Dat onderscheid is wezenlijk. Externe capaciteit geldt nog vaak als oplossing voor het moment waarop een team vastloopt: iemand valt uit, een project loopt uit, en dan wordt versterking gezocht. Teams die flexibiliteit vooraf organiseren, vangen pieken op als onderdeel van hun inrichting in plaats van als correctie achteraf. Bij House spreken we veel Heads of Legal over de inrichting van hun legal team en wat opvalt is dat flexibele capaciteit steeds minder een noodoplossing is en steeds vaker een bewuste ontwerpkeuze.
Meer werk betekent niet automatisch meer FTE
De vraag naar juridische ondersteuning groeit en dan vooral op terreinen die specialistische kennis vereisen. Volgens het 2026 Industry Report van CLOC neemt die vraag sterk toe op onder meer regulatory, compliance en cybersecurity, terwijl slechts ongeveer een derde van de juridische afdelingen uitbreiding van de formatie verwacht. Het ALSP Report van Thomson Reuters liet eerder zien dat ruim de helft van de corporate legal departments structureel werkt met alternatieve aanbieders, bijvoorbeeld voor flexibele capaciteit en contractreview.
Wat ook niet helpt is dat juridische werkdruk zich slecht laat plannen. Nieuwe regelgeving, transacties, onderzoeken en implementatietrajecten komen in golven, terwijl het aannemen van een vaste bedrijfsjurist maanden kost: budget, werving, opzegtermijn en onboarding. Het spanningsveld dat daaruit volgt is vast herkenbaar: te veel werk voor het huidige team, maar onvoldoende structureel werk voor een extra FTE of tijdelijk behoefte aan expertise die het team niet in huis heeft. Juist het strategische werk blijft liggen, omdat vragen met een harde deadline het vrijwel altijd winnen van belangrijke zaken zonder.
Welke capaciteit heb je wanneer nodig?
Flexibilisering is geen synoniem voor interim. In de praktijk zijn drie vormen relevant, te weten interim, projectmatige inzet en on-demand ondersteuning. Het onderscheid draait om wat je feitelijk nodig hebt: tijdelijke aanwezigheid, een concreet resultaat of specifieke expertise.
Interim past bij langdurige afwezigheid of het overbruggen van een vacature. De interim-jurist draait mee in het team en neemt tijdelijk een takenpakket én verantwoordelijkheid over: je koopt daarmee niet alleen output, maar ook beschikbaarheid en continuïteit. Zo ondersteunen wij vanuit House bijvoorbeeld bij een grote energieleverancier met extra senioriteit én capaciteit in het kader van de nieuwe Energiewet.
Projectmatige inzet werkt bij werkzaamheden met een duidelijk begin, resultaat en einde: een compliance-implementatie, een grootschalige contractreview of de juridische kant van een carve-out. Een van onze klanten, een middelgrote industriële onderneming, koos voor projectmatige inzet bij de herziening van ruim vierhonderd leveranciersovereenkomsten. Hier zou het interne legal team naar verwachting anderhalf jaar voor nodig zou hebben. De dedicated project legal counsel rondde het project binnen vier maanden af en ontwikkelde daarnaast een clausulebibliotheek, die intern in gebruik is gebleven. Dat laatste onderscheidt goede projectmatige inzet van tijdelijke handjes: niet alleen werk wegwerken, maar iets waardevols achterlaten, waar het vaste legal team mee verder kan.
On-demand ondersteuning maakt specialistische kennis beschikbaar op het moment dat die nodig is, zonder dat er structureel werk is om een vaste juridische specialist te rechtvaardigen. Denk aan een exportcontrolevraag, een mededingingsrechtelijke toets of bijvoorbeeld de eerste beoordeling van een datalek. Voor een scale-up waarmee we werkten was dat precies de afweging: één generalist kan veel, maar kan (gelukkig) niet elk specialistisch terrein overzien. Een paar uur gerichte expertise vooraf kost minder dan het herstel achteraf.
Flexibiliteit vraagt juist om structuur
De zorg dat externe inzet ten koste gaat van kwaliteit of kennisborging is terecht, maar het is een inrichtingsvraagstuk. Werk waar mogelijk met vaste partners, zodat niet bij iedere opdracht opnieuw context hoeft te worden opgebouwd, investeer aan de voorkant in onboarding en laat externe bedrijfsjuristen werken in de relevante systemen en overlegstructuren in plaats van ernaast. Denk bij de start al na over het einde: welke kennis wordt vastgelegd, waar dient dat te gebeuren en wie neemt het over? Kennisverlies ontstaat zelden doordat iemand extern is, maar doordat niemand verantwoordelijk is gemaakt voor de overdracht.
De contractvorm volgt uit het werk
Blijft de vraag hoe je flexibele inzet juridisch houdbaar organiseert. Sinds 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium op de Wet DBA opgeheven en handhaaft de Belastingdienst weer op schijnzelfstandigheid. In 2025 gold nog een volledige zachte landing zonder boetes, sinds 1 januari 2026 is die beperkter en kunnen bij opzet of grove schuld weer vergrijpboetes aan de orde zijn. Tegelijk blijft het dossier in beweging: het verduidelijkingsdeel van het wetsvoorstel VBAR is losgelaten ten gunste van een Zelfstandigenwet, waarvan de uitwerking nog niet vaststaat.
Een oude modelovereenkomst biedt daarmee geen toereikende basis meer. De beoordeling draait om de feitelijke samenwerking: sinds Deliveroo en Uber worden alle omstandigheden in samenhang gewogen, waarbij onder meer de inbedding van het werk in de organisatie en het ondernemerschap van de opdrachtnemer meewegen. Dat maakt het type inzet zelf juridisch relevant.
Een medior interim-jurist die maandenlang volledig meedraait, dezelfde werkzaamheden verricht als vaste collega’s en rechtstreeks wordt aangestuurd door de General Counsel, is sterk ingebed; daar past detachering vanuit een dienstverband beter dan de inzet van een zelfstandige. Als het echter om een interim-jurist gaat die meer senior is en die bovendien specialistische kennis meebrengt, die niet inhouse aanwezig is en indien zij haar eigen werktijden bepaalt, dan kun je stellen dat deze interim-jurist niet is ingebed en is de inhuur van deze zelfstandige mogelijk.
Een afgebakend project of een on-demand opdracht leent zich daarnaast ook heel goed voor zelfstandige uitvoering, mits opdracht en werkwijze daar in de praktijk bij aansluiten. Een concreet resultaat, ruimte voor een eigen werkwijze en een eigen verantwoordelijkheid zijn belangrijk. De contractvorm volgt uit het werk, niet andersom.
Bouw flexibiliteit in vóórdat je haar nodig hebt
De relevante vraag is dus niet alleen hoeveel mensen er in het team zitten, maar welke capaciteit en expertise beschikbaar zijn op het moment dat de organisatie erom vraagt. Een werkbaar model bestaat doorgaans uit een vast kernteam dat de organisatie en de strategie kent, aangevuld met toegang tot flexibele capaciteit en specialistische expertise, ingericht op een manier die past bij de aard en duur van het werk én bij het juridische kader. Dat maakt een legal team niet groter, maar wel beter schaalbaar en daar gaat het om: de juridische afdeling zo organiseren dat het de business kan blijven ondersteunen, wanneer prioriteiten verschuiven of meerdere dossiers tegelijk om aandacht vragen.
Hoe is jouw legal team ingericht om pieken, groei en verandering op te vangen?
Denk je na over de verhouding tussen vaste en flexibele capaciteit of over de juiste vorm voor externe inzet? We denken bij House graag mee over een inrichting die past bij het juridische werk én bij je legal team.
 contracten.jpg)
