Het OM werd afgelopen jaar even dertig jaar terug in de tijd geslingerd, schrijft Rinus Otte, voorzitter van het College van procureurs-generaal, in zijn voorwoord bij het nieuwe jaarbericht over 2025 dat het OM onlangs publiceerde. Mede om die reden spreekt Otte van een “buitengewoon jaar”, waarin wat hem betreft duidelijk werd dat forse investeringen in de ICT-voorziening van het OM nodig zijn en blijven.
De ongekende ICT-problemen waarmee de organisatie afgelopen jaar te maken kreeg, zijn echter niet direct terug te zien in de kerncijfers over 2025. Het OM draaide, afgaande op die cijfers, een stabiel jaar vergeleken met 2024. Wel liepen de werkvoorraden door de ICT-problemen op met zo’n 9.000 zaken die op de plank belandden.
Dalende instroom
Over de hele linie kreeg het OM te maken met een flinke daling aan instroom van nieuwe zaken. Dat waren er in 2025 zo’n 181.000; vergeleken met de bijna 212.000 in 2024 een daling van zo’n vijftien procent. 82.000 zaken werden voorgelegd aan de rechter, tegenover zo’n 86.000 in 2024. In ruim 45.000 zaken legde het OM zelfstandig een strafbeschikking op en ruim 71.000 keer volgde er een (voorwaardelijk) sepot. In alle gevallen gaat het om lichte dalingen.
Opvallend is de stijging van het aantal minderjarige verdachten: dat waren er in 2025 voor het eerst meer dan 15.000. Die trend is al langer zichtbaar. Het zijn bovendien steeds vaker zwaardere misdrijven waarvan minderjarigen verdacht worden. Volgens het OM komt dat voornamelijk doordat minderjarigen steeds vaker door het georganiseerde criminele circuit worden geronseld om tegen betaling misdrijven te plegen. Het OM spreekt van een “zorgelijke ontwikkeling”, maar plaatst ook een kanttekening: in de periode tussen 2000 en 2018 was het aantal minderjarige verdachten nog altijd een stuk hoger dan nu.
Femicide
Speciale aandacht gaat in het jaarbericht uit naar de aanpak van femicide, waarvoor in 2025 – mede vanwege toenemende maatschappelijke aandacht voor het thema – meer middelen beschikbaar kwamen. Dat leidde onder meer tot een nieuwe aanpak voor bewijsvergaring bij wurgpogingen; een delict dat vaak voorafgaat aan vrouwenmoord.
In totaal kwamen er bij het OM 82 verdenkingen van (pogingen tot) femicide binnen. 15 keer ging het daadwerkelijk om moord of doodslag, in de overige gevallen om pogingen of voorbereidingen. 43 van de 82 verdachten behoorden tot het gezin van het slachtoffer.
Sneller
Voor de komende jaren wil het OM vooral zware criminaliteit beter en sneller aanpakken. Daarbij loopt de organisatie echter wel nadrukkelijk tegen de grenzen van de digitale voorzieningen aan, benadrukt Otte nog maar eens. Hij spreekt van “verouderde ICT” die de “meest in het oog springende boosdoener” is als het gaat om haperende innovatie.
Los van investeringen in die ICT zet het OM de komende jaren daarom in op vereenvoudiging en standaardisatie, “om op die manier te zorgen dat ook in de toekomst het recht zijn loop blijft krijgen en we zo onze rechtsstaat veerkrachtig houden en bijdragen aan een rechtvaardige samenleving.”
