Juridisch nieuws Politiek Privacyrecht

Minister Dekker wint prijs voor privacyschending

big brother
Foto: Depositphotos

Minister Dekker (Rechtsbescherming) is uitgeroepen tot de grootste privacyschender van Nederland. De minister kreeg van digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom de zogeheten Big Brother Award voor zijn plannen om betalingsprofielen door Centraal Justitieel Incasso Bureau te gebruiken in de strijd tegen schulden. De overheid won daarnaast nog een prijs voor het Systeem Risico Indicatie, waarin gemeenten gegevens van burgers aan elkaar kunnen koppelen en dat als middel kan worden ingezet om fraude en misbruik op te sporen.

Trots

Minister Dekker wil betaalprofielen gebruiken bij het CJIB om ervoor te zorgen dat mensen schulden alsnog betalen. Daarbij heeft hij volgens Bits of Freedom onvoldoende aandacht voor privacy en daarom werd hij als privacyschender van 2019 genomineerd. De prijs werd uitgereikt naar aanleiding van een stemming waaraan een ieder mee kon doen.

“Vast niet bedoeld als compliment. Niettemin trots op het feit dat we daarmee veel persoonlijk leed voorkomen”, reageerde Dekker, die de publieksprijs zelf in ontvangst kwam nemen. Het recht op privacy is een grondrecht, maar het is niet absoluut, aldus Dekker, wat hij eerder ook al antwoordde op vragen over zijn begroting. Zijn reactie leverde hem veel kritiek op.

Gebrandmerkt

De tweede Big Brother Award ging ook naar de overheid. Deze Expertprijs, waarbij een panel van deskundigen de uitkomst mocht bepalen, was voor de database SyRI, dat als middel kan worden ingezet om fraude en misbruik met uitkeringen, toeslagen en belastingen op te sporen. “Ieder van ons wordt als potentieel verdachte gebrandmerkt en behandeld, en doelwit bij uitstek zijn mensen die zich al in een lastige maatschappelijke situatie bevinden en daardoor extra kwetsbaar zijn”, aldus Bits of Freedom over dit inmiddels omstreden overheidssysteem. 

Een coalitie van juristen en belangenorganisaties spande om die reden een rechtszaak aan, die op 29 oktober diende en waarvan de uitspraak op 5 februari wordt verwacht. 

Uitgebalanceerd

Volgens de overheid is SyRI “een transparante, kenbare en gebalanceerde regeling voor de verwerking van persoonsgegevens ten behoeve van de aanpak van onjuist gebruik van sociale voorzieningen”, stelde de Landsadvocaat in die rechtszaak namens de Staat. “De regeling vergroot de effectiviteit van fraudebestrijding van sociale zekerheid, maar doet tegelijkertijd recht aan het recht op privé-leven van burgers. De regeling biedt de mogelijkheid om gegevens op het terrein van de sociale zekerheid en de inkomensafhankelijke regelingen, de voorkoming en bestrijding van belasting- en premiefraude en het niet naleven van de arbeidswetten te vergelijken, maar is tegelijkertijd ook met veel waarborgen omgeven.” Van strijd met artikel 8 EVRM of enige andere ingeroepen een ieder verbindende bepaling van hoger recht is volgens de overheid geen sprake.

Verdachtenbankje

“SyRI staat hiermee in het verdachtenbankje, ook letterlijk”, zei verantwoordelijk staatssecretaris Van Ark (Sociale Zaken) naar aanleiding van het winnen van de prijs in een videoboodschap, verwijzend naar de rechtszaak. “Voor maatschappelijk draagvlak blijft het belangrijk om goed te handhaven. Keer op keer blijkt uit onderzoek dat Nederlanders willen dat uitkeringsfraude wordt aangepakt.”

Wilt u geen belangrijk juridisch nieuws meer missen?

Abonneer u op de Mr. nieuwsbrief: elke dinsdag rond de lunch een update van het nieuws van de afgelopen week, de laatste loopbaanwijzigingen en de recentste vacatures. Meld u direct aan en ontvang elke dinsdag de Mr. nieuwsbrief.

Over de auteur

redactie Mr.

redactie Mr.

Recente vacatures

Recente vacatures