Wettelijke grondslag voor gegevensverwerking door de curator bij faillissementsafwikkeling
Sinds 1 september 2026 staat in de Faillissementswet uitdrukkelijk dat de curator persoonsgegevens mag verwerken. De Verzamelwet gegevensbescherming voegt hiervoor een nieuw artikel 68a toe. Wat betekent dit voor de dagelijkse praktijk?
Sectoren: Ondernemingen
Expertises: Herstructurering, Insolventie, Privacy
Mensen: Michiel Peeters, Sjors Kessels
De curator is bij het beheer en de vereffening van de boedel al langer verwerkingsverantwoordelijke in de zin van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Volgens het juridisch kader van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) moet de curator daarom per handeling beoordelen op welke AVG-grondslag hij zich kan baseren, bijvoorbeeld een taak van algemeen belang of een wettelijke verplichting. In de praktijk hielden curatoren daarmee al rekening. Toch ontbrak tot nu toe een uitdrukkelijke, specifieke wettelijke grondslag in de Faillissementswet zelf. Niet altijd was duidelijk of de algemene AVG-grondslagen precies pasten bij de concrete taak die de curator op dat moment uitvoerde. De Verzamelwet gegevensbescherming maakt hier nu een einde aan.
Wettelijke grondslag voor de curator
De curator mag voortaan persoonsgegevens verwerken voor zover dit nodig is voor het beheer en de vereffening van de boedel. De wet noemt daarbij expliciet een aantal taken, waaronder:
- onderzoek naar de oorzaken van het faillissement;
- het opstellen en deponeren van faillissementsverslagen;
- de bewaring van de boedel en het onder zich nemen van bescheiden;
- de voortzetting en verkoop van het bedrijf van de gefailleerde; en
- de behandeling van schuldvorderingen en de uitdelingslijst.
Voor bijzondere en strafrechtelijke persoonsgegevens, zoals gezondheidsgegevens, en voor het BSN geldt een striktere grondslag. Die mogen alleen worden verwerkt voor specifiek benoemde taken.
Ook voor de bewindvoerder
De wet regelt hetzelfde voor de bewindvoerder. Artikel 215b Fw geldt voor de surseance van betaling. Artikel 316a Fw geldt voor de schuldsaneringsregeling (WSNP). Beide artikelen zijn vergelijkbaar opgebouwd als artikel 68a Fw.
Waar liep het vast in de praktijk?
Zonder specifieke wettelijke grondslag moest een curator bij iedere afzonderlijke handeling opnieuw beoordelen of en hoe een algemene AVG-grondslag opging. Bijvoorbeeld: mag de curator een klantenbestand mee verkopen bij een doorstart? Volgens het juridisch kader van de AP is dat, los van een contract overneming, doorgaans alleen toegestaan met voorafgaande toestemming van de betrokkenen. Een curator kan zich niet zomaar baseren op de grondslag waarop de gefailleerde onderneming de gegevens oorspronkelijk verzamelde. Ook bij de verkoop van bezittingen waarop persoonsgegevens zijn opgeslagen, zoals laptops of servers, moet de curator waarborgen dat persoonsgegevens eerst onomkeerbaar zijn vernietigd. Deze puzzel moest de curator in het verleden zelf leggen, zonder houvast in de Faillissementswet zelf.
Praktijk
Deze wijziging geeft curatoren en bewindvoerders meer rechtszekerheid. De wettelijke basis staat nu met zoveel woorden in de wet, in plaats van dat deze steeds moest worden afgeleid. In de praktijk betekent dit dat een curator eerst moet nagaan of de voorgenomen handeling in de opsomming van artikel 68a, tweede lid, Fw staat. Staat de handeling er niet in, dan zal de curator alsnog moeten terugvallen op een andere grondslag, bijvoorbeeld een overeenkomst of gerechtvaardigd belang. De opsomming van taken is dus niet onbeperkt, en voor gevoelige gegevens gelden bovendien extra eisen. Bij verkoop van (activa van) een onderneming, het delen van informatie met derden, en de overdracht van dossiers blijft dus zorgvuldigheid geboden. In deze update gaan wij specifiek in op de overdracht van medische dossiers bij faillissement van een zorgaanbieder.
Wilt u meer weten over de gevolgen van de Verzamelwet gegevensbescherming? Neem dan contact op met Michiel Peeters of Sjors Kessels.
