Het notariaat ligt niet zo snel ‘met de pootjes omhoog’. Dat bleek wel uit de ‘strategic game’ die in oktober 2025 onder begeleiding van het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS) werd georganiseerd. In dat spel werden verschillende calamiteiten nagebootst waarmee het notariaat te maken kan krijgen. Daar hebben ze in de praktijk al enige ervaringen mee, zoals hacks, de DigiNotar-affaire (2011, in één klap waren alle beroepscertificaten ongeldig) en de coronacrisis. Maar deze game leverde ook blinde vlekken op. Kan het notariaat bij grote rampspoed gewoon blijven functioneren?
Weerbaarheidsopgave
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) publiceerde eind 2024 de Nationale Weerbaarheidsopgave. Een belangrijke pijler daarin is het ‘overeind houden van de democratie en rechtsstaat’. Het notariaat speelt daarbij een belangrijke rol, denk alleen al aan de twee miljoen akten die jaarlijks worden gepasseerd. Als notariskantoren een langere periode volledig uitvallen, dan heeft dat serieuze gevolgen voor veel mensen en bedrijven: geen leveringen van huizen, geen (levens)testamenten, ondernemers kunnen niet met hun bedrijf beginnen of moeten een overname of fusie uitstellen.
Weerbaar notariaat
De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie zet nu in op een ‘weerbaar notariaat’. Notarissen hebben behoefte aan richtlijnen en tips hoe zij met calamiteiten moeten omgaan, zoals langdurige stroomuitval of een computerhack. Die behoefte komt voort uit de eerder gespeelde strategic game, dat in februari 2026 is herhaald, toen met de Ledenraad en specialistenverenigingen als deelnemers. De uitkomsten daarvan geven richting aan stappen die moeten worden gezet: betere afspraken over rollen en taken, belangrijke sleutelbesluiten vooraf nemen, kernboodschappen en woordvoeringslijnen gereed hebben. De KNB brengt het spel in 2026 ook naar de ringen.
Richtlijnen
De KNB gaat nu richtlijnen opstellen om het weerbare notariaat vorm te geven. Voor die beschikbaar komen, heeft de KNB allerlei documenten op de KNB-website gezet. Dat zijn onder andere een Handleiding weerbaarheid van VNO-NCW, een gesprekstool van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en, voor een meer ludieke benadering, het Rampzalig Kookboek. Daarin staan recepten om een smakelijke maaltijd te maken van producten uit het noodpakket. De KNB heeft ook stappen gezet op weg naar volledige autonomie: het loskomen van Amerikaanse software- en clouddiensten.
