartphone meenemen als zij gedetineerde cliënten bezoeken. Zo kunnen zij in rijksinrichtingen het digitale dossier raadplegen, waardoor zij hun cliënten beter kunnen bijstaan.
EBI: alleen een laptop
Het toegangsbeleid in de Extra Beveiligde Inrichting blijft overigens zo als het was: advocaten mogen alleen gebruik maken van een laptop van DJI in combinatie met een usb-stick. Wel ziet DJI af van het voornemen om dit strenge toegangsbeleid ook door te voeren bij de Afdelingen Intensief Toezicht (AIT) van penitentiaire inrichtingen.
