Op Prinsjesdag presenteerde het kabinet de Rijksbegroting voor 2027. Voor gerechtsdeurwaarders staan de meest relevante plannen vooral in de begrotingen van Justitie en Veiligheid en Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarin werkt het kabinet verder aan de inrichting van de civiele invordering en de aanpak van problematische schulden.
Het kabinet gaat door met het collectief afbetalingsplan, wil gerechtsdeurwaarders een verwijzende rol geven bij situaties van problematische schulden en werkt aan een sociaal tarief. Ook trekt SZW structureel geld uit voor vroegsignalering van schulden.
Civiele invordering krijgt verdere uitwerking
Het kabinet bouwt in 2027 voort op het Interdepartementaal Beleidsonderzoek Problematische Schulden, Naar een beter werkende schuldenketen.
Een van de plannen is het collectief afbetalingsplan. Dit plan moet mensen met meerdere schulden en hun schuldeisers helpen om betalingsachterstanden eerder op te lossen. Het kabinet werkt dit plan in 2027 verder uit.
Ook komt er een aanvullende opdracht voor de gerechtsdeurwaarder. Het kabinet wil gerechtsdeurwaarders een verwijzende rol geven als zij problematische schuldsituaties signaleren. Ook wil het de gerechtsdeurwaarder nieuwe instrumenten geven om verdere escalatie van schulden te voorkomen. Beide maatregelen krijgen een plek in wetgeving.
Voor de KBvG sluiten deze plannen aan op onderwerpen waar door de gerechtsdeurwaarders al langer aan wordt gewerkt, zoals ketenverwijzing, passende betalingsregelingen en een betere aansluiting op schuldhulpverlening.
Geld voor zorgplicht en sociaal tarief
Voor de uitvoering van maatregelen uit het IBO Problematische Schulden reserveert Justitie en Veiligheid € 7,3 miljoen.
Een deel van dat bedrag is bedoeld voor het versterken van de zorgplicht van gerechtsdeurwaarders en voor de invoering van een sociaal tarief.
Dat sociaal tarief hangt samen met werkzaamheden die gericht zijn op het voorkomen van verdere schuldoploop. Denk aan signaleren, doorverwijzen en zoeken naar een passende oplossing. Voor zulke de-escalerende werkzaamheden is een financiering nodig die past bij de publieke en onafhankelijke rol van de gerechtsdeurwaarder.
Structureel geld voor vroegsignalering
Ook de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bevat plannen voor de aanpak van schulden. Vanuit de envelop voor armoede en schulden gaat structureel € 20 miljoen per jaar naar vroegsignalering van schulden. Daarmee wil het kabinet gemeenten beter in staat stellen om signalen van betalingsachterstanden tijdig op te pakken.
Deze inzet valt onder het Nationaal Programma Armoede en Schulden. Het kabinet wil daarin onder meer bereiken dat kleine vorderingen klein blijven, mensen overzicht houden over hun schulden en sneller toegang krijgen tot goede schuldhulp.
Voor gerechtsdeurwaarders is vooral de aansluiting tussen vroegsignalering en ketenverwijzing relevant. Waar vroegsignalering gemeenten helpt om betalingsachterstanden eerder in beeld te krijgen, kan ketenverwijzing ervoor zorgen dat signalen die gerechtsdeurwaarders tijdens hun werkzaamheden opvangen ook leiden tot passende hulp.
Wki wordt opnieuw bekeken
Justitie en Veiligheid kijkt in 2027 ook naar de Wet kwaliteit incassodienstverlening. Uit de invoeringstoets blijkt volgens het ministerie dat de wet in de praktijk complex werkt. Daarom verkent het ministerie mogelijke oplossingen.
In de wetgevingsagenda staat ook een wijziging van de Wki. Die wijziging moet een wettelijke grondslag geven voor de verwerking van bijzondere persoonsgegevens.
Toegang tot het recht en civiel procederen
De begroting van Justitie en Veiligheid besteedt veel aandacht aan de toegang tot het recht. Het kabinet wil de griffierechten verlagen, behalve voor hoge vorderingen. Voor de sociale advocatuur komt vanaf 2027 structureel € 10 miljoen extra beschikbaar.
Ook het civiele procesrecht krijgt aandacht. Het kabinet onderzoekt in 2027 welke onderdelen van het procederen bij de civiele rechter burgers als ingewikkeld ervaren. Die uitkomsten kunnen worden gebruikt om het procesrecht verder te vereenvoudigen.
Koopkracht en financiële kwetsbaarheid
De Miljoenennota geeft de economische achtergrond bij deze plannen. Voor 2027 wordt een inflatie van 2,7% geraamd. De koopkracht daalt in doorsnee met 0,1%. Het aandeel mensen in armoede blijft volgens de raming 2,6%.
Deze cijfers zeggen niets over het aantal toekomstige betalingsachterstanden. Wel laten ze zien dat financiële kwetsbaarheid aandacht blijft vragen.
Dat sluit aan bij de inzet op vroegsignalering, ketenverwijzing, schuldhulpverlening en maatregelen die verdere schuldoploop moeten voorkomen.
Wat betekent dit voor gerechtsdeurwaarders?
De Rijksbegroting 2027 bevat meerdere plannen die direct gevolgen kunnen hebben voor het werk van gerechtsdeurwaarders.
Het collectief afbetalingsplan krijgt een verdere uitwerking. De verwijzende rol van de gerechtsdeurwaarder krijgt een wettelijke basis. Voor de zorgplicht en het sociaal tarief is geld gereserveerd.
Veel onderdelen moeten nog verder worden uitgewerkt. De KBvG blijft daarbij betrokken en brengt kennis uit de praktijk in, zodat nieuwe regels aansluiten op het werk van gerechtsdeurwaarders, de positie van schuldeisers en de situatie van mensen met schulden.
