Wat was voor u de reden om samen met Joyce Lie deze prijs in het leven te roepen?
“De Rechtspraak is er voor de samenleving en dan moet die samenleving kunnen zien en begrijpen wat de Rechtspraak doet. Uitspraken zijn soms best lastig geformuleerd en worden daardoor ook niet altijd begrepen. De vraag ‘Heb ik mijn zaak nu gewonnen of niet?’ heb ik meer dan eens gehoord. Met de Klare Taalbokaal wilden Joyce en ik op een positieve manier aandacht vragen voor begrijpelijke communicatie. En daarbij gaat het niet alleen om de taal die je gebruikt, maar ook om de opbouw en de structuur van de tekst.”
Welke uitspraak is – taalkundig gezien – u altijd bijgebleven?
“Ik heb ooit een pitch gewonnen door alleen maar een zin voor te lezen uit een uitspraak. En daar was ik twee minuten mee bezig. Eén zin! Ik noem verder geen namen en rugnummers. Het heeft overigens ook geleid tot het schrijven van de carnavalskraker: zet eens wat vaker een punt! Maar dat lied is alleen in kleine kring bekend.”
Heeft u gemerkt dat rechters de afgelopen tien jaar begrijpelijke uitspraken zijn gaan schrijven?
“Absoluut. We zien dat er veel vaker wordt geschreven met heel duidelijk de lezer voor ogen en dat oude, vaste stramienen worden losgelaten. Een prachtig voorbeeld vind ik de uitspraken van kinderrechters in de vorm van een brief aan het betrokken kind. Dat gebeurde tien jaar geleden nog nauwelijks hoor. Ik denk dat de laatste jaren sowieso het besef sterk is gegroeid dat transparantie en helder taalgebruik bijdragen aan het verstevigen van het vertrouwen in de rechtspraak.”
Welke andere methodes worden er ingezet om rechters begrijpelijkere uitspraken te laten schrijven?
“Het gaat natuurlijk niet alleen om rechters. Iedereen van de Rechtspraak zou begrijpelijk moeten schrijven, of het nu gaat om onze uitspraken of om onze brieven. Gerechten hebben verschillende activiteiten om klare taal te stimuleren en organiseren ook trainingen en intervisie. Bovendien zijn er cursussen bij SSR. Er zijn landelijke brieven (in de maak) waarbij veel aandacht is voor visuele ondersteuning van de tekst. Uit tests blijkt dat dit heel goed werkt, wellicht ook voor uitspraken. Ik ben dan ook erg benieuwd naar de resultaten uit het project ‘Rechtspraak is voor iedereen’ dat de HAN uitvoert met onder meer het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Daarin ontwerpen ze een visueel toegankelijke en begrijpelijke uitspraak. En een leuk weetje: dit project is voortgekomen uit het juryberaad van de Klare Taalbokaal 2021 waarin enkele juryleden elkaar ‘vonden’.”
Waarom heette de prijs niet de Kromme Taalbokaal?
“Ons doel is collega’s te enthousiasmeren voor begrijpelijke uitspraken. Een positieve insteek dus. Al zou een Kromme Taalbokaal misschien wel leuk zijn om een keer als roast in te zetten. Daar ga ik het eens met Joyce over hebben…”
Als rechters ‘begrijpelijker’ zijn geworden, welke invloed heeft de Klare Taalbokaal daarop gehad?
“Dat hebben we niet gemeten, maar we horen best vaak van collega’s dat ze geïnspireerd raakten door de inzendingen van anderen. Hartstikke mooi toch, dat je ook op zo’n manier van elkaar leert?”
Waarom gaat u stoppen met de organisatie van deze prijs? Is de prijs niet meer nodig?
“Joyce en ik dragen het stokje over aan een werkgroep met daarin vertegenwoordigers uit allerlei gerechten. Wij hebben de Klare Taalbokaal in 2016 bedacht en organiseerden de wedstrijd vanaf die tijd met z’n tweetjes in onze vrije tijd. Dat werd naast alle andere bezigheden toch wat veel. We zijn daarom heel erg blij dat de Klare Taalbokaal nu echt wordt opgenomen in de Rechtspraakorganisatie.”
Is uw missie geslaagd?
“Het is geweldig dat er veel aandacht is voor begrijpelijke communicatie. En ik denk dat onze missie echt geslaagd is als we de zin ‘Ons werk is veel te gecompliceerd voor het gebruik van klare taal’ nergens meer horen.”
Wie of wat is uw bron van inspiratie?
“Ik werk in verschillende internationale Rechtspraakprojecten en daar geniet ik van! Prachtig om ook op andere plekken in de wereld met elkaar te onderzoeken hoe de rechtspraak transparanter kan werken en zo te bouwen aan vertrouwen. Ik bedenk nu, misschien wel mooi om een internationale Klare Taalbokaal in het leven te roepen?”
Wat is niet over u bekend wat wel interessant is?
“Ik word altijd erg blij van onverwachte gesprekjes met mensen, bijvoorbeeld in een supermarkt.”
Wat is uw guilty pleasure?
“Dansen en keihard meezingen op Zobi la mouche van Les Négresses Vertes.”
Wat staat op uw bucketlist?
“Die heb ik niet, maar reizen en zo nu en dan rondstruinen in een kringloop zijn wel favoriete bezigheden.”
Welk boek las u als laatst?
“Ik herlas het boek Hoe duur was de suiker van Cynthia McLeod in verband met een training die we in Suriname geven aan onze collega’s in het Hof van Justitie. En ja, ook bij dat hof staat klare taal op de agenda!”
Als ik het voor het zeggen had, dan…
“… wint NEC dit jaar de KNVB-beker 😊
En op gebied van de Klare Taalbokaal: heel veel nominaties en een geweldige en inspirerende winnaar dit jaar!”
