De Wtta is ontwikkeld om misstanden tegen te gaan in de uitzend- en detacheringsbranche (zoals onderbetaling, illegale tewerkstelling en slechte huisvesting van arbeidsmigranten), werknemers (vooral arbeidsmigranten) beter te beschermen en eerlijke concurrentie te bevorderen.
Uitzonderingen op de toelatingsplicht
In sommige situaties is geen toelating nodig. Denk aan uitlenen:
- van arbeidsbeperkten via sociale ontwikkelbedrijven om te werken onder aangepaste omstandigheden;
- in het kader van een BBL-traject (als een stichting een student ter beschikking stelt aan een bedrijf waar de beroepspraktijkvorming plaatsvindt).
- door particuliere beveiligingsbedrijven en recherchebureaus die beschikken over een vergunning van de minister van Justitie en Veiligheid.
Daarnaast zijn uitleners vrijgesteld van de toelatingsplicht als zij personeel uitlenen:
- ten behoeve van een geleverde zaak of een tot stand gebracht werk,
- tegen vergoeding van ten hoogste de loonkosten; of
- in concernverband.
Uitleners die op beperkte schaal personeel uitlenen, kunnen ontheffing aanvragen als aan alle volgende voorwaarden cumulatief is voldaan:
- minder dan 10% van de jaaromzet uit uitlenen komt;
- die omzet lager is dan € 5 miljoen per jaar;
- de uitlener kan aantonen dat hij gedurende minimaal 12 maanden voorafgaand aan de aanvraag loon heeft betaald aan de door hem ter beschikking gestelde arbeidskrachten.
Verplichtingen voor inleners
Vanaf 1 januari 2028 mogen inleners alleen nog personeel inlenen van uitleners met een geldige toelating of ontheffing van de NAU. De NAU houdt toezicht op naleving van de toelatingsplicht. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt daarnaast toezicht op de arbeidsomstandigheden en kan bij overtreding ook aan inleners een boete opleggen.
Naar verwachting vanaf 1 juli 2027 kunnen inleners het openbaar register van toegelaten uitleners raadplegen om de toelatingsstatus van de uitlener te controleren.
Administratieplicht voor inleners
Inleners moeten hun administratie op orde hebben. De uitlener is verplicht vooraf te melden dat er sprake is van terbeschikkingstelling van arbeidskrachten. De inlener legt dit uiterlijk op de eerste dag van de inleen vast in zijn administratie, bijvoorbeeld door de overeenkomst met de uitlener daarin op te nemen.
Verlies van de toelating
Verliest een uitlener zijn toelating? Dan treedt het besluit tot schorsing of intrekking van de toelating binnen vier weken in werking. Dit wordt direct zichtbaar in het openbare register. De inlener kan notificaties instellen zodat de inlener automatisch wordt geïnformeerd. Zodra het besluit is genomen — dus ook nog vóór de inwerkingtreding — mogen geen nieuwe arbeidskrachten meer worden ingeleend van die uitlener. Het is voor de inlener dus belangrijk om in de overeenkomst met de uitlener afspraken te maken over de gevolgen van een besluit tot schorsing of intrekking van de toelating — ook ten aanzien van reeds ingeleende arbeidskrachten.
Ketenverantwoordelijkheid bij doorleenconstructies
De Wtta geldt ook voor doorleenketens. Leent de uitlener op zijn beurt in van een andere partij? Dan rust op de inlener een zorgplicht om te waarborgen dat ook in die keten uitsluitend wordt ingeleend van toegelaten uitleners. Maak hierover als inlener duidelijke afspraken met de uitlener.
Meewerken aan controles
Ingeleende arbeidskrachten hebben recht op dezelfde arbeidsvoorwaarden als vergelijkbaar eigen personeel van de inlener. Dit wordt het ‘loonverhoudingsvoorschrift’ genoemd. Inleners moeten meewerken aan controles hierop door de NAU aangewezen inspectie-instellingen.
Wat kunnen inleners nu al doen?
Uitleners treffen nu reeds de nodige voorbereiding om tijdig te worden toegelaten. Ook inleners kunnen zich op deze nieuwe wet voorbereiden. Wij adviseren inleners om:
- alle uitleners van wie personeel wordt ingeleend in kaart te brengen;
- te beoordelen of deze uitleners een toelating of ontheffing moeten aanvragen, dan wel of zij zijn vrijgesteld van de toelatingsplicht;
- bij uitleners na te gaan of zij zich voorbereiden op de toelatings- of ontheffingsaanvraag;
- vanaf 1 juli 2027 in het openbare register te controleren of de uitlener is toegelaten of een ontheffing heeft en het bewijs daarvan in de administratie op te nemen;
- contractueel af te spreken dat samenwerking met de uitlener alleen mogelijk is met toelating of ontheffing van de NAU gedurende de looptijd van de overeenkomst en te voorzien in maatregelen bij verlies van de toelating;
- bij doorlening contractueel af te spreken dat de uitlener enkel personeel inleent van toegelaten onderaannemers;
- toezicht te houden op de gemaakte afspraken;
- de administratie en processen in te richten op de nieuwe verplichtingen.
Wij zijn uiteraard graag bereid om te helpen bij de voorbereiding op de invoering van de wet en/of vragen over de uitvoering van de wet te beantwoorden.
