Psycholoog Tineke Hagen constateert dat al twintig jaar door rapporten en berichten in de media bekend is dat rechters zich zorgen maken over een te hoge werkdruk. Dat was de aanleiding voor haar promotieonderzoek, waarbij zij gebruiktmaakte van online vragenlijsten die werden ingevuld door 257 rechters van vier rechtbanken. Daarnaast maakt een ‘longitudinale studie’ onder 118 rechters (tweede meetpunt na twee jaar) deel uit van haar onderzoek. Hagen promoveerde 12 juni aan Tilburg University op het Engelstalige proefschrift Work Pressure Among Dutch Judges.
Steun van collega’s
Het is niet verwonderlijk dat Hagen concludeert dat de werkdruk onder rechters relatief hoog is. Hierdoor kan overwerk ontstaan, wat weer invloed heeft op het privéleven van een rechter. Verder blijkt dat vooral de hulpbron ‘steun van collega’s’ medebepalend is in het verlagen van stressklachten zoals burnout. Dat geldt in mindere mate voor autonomie op het werk. Rechters hebben, ondanks de hoge werkdruk, niet meer last van burnout dan de gemiddelde beroepsbevolking, constateert Hagen.
Bevlogen
Ook persoonlijkheidskenmerken zijn belangrijk voor het welzijn van rechters. Een lagere score op ‘neuroticisme’ (emotionele instabiliteit) hangt samen met een lagere score op burnout, terwijl rechters die hoog scoren op extraversie en consciëntieusheid (gewetensvolheid, zoals discipline, plichtsbesef, orde en zorgvuldigheid) ook hoog scoren op bevlogenheid. Rechters zijn doorgaans sterk bevlogen in hun werk zien en zijn daar zeer tevreden over, met name over de inhoud van hun vak. Ook blijkt dat werktevredenheid voor een deel de verbanden tussen taakeisen en mentaal welbevinden bij rechters kan bepalen.
Burnout
Niet alleen de feitelijke werkdruk, maar ook de subjectieve beoordeling van werktevredenheid door rechters blijkt van belang bij het ontstaan van burnout. Deze uitkomst vindt Hagen belangrijk voor organisaties, omdat werktevredenheid extra informatie geeft over de mening van rechters over bijvoorbeeld de hoogte van de werkdruk.
Workaholisme
Ondanks de vooral positieve uitkomsten waarschuwt Hagen de rechters. Hoewel ze hoog scoren op werktevredenheid en bevlogenheid, zouden zij beducht moeten zijn voor de hoge werkdruk en de mogelijke consequenties voor hun mentale gezondheid. Bevlogenheid heeft ook een relatie met workaholisme. Rechtbanken zouden strategieën kunnen implementeren om werkdruk te verlagen teneinde de mentale gezondheid van rechters zoveel mogelijk te garanderen. Werkdruk, overwerk en werk-thuis interferentie kunnen immers leiden tot burnout.
