De uitspraak van 27 oktober gaat over een nareisaanvraag waarop de minister van Asiel en Migratie geen tijdig besluit nam. De betrokken aanvrager was daarvoor al eerder naar de rechter gestapt. Die had de minister opgedragen alsnog een beslissing te nemen, maar ook die rechterlijke termijn verstreek zonder resultaat. Daarop volgde een tweede procedure.
De rechtbank stelt vast dat de minister opnieuw te laat is en geeft hem een nieuwe termijn om te beslissen. Als hij die overschrijdt, moet hij een dwangsom betalen van 50 euro per dag, met een maximum van 15.000 euro. Aan de uitspraak is ook een proceskostenvergoeding voor de advocaat verbonden, maar volgens de rechtbank leveren de procedures zo weinig werk op, dat een lage vergoeding met wegingsfactor 0,25 gerechtvaardigd is. Daarmee wil de rechtbank naar eigen zeggen voorkomen dat advocaten een financiële prikkel krijgen om steeds opnieuw te procederen.
Halvering
Die beslissing is opvallend. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State oordeelde op 15 juni namelijk nog dat ook bij een opvolgend beroep wegens niet tijdig beslissen wegingsfactor 0,5 moet worden toegepast.
De Afdeling vernietigde destijds een uitspraak van dezelfde Arnhemse zittingsplaats waarin een lagere vergoeding was toegekend. Volgens de hoogste bestuursrechter bestond onvoldoende aanleiding om bij dergelijke vervolgprocedures af te wijken van het gebruikelijke tarief voor lichte zaken.
Nauwelijks werk
De rechtbank gaat daar nu dus weer tegenin en blijft bij het eerdere standpunt. De rechters vinden dat het beperkte werk voor de advocaat, het geringe effect op de afhandeling van de aanvraag en de aansluiting bij gesubsidieerde rechtsbijstand voldoende redenen vormen om toch de lagere vergoeding toe te passen.
Volgens de rechtbank vergt zo’n vervolgprocedure nauwelijks juridisch werk. De advocaat hoeft geen nieuwe ingebrekestelling te sturen of ingewikkelde juridische argumenten aan te voeren. In de praktijk hoeft alleen te worden gecontroleerd of de eerder door de rechter vastgestelde termijn is verstreken.
Prikkel
De rechtbank voert ook een opvallend argument aan over het algemene nut van deze procedures. Omdat de minister nareisaanvragen in beginsel behandelt op volgorde van binnenkomst (‘fifo’: first in, first out), zorgt opnieuw procederen er volgens de rechters in de praktijk niet voor dat een gezin sneller een beslissing krijgt.
Een hogere proceskostenvergoeding zou daardoor een ongewenste financiële prikkel kunnen opleveren om routinematig nieuwe procedures te starten, zonder dat de aanvrager daar daadwerkelijk iets mee opschiet.
Daarnaast verwijst de rechtbank naar de gesubsidieerde rechtsbijstand. Voor dit soort overzichtelijke procedures kent de Raad voor Rechtsbijstand doorgaans een lichte adviestoevoeging toe. De lagere proceskostenvergoeding sluit volgens de rechtbank beter aan bij de vergoeding die voor dergelijke werkzaamheden beschikbaar is.
Uitzondering
Overigens krijgt de advocaat in deze specifieke zaak nog wel de hogere vergoeding. De zaak werd behandeld door een meervoudige kamer van drie rechters en ging over principiële rechtsvragen. Daarom acht de rechtbank toepassing van wegingsfactor 0,5 voor deze ene keer gerechtvaardigd. Maar voor toekomstige vervolgprocedures over vertraagde nareisaanvragen kondigt de rechtbank nadrukkelijk aan de lagere wegingsfactor van 0,25 als uitgangspunt te hanteren.
