De CCBE merkt op dat de mondiale rechtsorde onder toenemende druk staat en benadrukt het belang van voortdurende aandacht en inzet voor de rechtsstaat. Nu geopolitieke spanningen oplopen en de druk toeneemt op internationale gerechten en juridische professionals, geeft de CCBE een duidelijke boodschap af: de rechtsstaat moet prevaleren boven macht. Deze Raad vertegenwoordigt meer dan één miljoen advocaten in 46 landen.
Ondermijnen
De CCBE spreekt haar ernstige bezorgdheid uit over pogingen om internationale gerechtelijke instellingen te ondermijnen. Dit gebeurt onder meer door intimidatie, politieke druk en maatregelen die gericht zijn tegen rechters, officieren van justitie en advocaten. Bedreigingen aan het adres van staten, druk op internationale justitiële instellingen en maatregelen die juristen treffen, duiden op een bredere en zeer verontrustende trend. De gevolgen zijn ingrijpend: wanneer de rechtsstaat verzwakt, komen rechtvaardigheid en internationale samenwerking in gevaar. Dit alles ondermijnt ook het vertrouwen in onafhankelijke rechtspraak en het beginsel van gelijkheid voor de wet. De rechtsstaat, zo schrijft de CCBE, is onlosmakelijk verbonden met de effectieve bescherming van fundamentele rechten en vrijheden – waar de rechtsstaat wordt ondermijnd, worden fundamentele rechten onmiddellijk en ernstig bedreigd.
Wet, niet macht
De CCBE zegt pal te staan voor een rechtsorde die wordt beheerst door de wet, niet door macht. De bescherming van het internationaal recht en de internationale rechtspraak is een dringende en gedeelde verantwoordelijkheid. De verdediging van het internationaal recht is niet alleen de verantwoordelijkheid van rechtbanken, maar een gedeelde verplichting van staten, instellingen en de advocatuur. Het handhaven van de rechtsstaat vereist waakzaamheid, moed en een collectieve inzet; zonder deze inzet dreigen zelfs de sterkste rechtsinstellingen te eroderen.
In woord en daad
De CCBE roept staten, internationale organisaties en overheidsinstanties op om in woord en daad hun inzet te herbevestigen voor respect voor en naleving van het internationaal recht en de rechtsstaat op alle niveaus, inclusief de effectieve bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden die onder het internationaal recht zijn gegarandeerd. Ook zouden zij de onafhankelijkheid, het gezag en de effectieve werking van internationale rechtbanken en tribunalen moeten benadrukken, evenals het belang van bescherming van rechters, officieren van justitie en advocaten tegen intimidatie of represailles.
Wettelijk plicht, geen politieke keuze
Staten en statelijke leiders moeten zich onthouden van alle vergeldings-, laster- of sanctiemaatregelen gericht tegen internationale gerechtelijke instellingen, hun leden en de juristen die daar werkzaam zijn, en daar een einde aan maken wanneer deze zich voordoen. Die staten zouden ook volledig moeten samenwerken met internationale rechtbanken en tribunalen, in het bijzonder door hun uitspraken ten uitvoer te leggen, de nodige wederzijdse bijstand te verlenen, het werk van juristen te vergemakkelijken en de procedurele waarborgen van procespartijen en hun verdedigers te respecteren. Het handhaven van de rechtsstaat is, aldus de CCBR, een wettelijke verplichting, geen politieke keuze.
Lees hier de oproep van de CCBE (Engels).
