‘Motie van Omtzigt is rechtsstatelijk kwestieus’

Dinsdag 26 januari stemt de Tweede Kamer over het voorstel van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt c.s. van 19 januari om het bestuursrecht te laten onderzoeken door de Europese Venetië Commissie, die eerder onder meer Polen onder de loep nam. Een meerderheid van de Kamer lijkt de motie te steunen, maar juristen zijn kritisch, zeggen ze in een artikel in NRC.

Delen:

Share on linkedin
Share on twitter
Share on facebook
Share on whatsapp
Share on email

Aanleiding voor de motie, waarin ook wordt opgeroepen naar de rol van het parlement te kijken, is de Toeslagenaffaire. Tienduizenden onschuldige ouders werden jaren ten onrechte als fraudeur bestempeld, waarna ze alle ontvangen toeslag moesten terugbetalen. Ze raakten bedolven onder schulden en velen kregen daardoor psychische problemen. Naast het kabinet en het parlement heeft in deze affaire ook de bestuursrechtspraak een rol gehad, zo bleek uit het op 17 december uitgebrachte rapport ‘Ongekend Onrecht’. De affaire trok ook in het buitenland aandacht.

Adviesorgaan

De Commissie voor Democratie door Recht werd in 1990 in Venetië opgericht om postcommunistische landen te helpen een democratische rechtsstaat te worden. De commissie is een adviesorgaan van de Raad van Europa en heeft zo’n zestig leden. Elke lidstaat van de Raad van Europa en de bijzondere leden van de commissie vaardigen een lid af, die op eigen gezag zitting neemt. De meeste leden zijn rechter of verbonden aan een universiteit, maar er zijn ook parlementariërs en ministers, onder meer uit Polen en Hongarije. Raad van State-lid Ben Vermeulen is op dit moment het Nederlandse commissielid.

Zelfreflectie

Pieter van Dijk, voormalig lid van de Raad van State en van de Venetië Commissie noemt het voorstel om advies aan deze commissie te vragen “bijzonder”. “De meeste verzoeken hebben betrekking op Centraal-Europese landen”, zegt hij in NRC. Hij vindt het alleen maar te prijzen dat Nederland laat zien dat het de zelfreflectie niet schuwt.

Brevet van onvermogen

Henri de Waele, hoogleraar internationaal en Europees recht aan de Radboud Universiteit, ziet dit anders. Volgens hem is het een brevet van onvermogen dat een West-Europees land dit doet. “Alsof je als volwassene aan een andere volwassene vraagt of je veters goed zitten… Je zou zélf je veters moeten kunnen strikken.” Nederland heeft bovendien voldoende deskundigheid in huis om zelf een ferme commissie op te tuigen die zich over de problemen in het bestuursrecht buigt, aldus De Waele.

Rechtsstatelijk kwestieus

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff is mede-indiener van de motie en dat is opmerkelijk, omdat de VVD de afgelopen jaren erg kritisch was over ‘bemoeienis’ van internationale rechters en toetsing van Nederlandse wetgeving aan mensenrechtenverdragen. “Dezelfde VVD wil nu kennelijk wél de Nederlandse bestuursrechtspraak laten doorlichten door een internationale organisatie”, zegt Marc de Werd, hoogleraar Rechtspleging aan de Universiteit van Amsterdam en senior-raadsheer bij het Amsterdamse hof. Volgens De Werd is de motie rechtsstatelijk kwestieus, omdat “het lijkt alsof het parlement invloed wil uitoefenen op de koers van de Nederlandse bestuursrechtspraak.” En dat lijkt in strijd met de scheiding der machten.

Afschuiven

Het voorstel riekt volgens De Werd ook naar framing. De Toeslagenaffaire is begonnen bij de wetgever, bij de Tweede Kamer en de regering, niet bij de bestuursrechter. “Rechtsbescherming is niet alleen de taak van een rechter, hij vormt een vangnet als de wetgever en het bestuur tekortschieten”, aldus De Werd. “Met de motie lijken de indieners kort voor de verkiezingen de zaak af te schuiven op de rechter.”

Het is overigens nog niet zeker dat de Venetië Commissie de adviesaanvraag ook daadwerkelijk in behandeling zal nemen.

Delen:

Share on linkedin
Share on twitter
Share on facebook
Share on whatsapp
Share on email

Het belangrijkste nieuws wekelijks in uw inbox?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over Mr.

Mr. is hét platform voor juristen. Mr. bericht over actuele zaken in de juridische wereld en belicht en becommentarieert deze vanuit een onafhankelijke positie. Mr. richt zich op alle in Nederland actieve juristen en WO-rechtenstudenten..

Volg MR. op social media

Service menu

Contactgegevens

Uitgeverij Mr. bv
Paul Krugerkade 45
2021 BN Haarlem
Uitgever: Charley Beerman
E-mail: beerman@mr-magazine.nl

Scroll naar top