Wij zijn al wat langer advocaat. Het tijdperk van de telex en de typmachine met doordrukvellen hebben we niet meegemaakt. Maar één van ons stamt wel uit de tijd van de losbladige rechtspraak, de fax, de eerste opkomst van e-mail, de mobiele telefoon en het internet. De tijd dat je een brief aan de wederpartij schreef en pas een week later een brief terug kreeg. Veel rustiger dan de blauwe vinkjes waaruit blijkt dat de wederpartij jouw app heeft gelezen. De dagelijkse gang van zaken in ons beroep leek lange tijd niet zoveel te veranderen. Voor een zitting moesten we naar Zwolle of Maastricht reizen. Cliënten kwamen gewoon langs op kantoor. Ieder dossier moest van A tot Z doorgelezen worden.
Dat verandert snel. De ontwikkelingen zijn de laatste jaren, zeker sinds de covidtijd, in een stroomversnelling gekomen. We Teamsen er op los. Kunstmatige intelligentie helpt bij het doornemen en samenvatten van dossiers. En bij het zoeken van precies voor deze casus relevante rechtspraak. We rijden nog maar de helft van het aantal kilometers per jaar, omdat zittingen vaker digitaal kunnen plaatsvinden.
Wij schreven al in deze rubriek over advocaten die door de rechtbank op de vingers werden getikt na onverantwoord AI-gebruik. De Nederlandse Orde van Advocaten waarschuwt dat bij toepassing van AI de kernwaarden richtinggevend zijn en doet aanbevelingen voor het gebruik van AI in de advocatuur.
De nieuwe ontwikkelingen vinden ook hun weg naar de tuchtrechtspraak.
Op 26 mei 2026 gaf de Raad van Discipline Arnhem-Leeuwarden een advocaat een waarschuwing omdat hij er (onder meer) niet voor had gezorgd dat zijn cliënt de online zitting in dezelfde ruimte kon bijwonen. Klager lag in scheiding. Zijn ex-echtgenote diende een verzoek tot echtscheiding met nevenvoorzieningen in. Daar ging het onder meer over een Mercedes en een vordering op de nalatenschap van de moeder van de ex-echtgenote. In augustus liet de advocaat zijn cliënt weten dat de digitale zitting in oktober om ‘technische en facilitaire redenen’ niet gezamenlijk op kantoor kon plaatsvinden. De cliënt uitte zijn zorgen daarover. Tijdens de zitting zat de wederpartij wel in dezelfde ruimte met haar advocaat. Toen de zaak niet afliep zoals hij graag had gezien, diende hij hierover een klacht in tegen zijn advocaat.
Bij de Raad van Discipline liet de advocaat weten dat de spreekkamer op zijn kantoor niet betrouwbaar genoeg was (?) en dat de wifi-verbinding daar slecht was. De Raad maakte in zijn oordeel daar een ‘te kleine werkkamer’ en onbetrouwbare internetverbinding van.
Slecht internet op een advocatenkantoor lijkt ons in deze tijd al een reden voor schrapping. Zo ver kwam het niet, maar het ging wel mis tijdens de zitting. Over het te voeren verweer ten aanzien van de erfenis en tegen de alimentatie had de advocaat onvoldoende op schrift gezet en omdat hij niet in dezelfde ruimte als zijn cliënt zat konden zij dit ook niet tijdens de zitting bespreken.
Het oordeel van de Raad was klip en klaar: ‘Verweerder heeft tuchtrechtelijk verwijtbaar gehandeld door er niet (tijdig) voor te zorgen dat klager en verweerder de zitting samen online zouden kunnen bijwonen. Daardoor is de mogelijkheid tot communicatie van klager met verweerder tijdens de zitting in negatieve zin beïnvloed’.
Gij zult tijdens digitale zittingen samen in één ruimte met uw cliënt zitten.
De Raad van Discipline lijkt wel wat te worstelen met de norm die overtreden zou zijn. De advocaat wordt opgehangen aan een communicatiegebrek en gebrek in de kwaliteit van de dienstverlening.
Het wordt wellicht tijd voor een aanvulling op de gedragsregels met regels over digitaal procederen en AI. De huidige regels zijn nog redelijk vers, ze zijn in 2018 voor het eerst sinds 1992 geactualiseerd, maar lijken ondertussen toch alweer verouderd.
